Uzmanlar, televizyon dizileri ve sosyal medya içeriklerinde şiddet ve suçun hayat tarzı gibi sunulmasının, çocuklar ve ergenler üzerinde ciddi olumsuz etkiler yarattığı uyarısında bulunuyor. Bu tür yapımlarda öne çıkarılan karakterlerin güç ve saygınlıkla özdeşleştirilmesi; akran zorbalığını, şiddeti ve çeteleşmeyi besleyen bir zemin oluşturuyor.
Değerlendirmeler, Anadolu Ajansı kaynaklı haberde, özellikle ergenlik dönemindeki çocukların rol model arayışında bu karakterleri örnek aldığına işaret ediyor.
Uzman uyarıyor: Diziler akran zorbalığını tetikliyor
Klinik Psikolog Melis Gökhan Acartürk, dizilerde ve sosyal medyada öne çıkan karakterlerin Türkiye’de akran zorbalığıyla doğrudan ilişkili olduğunu belirtiyor. Acartürk’e göre, kaba saba, mafyatik ve şiddet içeren karakterler “havalı” ve “güçlü” olarak sunuldukça, çocuklar bu davranışları normalleştiriyor.
Acartürk, geçmişte dizilerde daha çok aile yapısını temsil eden karakterlerin öne çıktığını hatırlatarak, bugün bu dengenin bozulduğunu ve bunun çocukların örnek aldığı davranış kalıplarını da değiştirdiğini vurguluyor.
Şiddet bireyselden gruba, çeteleşmeye evriliyor
Uzmanlara göre sorun yalnızca bireysel zorbalıkla sınırlı değil. Dizilerde sıkça görülen çatışmacı, kolay yoldan para kazanan ve şiddeti araçsallaştıran gruplar, çocuklarda çeteleşme motivasyonunu artırıyor.
Acartürk, dizilerdeki karakterlerin şiddete başvurmasının ve yasaklı madde kullanımının normalleştirilmesinin, çocuklarda “yanlış ama havalı” algısı yarattığını belirterek, bu durumun gerçek hayatta da taklit edildiğini ifade ediyor.
Diziler ve sosyal medya bir öğrenme alanına dönüştü
Dizilerle birlikte bu yapımlardan üretilen sosyal medya içeriklerinin de etkisine dikkat çekiliyor. Viral olan davranışların çocuklar tarafından kopyalandığını söyleyen Acartürk, ergenler için bu mecraların fiilen bir öğrenme alanı haline geldiğini belirtiyor.
Uzmanlara göre, içeriklerdeki davranış kalıpları itinayla oluşturulmadığında, çocuklar bunları kendi yaşamlarına “yapıştırıyor” ve kimliklerinin bir parçası haline getiriyor.
Akran zorbalığı artık toplu halde görülüyor
Çocukların zamanla dizi karakterlerini bir aile üyesi gibi görmeye başladığını belirten Acartürk, akran zorbalığının artık hem bireysel hem de toplu, çeteleşmiş biçimde yaygınlaştığını ifade ediyor. Bir gruba ait olma ihtiyacının, şiddetle birleşerek sosyal statü arayışına dönüştüğünü kaydediyor.
Bu süreçte “kötülüğü güç olarak algılayan” bir bakış açısının yaygınlaştığı uyarısı yapılıyor.
Ailelere çağrı: İletişimi güçlendirin
Uzmanlar, çözümün yalnızca denetimle sınırlı olmadığını vurguluyor. Dizilerin daha sıkı denetlenmesi kadar, aile–çocuk iletişiminin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.
Acartürk, ailelere çocuklarıyla düzenli iletişim kurmaları, günlerinin nasıl geçtiğini sormaları ve arkadaş ilişkileriyle ilgilenmeleri çağrısında bulunuyor. Çocukların kendilerini değerli hissetmediğinde bu duyguyu başkalarına zorbalıkla yansıtabildiğini belirten uzmanlar, güvenli aile bağlarının koruyucu bir rol oynadığını vurguluyor.
