2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı ile birlikte Türkiye’de eğitimde köklü bir dönüşüm başlıyor. Programda yer alan düzenlemelere göre, sınav sistemi dijital ortama taşınacak, öğrencilerin beceri düzeyleri yapay zekâ destekli değerlendirme sistemleriyle izlenecek.
Yeni dönemde ortaokul ve lise öğrencilerinin öğrenme çıktıları artık yalnızca testlerle değil, açık uçlu ve beceri temelli sorular üzerinden ölçülecek. Öğrencilerin yanıtları dijital olarak değerlendirilecek ve yapay zekâ algoritmaları açık uçlu soruları puanlayacak.
Öğrencilerin becerileri dijital ortamda izlenecek
Programda yer alan hedeflere göre, ölçme ve değerlendirme sistemi tüm eğitim kademelerinde yeniden yapılandırılacak. Türkçe, matematik ve fen bilimleri derslerinde Okul Tabanlı İzleme (OTİ) uygulamaları hayata geçirilecek.
Bu sistemle öğrencilerin sadece bilgi düzeyleri değil, problem çözme, yorumlama ve analiz yetenekleri de değerlendirilecek. Öğrencilerin gelişim süreci dijital ortamda kayıt altına alınacak, öğretmenler de öğrencilerin bireysel ilerlemesini anlık olarak izleyebilecek.
Elde edilen veriler, öğretmenlerin ders planlaması ve öğrencilere yönelik destekleyici programlar hazırlaması için kullanılacak.
ABİDE araştırması dijital ortama taşınıyor
Millî Eğitim Bakanlığı tarafından iki yılda bir yapılan Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) araştırması da artık elektronik ortamda, e-ABİDE adıyla uygulanacak.
Bu sistem, 4, 8 ve 10. sınıf düzeylerinde öğrencilerin edindikleri bilgileri günlük yaşamda kullanabilme becerilerini ve zihinsel yetkinlik düzeylerini ölçmeyi amaçlıyor.
Yeni modelle birlikte, ölçme süreci hem öğrencilere hem öğretmenlere daha kapsamlı geri bildirim sağlayacak. Öğrenciler sadece doğru-yanlış odaklı testlerle değil, gerçek yaşam problemlerine dayalı senaryolarla değerlendirilecek.
Yapay zekâ sınav puanlamasında devreye girecek
Cumhurbaşkanlığı programına göre, merkezi sınavlarda yeni teknolojik yöntemler uygulanacak. Yapay zekâ destekli sistemler, açık uçlu soruların değerlendirilmesinde aktif rol üstlenecek.
Bu sayede, hem sınav sonuçlarının daha hızlı ve objektif biçimde değerlendirilmesi hem de insan hatalarının azaltılması hedefleniyor. Yapay zekâ, öğrencilerin yanıtlarını analiz ederek puanlama tutarlılığını artıracak ve sınav sürecinin dijital dönüşümünü tamamlayacak.
Öğretmenlerin ölçme yeterlikleri güçlendirilecek
Yeni sistem yalnızca öğrenciler için değil, öğretmenler için de önemli değişiklikler içeriyor. Programda, öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme konusundaki mesleki yeterliklerinin artırılması hedeflendi.
Bu kapsamda öğretmenlere, dijital ölçme araçlarını etkin kullanma, yapay zekâ destekli analizleri yorumlama ve öğrenci gelişimini bireysel düzeyde takip etme konularında eğitimler verilecek.
Hedef: Bilgiye değil, beceriye dayalı eğitim modeli
Yeni sınav sistemiyle Türkiye, bilgi ezberine dayalı eğitim anlayışından beceri ve yetkinlik temelli bir modele geçmeyi hedefliyor. Öğrencilerin yalnızca sınav başarısına değil, eleştirel düşünme, yaratıcılık ve problem çözme yeteneklerine göre değerlendirildiği bu model, OECD ülkelerinde uygulanan sistemlerle uyumlu hale getirilecek.
2026’dan itibaren kademeli olarak devreye alınacak yeni sistemle, Türkiye’nin eğitimde dijital dönüşüm süreci hem ölçme hem öğretim alanında yeni bir döneme girecek.
