Afacan açıklamasında, “Türkiye’nin ilaç fiyatlandırma sisteminde uzun yıllardır uygulanan sabit döviz kuru ve sınırlı referans ülke modeli, bugün gelinen noktada hem halkın ilaca erişimini zorlaştırmakta, hem eczaneleri ekonomik olarak sürdürülemez hale getirmekte, hem de uluslararası firmaların Türkiye pazarından çekilme eğilimini artırmaktadır” dedi.
Afacan, “Avrupa Birliği’nin 2024 yılı Türkiye İlerleme Raporu’nda da açıkça eleştirilen bu yapı, yalnızca meslek örgütlerinin değil, aynı zamanda uluslararası kamuoyunun da dikkat çektiği yapısal bir sorun hâline gelmiştir. Bununla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri’nin “Most Favored Nation” modeli ile ilaç fiyatlarını %30 ila %80 arasında düşürmeyi hedeflemesi, küresel firmaların bu farkı ABD dışı ülkelere yansıtacağı anlamına gelmektedir. Bu durum, ülkemiz için yeni ve derin bir risk alanı yaratmaktadır. İlaç fiyatlandırma politikaları; yalnızca bir ekonomik tercih değil, devletin sağlık politikası, vatandaşın yaşam hakkı ve ülkenin stratejik bağımsızlığı açısından kritik öneme sahiptir. Türkiye’nin ilaç politikaları konusunda artık pasif değil, proaktif bir pozisyon alması, yalnızca bugünün ihtiyaçları değil, geleceğin güvenli sağlık sisteminin inşası açısından da zorunluluktur” ifadelerine yer verdi.
Erol Afacan, “Bu gerekçelerle Çorum Eczacı Odası olarak hazırladığımız ve Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti’ne sunduğumuz “Alternatif İlaç Fiyat Kararnamesi Modelleri Raporu”, halk sağlığını, devletin ilaç temin gücünü ve eczacılık mesleğinin sürdürülebilirliğini birlikte gözeten bir çerçevede hazırlanmıştır. Rapor, dünyada uygulanan örneklerden yola çıkarak ülkemize özgü koşullarla şekillendirilmiş şu 6 alternatif modeli kapsamaktadır: Kademeli Kur Güncelleme Modeli, Dinamik Referans Ülke Modeli, Karma Model (Kur + Yerli Üretim Teşviki), Pazar Temelli Esneklik Modeli, Değer Temelli Fiyatlandırma Modeli, Performansa Dayalı Fiyatlandırma ve Risk Paylaşım Modeli.
Bu modellerin teknik olarak hazırlanması kadar, kamu politikası haline gelmesi için gerekli irade ve iş birliğinin oluşması da elzemdir. Bu nedenle, Türk Eczacıları Birliği çatısı altında acilen bir “Model Seçim Çalıştayı” yapılması ve elde edilecek çıktılar ışığında uygun model ya da model setlerinin Sağlık Bakanlığı ve ilgili kurumlara sunulması çağrısında bulunuyoruz. Bu çağrı yalnızca eczacının değil, devlet aklının, halk sağlığının ve ülkemizin ilaca erişim güvenliğinin çağrısıdır. Çünkü biz inanıyoruz ki: Güçlü bir sağlık sistemi, güçlü bir ilaç politikasıyla başlar” açıklamalarında bulundu.
