Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 29 Ağustos 2025 tarihinde Türkiye genelindeki camilerde okutulan cuma hutbesi, 30 Ağustos Zafer Bayramı’na denk gelmesine rağmen Mustafa Kemal Atatürk’ün adının anılmamasıyla yeniden tartışma konusu oldu. Hutbede şehitler ve gaziler için dualar edilse de, zaferin başkomutanı Atatürk ve silah arkadaşlarının zikredilmemesi kamuoyunda dikkat çekici bir eksiklik olarak değerlendirildi. Son dönemde kadınların miras hakkına ilişkin tartışmalı açıklamalarıyla gündemde olan Diyanet’in bu tutumu, “Atatürk’ü anmama ısrarı” yorumlarıyla eleştirildi.
Hutbenin Konusu: Âlemlere Rahmet Hz. Muhammed (s.a.s)
Diyanet İşleri Başkanlığı bu haftaki hutbenin konusunu “Âlemlere Rahmet Hz. Muhammed (s.a.s)” olarak belirledi. Hutbe boyunca Peygamber Efendimiz’in insanlığa kazandırdığı merhamet, şefkat ve adalet anlayışı anlatıldı. Kadınlara hak ettiği değeri veren, çocuklara sevgi ve güvenle yaklaşan, gençlere sorumluluk yükleyen, yaşlılara hürmet gösteren ve yetimlere sahip çıkan Hz. Muhammed’in örnekliği vurgulandı.
Hutbede ayrıca aile hayatında sevgi, merhamet ve sadakat ilkelerine dikkat çekilerek, toplumsal barışın ve huzurun bu değerler üzerine inşa edileceği ifade edildi. Peygamberimizin tevazu, sabır ve adalet anlayışı üzerinden Müslümanlara yol gösterici mesajlar aktarıldı.
Mevlid-i Nebi ve 1500’üncü Yıl Vurgusu
Hutbede, önümüzdeki hafta idrak edilecek Mevlid Kandili’ne özel bir bölüm ayrıldı. Peygamber Efendimiz’in doğumunun 1500’üncü yıl dönümüne vurgu yapıldı. Bu özel gecenin manevi iklimine dikkat çekilerek, müminlere Hz. Muhammed’in rahmet ve sevgi dolu mesajlarını yeniden hatırlamaları çağrısı yapıldı. Diyanet, milletimizin tarih boyunca Peygamber sevgisini isimler, gelenekler ve fedakârlıklarla ortaya koyduğunu hatırlattı.
30 Ağustos Zafer Bayramı’na Atıf Var, Atatürk Yok
Hutbenin sonunda ise milletimizin tarih boyunca vatanı ve mukaddesatı uğruna verdiği mücadelelere değinildi. Örnek olarak 30 Ağustos Zafer Bayramı gösterildi ve aziz şehitlere rahmet, gazilere minnet dilekleri sunuldu. Ancak bu bölümde de zaferin başkomutanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ve silah arkadaşlarının ismen zikredilmemesi kamuoyunda tepki çekti.
Sosyal medyada çok sayıda kullanıcı, Diyanet’in tavrını eleştirerek “30 Ağustos Zaferi’ni Atatürk’süz anlatmak mümkün değil” yorumlarını yaptı. Bu durum, hutbelerde milli bayramlara ilişkin metinlerde Atatürk’ün adının özellikle çıkarıldığı yönündeki tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Diyanet’in Daha Önceki Uygulamaları
Diyanet İşleri Başkanlığı, daha önce de milli bayramlara denk gelen hutbelerde Atatürk’ün adını anmamasıyla eleştirilerin odağı olmuştu. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı ile 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda okutulan hutbelerde de benzer bir tutum sergilendi.
Kamuoyunda sıkça dile getirilen eleştirilerde, Cumhuriyet’in kurucusunun ve bağımsızlık mücadelesinin liderinin hutbelerde yok sayılmasının bilinçli bir tercih olduğu öne sürülüyor. Bu yaklaşımın, toplumsal hafızada Atatürk’ün rolünü görmezden gelme çabası olduğu iddia ediliyor.
Tartışmaların Siyasi ve Toplumsal Yansımaları
Diyanet’in bu tutumu, siyaset arenasında da yankı buldu. Muhalefet partilerinin temsilcileri, hutbelerde Atatürk’e yer verilmemesini Cumhuriyet değerlerine ve ulusal birlik ruhuna aykırı bulduklarını açıkladı. Bazı hukukçular ise bu yaklaşımın, devletin kurucu liderini resmi söylemden dışlama girişimi olarak nitelendirilebileceğini belirtti.
Toplumun geniş kesimlerinden gelen eleştirilerde, Atatürk’ün anılmamasının, zaferin tarihsel bağlamını eksik aktardığı ve özellikle genç nesillere yanlış bir hafıza aktarımı yaptığı dile getirildi.
