Türkiye’de Zorunlu Deprem Sigortası bulunan konutların oranı yüzde 58 seviyesinde kalırken, konutların yaklaşık yüzde 42’sinin halen DASK kapsamında olmadığı ortaya çıktı. Doğal Afet Sigortaları Kurumu verilerine göre ülke genelinde 11 milyon 700 bin 223 konutun zorunlu deprem sigortası bulunuyor.
En düşük sigortalılık oranı Karadeniz’de
Bölgelere göre sigortalılık oranlarında önemli farklılıklar bulunuyor. En yüksek oran yüzde 65 ile Marmara Bölgesi’nde görülürken, Doğu Anadolu’da yüzde 64, Güneydoğu Anadolu’da yüzde 63 seviyesinde sigortalılık oranına ulaşıldı.
Ege ve Akdeniz bölgelerinde oran yüzde 59, İç Anadolu’da yüzde 51 olarak kaydedildi. Zorunlu Deprem Sigortası yaptırma oranının en düşük olduğu bölge ise yüzde 45 ile Karadeniz oldu.
DASK 2000 yılından bu yana faaliyet gösteriyor
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin ardından 2000 yılında kurulan DASK, Türkiye’de Zorunlu Deprem Sigortası’nın uygulanması ve yönetilmesinden sorumlu kamu kuruluşu olarak faaliyetlerini sürdürüyor. Kurum, 25 yılı aşkın süredir sigortalılık oranını yükseltmek amacıyla çalışmalar yürütüyor.
DASK poliçesi, konutları depremin yanı sıra depremin doğrudan neden olduğu yangın, infilak, yer kayması ve tsunami gibi risklere karşı da teminat altına alıyor. Kurumun hedefi ise Türkiye genelinde sigortalılık oranını yüzde 100’e çıkarmak.
25 yılda 1397 hasar yapıcı deprem kaydedildi
DASK’ın faaliyete başladığı 2000 yılından bu yana Türkiye genelinde 1397 hasar yapıcı deprem meydana geldi. Bu depremler nedeniyle kuruma toplam 867 bin 275 hasar ihbarı ulaştı.
En fazla hasar yapıcı deprem 175 sarsıntıyla 2020 yılında kaydedildi. Bu yılı 123 depremle 2021 takip ederken, en fazla hasar ihbarı ise 653 bin 81 başvuruyla 2023 yılında yapıldı.
Kahramanmaraş depremlerinde 39 milyar lira ödeme yapıldı
DASK Genel Sekreteri Balkır Demirkan, kurumun bugüne kadar karşılaştığı en büyük sınavın 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler olduğunu belirtti. Demirkan, bu süreçte yaklaşık 540 bin dosyanın dokuz ay içerisinde sonuçlandırıldığını söyledi.
DASK tarafından Kahramanmaraş depremleri sonrasında toplam 39 milyar lira hasar ödemesi gerçekleştirildi. Demirkan, söz konusu operasyonun kurum açısından önemli bir deneyim olduğunu ve çok büyük çaplı bir hasar yönetimi sürecinin yürütüldüğünü ifade etti.
104 milyar dolarlık zararın 5,5 milyar doları sigortadan karşılandı
Kahramanmaraş merkezli depremlerin yol açtığı toplam finansal zararın yaklaşık 104 milyar dolar olduğu belirtilirken, bunun yaklaşık 5,5 milyar dolarlık bölümünün sigorta sektörü tarafından karşılandığı açıklandı.
Bu tutarın yaklaşık 1,6 milyar dolarlık kısmının DASK’ın kapasitesi çerçevesinde karşılandığını belirten Demirkan, sigortalılık oranının yükselmesinin büyük afetlerde vatandaşların finansal kayıplarının azaltılması açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
DASK yüzde 58 oranını yeterli bulmuyor
Türkiye genelindeki yüzde 58’lik sigortalılık oranının yeterli olmadığını belirten Demirkan, kurumun hedefinin yüzde 100 olduğunu söyledi. Sigortalılık oranının yüzde 98 veya yüzde 99 seviyesine ulaşmasının bile nihai hedef açısından yeterli olmayacağını ifade etti.
Demirkan, sigorta havuzunun büyümesinin olası büyük bir deprem sonrasında daha fazla finansman sağlanmasına imkan vereceğini belirtti. Havuzun büyümesiyle birlikte koruma kapasitesinin artacağını ve sigorta maliyetlerinin de daha uygun hale gelebileceğini kaydetti.
Deprem yaşayan bölgelerde sigortalılık daha yüksek
DASK verileri, sık deprem yaşayan bölgelerde vatandaşların zorunlu deprem sigortasına daha fazla yöneldiğini gösteriyor. Demirkan, sigortalılık oranlarının bölgelere göre değişmesinde deprem bilinci ve geçmişte yaşanan sarsıntıların etkili olduğunu ifade etti.
Depremlerin daha seyrek yaşandığı bölgelerde ise poliçe yaptırma ve mevcut poliçeyi yenileme eğiliminin daha düşük olduğu belirtildi. Özellikle Konya ve Karadeniz’de bu eğilimin daha belirgin olduğu kaydedildi.
Zorunlu Afet Sigortası gündemde
DASK’ın kapsamının sel, dolu ve yangın gibi diğer doğal afetleri de içine alacak şekilde genişletilmesini öngören Zorunlu Afet Sigortası düzenlemesi de kurumun gündeminde bulunuyor. Böylece yalnızca deprem değil, farklı afet türlerine karşı da daha geniş kapsamlı bir güvence sağlanması hedefleniyor.
DASK, sigortalılık bilincini artırmak amacıyla acenteler, sigorta şirketleri, bölge ofisleri ve DASK tırı aracılığıyla çalışmalar yürütüyor. Vatandaşların hem yeni poliçe yaptırmaları hem de mevcut poliçelerini düzenli olarak yenilemeleri hedefleniyor.
Hasar süreçlerinde yapay zeka kullanılacak
DASK, önümüzdeki beş yıllık döneme ilişkin yeni bir projeksiyon hazırladı. Kurum, yapay zekayı hem poliçe üretim süreçlerine hem de hasar yönetimine entegre etmek amacıyla pilot projeler yürütüyor.
Amaç, deprem sonrasında hasarların daha hızlı, doğru ve etkin biçimde değerlendirilmesi ve sigortalılara ödemelerin daha kısa sürede yapılması. Poliçelere erişimin kolaylaştırılması ve ürünlerin daha hızlı sunulması için de düzenleyici kurumlarla çalışmalar yürütülüyor.
Marmara depremine karşı kapasite yeterli
Demirkan, DASK’ın mevcut finansal kapasitesinin olası büyük bir Marmara depremini karşılayabilecek seviyede olduğunu belirtti. Ayrıca poliçelerdeki teminat tutarlarının her ay enflasyon oranında artırıldığını ifade etti.
Vatandaşlara poliçelerini kesintisiz şekilde yenileme çağrısında bulunan Demirkan, depremin zamanının önceden bilinmesinin mümkün olmadığını vurguladı. Sigortanın bir yıl yaptırılıp sonraki yıl yenilenmemesinin ciddi mağduriyetlere yol açabileceğini belirterek, poliçelerin sürekli aktif tutulması gerektiğini söyledi.
