Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan milyonlarca vatandaş için umut verici gelişmeler yaşanıyor. 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan ve EYT dışında kalan 2000–2008 arası SGK girişi bulunan çalışanlar için "kademeli emeklilik modeli" yeniden gündeme geldi. Henüz resmi olarak yasalaşmamış olsa da, kulis bilgilerine göre yaş ve prim şartlarının esnetileceği yeni bir erken emeklilik formülü üzerinde çalışılıyor.
Kademeli Emeklilikle Kimler Erken Emekli Olabilecek?
Gündemdeki taslak modele göre, kadınlar için 58, erkekler için ise 60 yaşında emeklilik hakkı tanınması hedefleniyor. Prim günü şartı ise 7000 gün olarak belirlenmiş durumda. Ancak işe giriş yılına göre bu yaş ve prim şartlarında daha da esneklik sağlanabileceği belirtiliyor.
Yıllara göre örnek kademeli emeklilik kriterleri şöyle:
2000 yılı girişi: Kadın 43 yaş – 6.325 gün, Erkek 45 yaş – 6.325 gün
2008 yılı girişi: Kadın 49 yaş – 6.925 gün, Erkek 51 yaş – 6.925 gün
Hangi Kurumlardaki Çalışanlar Yararlanacak?
Yeni model, SGK (SSK), Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındaki tüm çalışanları kapsayacak şekilde planlanıyor. Mevcut prim şartları ise şöyle:
SSK’lı Kadınlar: 20 yıl sigortalılık + 5000–5975 prim günü
SSK’lı Erkekler: 25 yıl sigortalılık + 5000–5975 prim günü
Bağ-Kur ve Emekli Sandığı Kadınlar: 7200 prim günü
Bağ-Kur ve Emekli Sandığı Erkekler: 9000 prim günü (eşitleme çalışması ile 7200’e inebilir)
Yıpranma Payıyla Ekstra Emeklilik Hakkı
Kademeli emeklilik dışında, ağır ve riskli işlerde çalışanlar için uygulanan yıpranma payı modeli de erken emeklilikte önemli bir avantaj sağlıyor. 45 meslek grubunu kapsayan bu uygulamada, her 360 gün çalışmaya karşılık 60 ila 180 gün arasında hizmet süresi ekleniyor.
Bu kapsama giren meslek grupları arasında:
Yer altı işçileri
Sağlık çalışanları
Emniyet mensupları
TSK personeli
Gazeteciler yer alıyor.
Meclis'e Ne Zaman Gelecek?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, şu anda resmi bir çalışmanın bulunmadığını ifade etse de, düzenlemenin 2025 yılı içinde bir torba yasa teklifiyle Meclis gündemine taşınabileceği konuşuluyor. Aynı yasal düzenleme içinde ev hanımlarına yönelik sosyal güvenlik prim desteği uygulamasının da yer alabileceği tahmin ediliyor.
Uzmanlardan Uyarı: “Beklentileri Resmileşmeden Karar Vermeyin”
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, vatandaşlara kesinleşmemiş bilgilere dayanarak hareket edilmemesi uyarısında bulunarak, “Kademeli emeklilik modeli adil bir geçiş formülü olabilir. Ancak yasal düzenleme yapılmadan önce beklentilerin zamana yayılabileceğini ve resmi adımların takip edilmesi gerektiğini unutmamak gerekir,” değerlendirmesini yaptı.
