Dr. İpek, epilepsiyi, “Beynin normal aktivitesinin, sinir hücrelerinde aşırı yük boşalması ile bozulduğu yaygın bir nörolojik hastalık” şeklinde tanımladı. Beyindeki anormal elektriksel boşalımlar sonucu ortaya çıkan epilepsi nöbetlerinin; kas seğirmesi, bilinç kaybı, boş bakış, göz seğirmesi, kas sertliği veya gevşemesi gibi farklı belirtilerle kendini gösterebileceğini belirtti.
“Kişinin tek bir nöbet geçirmesi, epilepsi hastası olduğu anlamına gelmez. Epilepsi, herhangi bir tanımlanabilir sebep olmaksızın ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir durumdur” diyen Dr. İpek, nöbet öncesinde “aura” adı verilen garip hislerin, kokular ya da duyusal illüzyonların da görülebileceğini aktardı.
Epilepsi Sıklığı ve Nedenleri
Epilepsi oluşumunda kalıtımsal etkenler, beyin patolojileri veya sistematik hastalıkların rol oynadığını söyleyen Dr. İpek, doğum travması, oksijensiz kalma, beyin kanaması ve tümör gibi nedenlerin de hastalığı tetikleyebildiğini vurguladı.
Türkiye’de yaklaşık 800 bin epilepsi hastası bulunduğunu ifade eden İpek, epilepsi sıklığının toplumda yaklaşık %1 olduğunu belirtti.
Nöbet Çeşitleri
Epilepsi nöbetlerinin farklı sınıflara ayrıldığını ifade eden Dr. İpek, nöbetleri şu şekilde sıraladı:
Parsiyel nöbetler: Basit, kompleks ve sekonder jeneralize nöbetler.
Jeneralize nöbetler: Absans, myoklonik, klonik, tonik, tonik-klonik ve atonik nöbetler.
Sınıflandırılamayan nöbetler.
Dr. İpek, parsiyel nöbetlerde beynin sınırlı bir bölgesinde, jeneralize nöbetlerde ise beynin birçok bölgesinde anormal elektriksel aktivasyon görüldüğünü ifade etti.
Status Epileptikus Tehlikesi
Bir nöbetin 5 dakikadan uzun sürmesi veya arka arkaya nöbetlerin düzelmeden tekrarlanmasının “status epileptikus” olarak tanımlandığını belirten Dr. İpek, bu durumun hayati risk taşıdığını söyledi.
“Status epileptikus tablosunda zamanında müdahale edilmezse ölüm riski %10’dur. Ayrıca kalıcı nörolojik hasar da bırakabilir” uyarısında bulundu.
Tanı Yöntemleri
Epilepsi tanısında klinik gözlemin çok önemli olduğunu vurgulayan Dr. İpek, EEG’nin (Elektroensefalogram) yardımcı tanı yöntemi olarak kullanıldığını, ayrıca BT, MR ve anjiyografi gibi yöntemlerden de yararlanılabildiğini kaydetti.
Tedavi Seçenekleri
Epilepsi tedavisinde temel yaklaşımın antiepileptik ilaçlar olduğunu belirten Dr. İpek, “Tedavinin amacı ilaçların yan etkilerini en aza indirerek hastanın nöbet geçirmesini önlemek ve yaşam kalitesini yükseltmektir. Ancak ilaçlar epilepsinin nedenini ortadan kaldırmaz” dedi.
Hastaların %65-70’inin ilaç tedavisiyle kontrol altına alınabildiğini ifade eden Dr. İpek, %30-35 hastada ise dirençli epilepsi görüldüğünü aktardı. Bu durumda cerrahi yöntemlerin de gündeme gelebildiğini söyleyen İpek, epilepsi cerrahisinin üç temel yöntemle uygulandığını belirtti:
Epileptik odağın çıkarılması,
Nöbet yollarının kesilmesi,
Vagal sinir stimülasyonu.
Nöbet Anında Yapılması Gerekenler
Epilepsi nöbeti sırasında yakınlarının paniğe kapılmaması gerektiğini vurgulayan Dr. İpek, şu önerilerde bulundu:
Hastayı dikkatlice yere yatırın, çevrede zarar verebilecek eşyaları uzaklaştırın.
Başını korumak için yumuşak bir destek kullanın.
Hareketlerini engellemeye çalışmayın, sıkı giysileri gevşetin.
Hastayı yan çevirerek solunum yolunun açık kalmasını sağlayın.
Nöbetin kendiliğinden bitmesini bekleyin.
Dr. İpek, “Eğer nöbet 5 dakikadan uzun sürerse, hasta suda nöbet geçirirse, yaralanma varsa, gebeyse veya nöbet sonrası bilinci açılmadıysa mutlaka ambulans çağrılmalıdır” uyarısında bulundu.
