Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılı Kütüphane İstatistikleri, halk kütüphanelerinden yararlananların illere göre dağılımını ortaya koydu. TÜİK verilerine göre Çorum’da halk kütüphanelerinden yararlanan kişi sayısı 363 bin 848 olarak kaydedildi. Çorum, bu rakamla Türkiye’de birçok büyükşehir ve çevre ili geride bıraktı.
Türkiye genelinde halk kütüphanelerinden yararlananların sayısı 2025 yılında 39 milyon 194 bin 669’a ulaştı. İl bazındaki veriler karşılaştırıldığında İstanbul açık ara ilk sırada yer alırken, Batman, Kayseri, Samsun, Van ve Konya da yüksek kullanım rakamlarıyla dikkati çekti.
Çorum’da 363 bin 848 kütüphane kullanımı kaydedildi
TÜİK’in il bazındaki verilerine göre Çorum’da halk kütüphanelerinden yararlananların sayısı 363 bin 848 oldu. Bu rakam Çorum’un yalnızca çevre illerle değil, nüfusu çok daha yüksek bazı büyükşehirlerle karşılaştırıldığında da dikkat çekici bir seviyeye ulaştığını gösterdi.
Çorum’un nüfusunun yaklaşık 520 bin kişi olduğu dikkate alındığında kütüphane kullanımının kent açısından önemli bir büyüklüğe ulaştığı görülüyor. Ancak TÜİK göstergesinin tekil ziyaretçi sayısı olarak yorumlanmaması gerekiyor; yıl içerisinde aynı kişinin birden fazla kullanımı istatistiğe yansıyabiliyor.
İstanbul açık ara ilk sırada
Türkiye’de halk kütüphanelerinden yararlanma sayısında ilk sırayı 6 milyon 577 bin 638 ile İstanbul aldı. İstanbul’u 2 milyon 375 bin 18 ile Batman, 2 milyon 192 bin 825 ile Kayseri takip etti.
Samsun’da sayı 1 milyon 471 bin 418, Van’da 1 milyon 308 bin 178, Konya’da ise 1 milyon 264 bin 469 olarak kaydedildi. Isparta’da 1 milyon 94 bin 734, İzmir’de 1 milyon 31 bin 55 kullanım görülürken Diyarbakır’da 942 bin 877, Sivas’ta 877 bin 251 kişi halk kütüphanelerinden yararlandı.
Çorum bazı büyükşehirleri geride bıraktı
Çorum’un 363 bin 848 olan kullanım rakamı, nüfusu Çorum’dan çok daha yüksek bazı şehirlerin üzerinde gerçekleşti. Örneğin Gaziantep’te halk kütüphanelerinden yararlananların sayısı 351 bin 814, Tekirdağ’da 345 bin 390, Kocaeli’nde ise 278 bin 249 olarak kaydedildi.
Çorum ayrıca Uşak’ın 277 bin 75, Osmaniye’nin 226 bin 296 ve Adana’nın yaklaşık 152 bin düzeyindeki kullanım rakamlarını da geride bıraktı. Böylece nüfus büyüklüğü tek başına kütüphane kullanım seviyesini belirleyen unsur olmadığını gösteren dikkat çekici örneklerden biri Çorum oldu.
Çorum ile Ankara arasında büyük fark var
Başkent Ankara’da halk kütüphanelerinden yararlananların sayısı 864 bin 595 olarak kayıtlara geçti. Bu rakam Çorum’un 363 bin 848 olan kullanımının yaklaşık 2,4 katına karşılık geliyor.
İzmir’de ise kütüphane kullanımının 1 milyon 31 bin 55 seviyesine ulaşması dikkat çekti. Buna karşılık Bursa’da 384 bin 49 olan rakamın Çorum’a oldukça yakın olması, nüfus büyüklükleri arasındaki büyük farka rağmen kütüphane kullanımında iki ilin birbirine yaklaşmasını sağladı.
Çorum Bursa’ya yaklaştı
Bursa’da halk kütüphanelerinden yararlananların sayısı 384 bin 49 olarak açıklandı. Çorum ile Bursa arasında yalnızca 20 bin 201 kişilik kullanım farkı bulunuyor.
Çorum’un hemen altında yer alan Aydın’da sayı 361 bin 877 oldu. Buna göre Çorum ile Aydın arasındaki fark yalnızca bin 971 olarak gerçekleşti. Bu yakınlık, Türkiye sıralamasının orta bölümünde iller arasındaki rekabetin oldukça sıkışık olduğunu gösteriyor.
Gaziantep, Kocaeli ve Tekirdağ Çorum’un altında kaldı
Gaziantep’in 351 bin 814 olan kütüphane kullanım rakamı Çorum’dan 12 bin 34 daha düşük gerçekleşti. Tekirdağ ile karşılaştırıldığında Çorum’un farkı 18 bin 458 oldu.
Kocaeli’nde 278 bin 249 kullanım kaydedildi. Böylece Çorum, Kocaeli’nden 85 bin 599 daha yüksek bir halk kütüphanesi kullanım rakamına ulaştı.
Komşu illerde durum nasıl
Çorum’un çevresindeki illerle karşılaştırıldığında da belirgin farklılıklar ortaya çıktı. Tokat’ta halk kütüphanelerinden yararlananların sayısı 652 bin 835 ile Çorum’un üzerinde gerçekleşirken, Amasya’da bu sayı 222 bin 954 oldu.
Yozgat’ta yaklaşık 79 bin, Kırıkkale’de 328 bin 336, Kastamonu’da 126 bin 961 kişi halk kütüphanelerinden yararlandı. Bu rakamlara göre Çorum, yakın çevresindeki birçok ili geride bırakırken özellikle Tokat’ın gerisinde kaldı.
Karadeniz’de Samsun dikkat çekti
Karadeniz illeri içinde en dikkat çekici rakamlardan biri Samsun’da ortaya çıktı. Samsun’da halk kütüphanelerinden yararlananların sayısı 1 milyon 471 bin 418’e ulaştı.
Trabzon’da 433 bin 424, Çorum’da 363 bin 848, Amasya’da 222 bin 954, Karabük’te 210 bin 529, Giresun’da 180 bin 605 kullanım kaydedildi. Sinop 156 bin civarında, Düzce 129 bin 990, Kastamonu 126 bin 961 ve Zonguldak 104 bin 879 ile Çorum’un gerisinde kaldı.
Çorum, Trabzon’un ardından geliyor
Karadeniz karşılaştırmasında Çorum’un üzerinde bulunan şehirlerden biri Trabzon oldu. Trabzon’da 433 bin 424 kişi halk kütüphanelerinden yararlanırken Çorum’da sayı 363 bin 848 olarak gerçekleşti.
Aradaki fark 69 bin 576 oldu. Buna karşılık Çorum; Amasya, Karabük, Giresun, Sinop, Düzce, Kastamonu, Zonguldak, Gümüşhane, Artvin, Rize, Ordu ve Bayburt gibi birçok Karadeniz ilinin üzerinde yer aldı.
Doğu illerinde dikkat çeken rakamlar
Türkiye haritasındaki veriler doğu illerinde de oldukça farklı sonuçlar ortaya koyuyor. Van’da 1 milyon 308 bin 178, Erzurum’da 781 bin 910, Muş’ta 561 bin 135 kullanım kaydedildi.
Buna karşılık Bitlis 334 bin 947, Bingöl 299 bin 417, Ağrı 248 bin 640, Şırnak 233 bin 308, Siirt 146 bin 188 ve Hakkari 106 bin 722 ile Çorum’un altında kaldı. Malatya ise 520 bin 719 ile Çorum’un üzerinde yer aldı.
Ege ve Akdeniz illeriyle karşılaştırma
İzmir’de halk kütüphanesi kullanımı 1 milyonun üzerine çıkarken Muğla’da 581 bin 208, Manisa’da 479 bin 443, Denizli’de 454 bin 25, Antalya’da 402 bin 629 kullanım kaydedildi.
Çorum’un 363 bin 848 olan rakamı Aydın’ın 361 bin 877 seviyesine oldukça yakın gerçekleşti. Çorum; Uşak, Afyonkarahisar, Burdur, Karaman ve bazı Akdeniz illerinin üzerinde yer alırken İzmir, Muğla, Manisa, Denizli ve Antalya’nın gerisinde kaldı.
Kütüphane kullanımı nüfusla aynı sıralamayı izlemiyor
Verilerin en dikkat çekici yönlerinden biri, illerin nüfus büyüklüğü ile halk kütüphanesi kullanımlarının aynı sıralamayı izlememesi oldu. Batman’ın 2 milyon 375 bin kullanımla İstanbul’un hemen ardından gelmesi, Kayseri’nin 2 milyonun üzerine çıkması ve Isparta’nın 1 milyon sınırını aşması bu durumun en belirgin örnekleri arasında yer aldı.
Çorum da benzer şekilde nüfusu kendisinden çok daha yüksek bazı illeri geride bıraktı. Bu nedenle söz konusu istatistiğin kentlerin toplam nüfusundan bağımsız olarak kütüphane altyapısı, hizmet kapasitesi, etkinlikler ve tekrar kullanımlar gibi unsurlardan etkilenebileceği göz önünde bulundurulmalı.
Türkiye genelinde 39 milyonun üzerinde kullanım
TÜİK verilerine göre Türkiye’de halk kütüphanelerinden yararlananların toplam sayısı 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 1,2 artarak 39 milyon 194 bin 669 oldu. Halk kütüphanelerine kayıtlı üye sayısı ise yüzde 6,4 artışla 7 milyon 160 bin 225’e ulaştı.
Halk kütüphanelerindeki kitap sayısı da yüzde 3,8 artarak 26 milyon 41 bin 29 oldu. Veriler, Türkiye genelinde kütüphane altyapısı ve kullanımında büyümenin sürdüğünü gösterdi.
363 bin 848 farklı kişi anlamına gelmiyor
TÜİK’in “halk kütüphanelerinden yararlanan kişi sayısı” göstergesini 363 bin 848 farklı Çorumlu şeklinde yorumlamak doğru değil. Aynı kullanıcı yıl içerisinde birden fazla kez kütüphaneden yararlanabileceği için sayı yıllık kullanım hareketliliğini yansıtıyor.
Aynı nedenle bu veriden “Çorum’da 363 bin 848 kişi kitap okuyor” sonucu da çıkarılamaz. İstatistik yalnızca halk kütüphanelerinden yararlanma düzeyini gösteriyor.
