Çocuklara ilişkin adli süreçlerde önemli değişiklikler içeren 7593 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 18 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. Düzenlemeyle mevzuatta kullanılan “suça sürüklenen çocuk” ifadesi “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirilirken, çocukların ceza sorumluluğundan bıçak taşımaya, infaz sisteminden yeni yönlendirme tedbirlerine kadar birçok alanda yeni hükümler getirildi.
Kanun, TBMM Genel Kurulunda 8 Ağustos 2026'da kabul edildi. Düzenleme kapsamında Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Çocuk Koruma Kanunu, Kabahatler Kanunu ve infaz mevzuatı başta olmak üzere çok sayıda kanunda değişiklik yapıldı.
Suça sürüklenen çocuk ifadesi mevzuattan çıkarıldı
Kanunla birlikte mevzuatta yer alan “suça sürüklenen” ifadesi birçok düzenlemede “adli süreçteki” şeklinde değiştirildi. Çocuk Koruma Kanunu'nda da bazı maddelerde “hakkında adli süreç yürütülen” ifadesi kullanılacak.
Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durumun gerekli idari tedbirlerin alınabilmesi amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının il veya ilçe müdürlüklerine bildirilmesi de zorunlu hale getirildi.
15-18 yaş grubunda bazı ağır suçlarda yaş indirimi uygulanmayabilecek
Türk Ceza Kanunu'nun çocukların ceza sorumluluğunu düzenleyen hükümlerinde de değişikliğe gidildi. Özellikle kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kişiler bakımından somut olayın özelliklerine göre mevcut yaş indiriminin uygulanmamasına imkan tanındı.
Karar verilirken kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli ile daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezasına mahkum olunup olunmadığı dikkate alınabilecek. Ceza sorumluluğu bulunan 12-15 yaş grubundaki çocuklar için de belirli koşullarda daha üst yaş grubuna ilişkin hükümlerin uygulanabilmesinin önü açıldı.
Silahın çocuğun eline geçmesine neden olana hapis cezası
Ateşli silahların korunmasına ilişkin de yeni bir suç düzenlemesi getirildi. Ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı biçimde muhafaza ederek bir çocuğun silahı ele geçirmesine neden olan kişi, fiil daha ağır bir suç oluşturmuyorsa bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Düzenleme, ateşli silahların çocukların erişebileceği şekilde bırakılmasına karşı doğrudan cezai yaptırım öngörüyor. Böylece silah sahibinin yalnızca bulundurma veya taşıma kurallarına değil, muhafaza yükümlülüğüne ilişkin sorumluluğu da açık biçimde düzenlenmiş oldu.
Çocuklara bıçak satılması ve taşıması yasaklandı
Kabahatler Kanunu'na eklenen yeni hükümle, 18 yaşından küçük çocuklara belirli bıçak ve kesici aletlerin satılması, çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması yasaklandı. Ruhsatlandırılmış yerler dışındaki satış ve sergilemelere ilişkin de yeni sınırlamalar getirildi.
Yasağa aykırı davrananlara 5 bin lira, bıçak veya aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması halinde ise 10 bin lira idari para cezası uygulanacak. Kabahati işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuklara para cezası yerine koruyucu, destekleyici ve yönlendirme tedbirleri uygulanması amacıyla çocuk hakiminden karar istenecek.
Çocuklar için beş yeni yönlendirme tedbiri getirildi
Çocuk Koruma Kanunu'na “yönlendirme tedbirleri” başlıklı yeni bir madde eklendi. Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için sosyal ve toplumsal hizmet, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevreye saygı ve çevre temizliği ile bağımlılıkla mücadele olmak üzere beş farklı tedbir türü oluşturuldu.
Sosyal hizmet, kitap-kütüphane ve çevre temizliği tedbirleri kapsamında çocuklara 20 saatten 300 saate kadar çeşitli faaliyetler verilebilecek. Bağımlılıkla mücadele tedbiri ise tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve davranışsal bağımlılıklara yönelik tedavi ve rehabilitasyon programlarını kapsayacak.
Dijital cihazlar 2 yıla kadar takip edilebilecek
Yeni düzenlemenin dikkat çeken hükümlerinden biri de “dijital risklerden korunma tedbiri” oldu. Buna göre çocuğun kullandığı telefon, bilgisayar, tablet ve benzeri cihazlar, mahkeme kararı doğrultusunda üç aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere takip yazılımları aracılığıyla denetime açılabilecek.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından yürütülecek uygulama kapsamında riskli olarak tanımlanan bazı dijital mecralara, uygulamalara ve platformlara erişim de engellenebilecek. Tedbirlerin uygulanmasına ilişkin ayrıntılar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
Çocuk eğitimevleri için yeni infaz modeli
Çocuk hükümlülerin kapalı ceza infaz kurumlarından çocuk eğitimevlerine ayrılmalarına ilişkin değerlendirmelerin en geç üç ayda bir yapılması hükme bağlandı. Değerlendirme kuruluna psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı veya ilgili diğer uzmanlardan en az bir kişinin de katılması öngörüldü.
Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise toplam beş yıl veya daha az hapis cezasına mahkum edilen çocukların cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde yerine getirilebilecek. Ancak firar, yeni bir tutuklama kararı veya kurum düzenini ve güvenliğini tehlikeye atan disiplin ihlalleri halinde çocukların yeniden kapalı ceza infaz kurumuna gönderilmesi mümkün olacak.
Koşullu salıverilme hesabında bir gün iki gün sayılabilecek
İnfaz Kanunu'nda yapılan değişiklikle belirli suçlar hariç olmak üzere, hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği her bir gün, koşullu salıverilme süresinin hesabında iki gün olarak dikkate alınacak.
Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçları ise bu düzenlemenin dışında tutuldu. Böylece çocuk hükümlülere yönelik infaz rejiminde suç türüne göre farklılaştırılmış yeni bir hesaplama sistemi getirildi.
Tedbir kararına uymayan velilere tazyik hapsi
Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı davranan anne, baba, vasi veya çocuğun bakım ve gözetiminden sorumlu kişiler için de yaptırım getirildi. İhlalin niteliği ve ağırlığına göre çocuk hakimi tarafından üç günden 10 güne kadar tazyik hapsine karar verilebilecek.
Tedbirlerin uygulanmasında kurumlar arasındaki koordinasyonu merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, illerde vali, ilçelerde ise kaymakam sağlayacak. Gerekli durumlarda tedbirlerin yerine getirilmesi sırasında kolluk kuvvetlerinden de yardım istenebilecek.
Bıçak satışına ilişkin hüküm 1 Aralık'ta yürürlüğe girecek
Kanunun büyük bölümü 18 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Ancak Kabahatler Kanunu'na eklenen düzenleme kapsamında ruhsatlı yerler dışında belirli bıçak ve kesici aletlerin satış ve sergilenmesine ilişkin hüküm 1 Aralık 2026 tarihinde uygulanmaya başlanacak.
7593 sayılı Kanun, çocukların adli süreçlerdeki statüsünden infaz koşullarına, ailelerin sorumluluklarından dijital risklere kadar geniş bir alanda yeni bir hukuki çerçeve oluşturuyor. Düzenlemenin uygulama ayrıntılarının bir bölümünün ise çıkarılacak ikincil mevzuat ve yönetmeliklerle netleşmesi bekleniyor.
