Diyanet İşleri Başkanlığı, 7 Kasım 2025 tarihli cuma hutbesini “Vefa İmandandır” başlığıyla yayımladı. Hutbede, İslam’da vefa kavramının manevi ve toplumsal yönleri detaylı şekilde anlatılırken, Cumhuriyet’in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün adının geçmemesi yine tartışma yarattı.
Hutbenin Teması: “Vefa, İmanın Göstergesidir”
Diyanet tarafından hazırlanan metinde, vefanın insanı Allah’ın rızasına ulaştıran en yüce erdemlerden biri olduğu vurgulandı. Hutbede şu ifadeler yer aldı:
“Vefa; sevginin, saygının, sadakatin ve fedakârlığın göstergesidir. Kişinin sözünde durması, iyiliğe iyilikle karşılık vermesidir. Menfaatin değil muhabbetin, nefretin değil affın yanında olmaktır.”
Ayrıca, vefanın sadece insanlar arasında değil, Allah’a karşı da bir sorumluluk olduğu belirtilerek, “Kim Allah ile olan ahdine vefa gösterirse Allah ona büyük bir mükâfat verecektir” (Fetih Suresi 10. ayet) ayeti hatırlatıldı.
Hutbede Peygamber Efendimiz’e (s.a.s) karşı vefa göstermenin önemi vurgulandı:
“Resûlullah’a iman etmek, onu sevmek, mücadelesine sahip çıkmak, sünnetine tabi olmak vefamızın gereğidir.”
Aile, Toplum ve Kültüre Dair Vefa Çağrısı
Metinde, vefanın sadece inançla değil, günlük hayatın her alanıyla ilişkili olduğuna dikkat çekildi.
“Vefa; aileye sadakat, büyüklerimize hürmet, çocuklarımıza şefkattir” denildi. Ayrıca kan bağışı, organ bağışı ve çevreye duyarlılık gibi toplumsal fayda içeren davranışların da vefa göstergesi olduğu ifade edildi.
Diyanet, “Medeniyetimize, milli ve manevi değerlerimize sahip çıkmak da bir vefadır. Şehitlerimizi, gazilerimizi ve geçmişlerimizi hayırla yâd etmek, ecdadımıza olan borcumuzdur” ifadesiyle mesajını tamamladı.
Ancak Atatürk Yine Anılmadı
Bu yıl 10 Kasım’ın cuma gününe denk gelmesi nedeniyle gözler Diyanet’in hutbesindeydi. Ancak, Cumhuriyet’in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk yine hutbede yer almadı.
Diyanet, 2017 yılından bu yana milli bayramlarda ve 10 Kasım’a denk gelen cuma hutbelerinde Atatürk’ü anmama geleneğini sürdürdü. Bu durum, “Vefa imandandır” temalı hutbenin yayınlandığı günde “Atatürk’e vefasızlık” eleştirilerini de beraberinde getirdi.
Yeni Başkan Safi Arpaguş Döneminde Beklentiler Artmıştı
Ekim 2025’te göreve başlayan Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş, selefi Ali Erbaş’tan görevi devralırken makam odasına Atatürk portresi asarak kamuoyunda dikkat çekmişti. Bu adım, kurumun Atatürk’e yönelik tavrında bir değişim olabileceği yönünde umut yaratmıştı.
Ancak Arpaguş’un, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda Anıtkabir’i ziyaret etmemesi ve 10 Kasım öncesi hutbede de Atatürk’e yer vermemesi, “Diyanet çizgisi değişmedi” yorumlarına neden oldu.
Ali Erbaş Döneminde de Aynı Tutum Sürmüştü
2017–2025 yılları arasında Diyanet İşleri Başkanı olarak görev yapan Ali Erbaş, görev süresi boyunca hiçbir milli bayramda ya da anma gününde Anıtkabir’e gitmemişti. Bu durum kamuoyunda sık sık eleştirilmiş, “Atatürk’ün kurduğu Diyanet’in kurucusuna vefasızlığı” olarak yorumlanmıştı.
Yeni başkanın da aynı çizgide hareket etmesi, özellikle sosyal medyada yoğun tepkilere neden oldu. Vatandaşlar, “Atatürk’e vefa göstermeyen bir hutbenin samimiyeti tartışılır” ifadeleriyle tepki gösterdi.
Kamuoyunda Tepkiler: “Kurucusuna Vefa Göstermeyen Diyanet”
Hutbenin yayınlanmasının ardından kısa sürede sosyal medyada “#Vefaİmandandır” etiketiyle binlerce paylaşım yapıldı. Kullanıcılar, “Atatürk’ün kurduğu Diyanet’te, Atatürk’ün adı geçmiyor” diyerek kuruma eleştirilerini yöneltti.
Bazı yorumlarda, “Diyanet, vefa üzerine hutbe yayımlıyor ama kendi tarihine vefa göstermiyor” denilirken, bazı ilahiyatçılar da “Atatürk’ün manevi mirasını görmezden gelmek toplumsal hafızayı zedeler” değerlendirmesinde bulundu.
Atatürk’ün Kurduğu Kurumda 101 Yıllık Geleneğin Gölgesi
3 Kasım 1924’te Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulan Diyanet İşleri Başkanlığı, o tarihten bu yana devletin dini hizmetlerini yürütüyor. Ancak özellikle son yıllarda milli günlerde Atatürk’e yönelik sessizlik, Diyanet’in toplumsal birleştirici rolüyle çeliştiği yönünde tartışmalara neden oluyor.
Bu yılki hutbede de aynı sessizlik sürerken, “Vefa imandandır” temalı metnin Atatürk’ün adını anmadan yayımlanması, kamuoyunda “anlamlı bir tesadüf değil, bilinçli bir tercih” olarak değerlendirildi.
“Vefa” Mesajı, “Vefasızlık” Eleştirisiyle Gölgelendi
Sonuç olarak, Diyanet’in “Vefa imandandır” hutbesi, içeriğiyle dini bir çağrı niteliği taşısa da, Atatürk’ün anılmaması nedeniyle toplumsal tartışmanın odağı haline geldi.
Uzmanlar, bu durumun yalnızca siyasi değil, dini kurumların toplumsal bütünleşmedeki rolü açısından da önemli bir kırılma yarattığını belirtiyor.
Yeni Başkan Safi Arpaguş’un önümüzdeki dönemde 10 Kasım, 23 Nisan ve 29 Ekim gibi günlerde nasıl bir tutum sergileyeceği, kamuoyunca dikkatle izleniyor.
