Çiftçi Özsözleşme Sendikası (ÇİFTÇİ-SEN), 2025’te derinleşen tarım krizinin ardından 2026 itibarıyla yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin küçük üreticiyi üretimden kopardığını açıkladı. Sendikaya göre yeni düzenlemeler, çiftçinin finansmana erişimini zorlaştırırken gıda sistemini büyük şirketlerin kontrolüne açıyor.
“Borç ödeyememe yanlış politikaların sonucu”
ÇİFTÇİ-SEN Genel Başkanı Ali Bülent Erdem, çiftçilerin borçlarını keyfi nedenlerle değil, uygulanan politikalar nedeniyle ödeyemez hale geldiğini söyledi. Erdem, “Borç batağındaki bir üreticiden ‘borcu yoktur’ belgesi istemek, onu üretimden koparmaktır” dedi.
Erdem ayrıca mevzuatta yer alan “yararlanırlar” ifadesinin “yararlanabilirler” olarak değiştirilmesinin, kredi hakkını kurum yöneticilerinin takdirine bıraktığını vurguladı. Bu değişikliğin antidemokratik olduğunu belirten Erdem, uygulamanın çiftçi aleyhine keyfiliğe kapı araladığını ifade etti.
Destekler kısıtlanıyor, maliyetler artıyor
Sendika açıklamasında, düşük faizli yem ve mazot gibi girdilere yönelik desteklerin kısıtlandığına dikkat çekildi. Kooperatif ortaklarına sağlanan girdilerde yüksek faiz uygulamasına geçildiği belirtilirken, bunun küçük üreticinin maliyetlerini daha da artırdığı kaydedildi.
ÇİFTÇİ-SEN’e göre bu yaklaşım, küçük çiftçiyi toprağından kopararak üretimi ölçek ekonomisi üzerinden büyük şirketlerin kontrolüne bırakmayı hedefliyor. Açıklamada, “Bu politikalar şirket tarımcılığına alan açıyor” değerlendirmesi yapıldı.
Acil talepler: Kararnameler geri çekilmeli
Sendika, tarımdaki çöküşü durdurmak için atılması gereken adımları dört başlıkta topladı. Buna göre, şirket odaklı kararnamelerin geri çekilmesi ve çiftçi lehine destekleme politikalarının hayata geçirilmesi istendi.
Kredi ve desteklere erişimde vergi ve SGK borcu engelinin kaldırılması talep edilirken, kooperatiflerin demokratik yapılar olarak yeniden düzenlenmesi çağrısı yapıldı. Ayrıca faizsiz veya düşük faizli kredi uygulamalarının ayrım yapılmaksızın tüm üreticiler için erişilebilir olması gerektiği vurgulandı.
Üretimin sürdürülebilirliği uyarısı
ÇİFTÇİ-SEN, mevcut düzenlemelerin devam etmesi halinde küçük üreticinin hızla sistem dışına itileceği ve bunun gıda arz güvenliği açısından ciddi riskler doğuracağı uyarısında bulundu. Sendika, tarım politikalarının merkezine üreticiyi koyan, öngörülebilir ve demokratik bir çerçeve oluşturulması gerektiğini belirtti.