Devlet kadrolarına sahte diplomalı kişilerin yerleştirildiği iddiaları, 2022 yılında Meclis'e taşınmasına rağmen üç yıl boyunca hiçbir adım atılmadı. 2025 yılında patlayan soruşturma ise yıllardır süren ihmalleri belgeledi.
CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur’un 2022 yılında TBMM Başkanlığı’na sunduğu araştırma önergesi, sahte diplomaların devletin en kritik noktalarına sızmasını gündeme taşımıştı. Ancak önerge, ne o günlerde komisyonda değerlendirildi ne de herhangi bir işlem yapılmasına vesile oldu. Üç yıl boyunca rafta bekletilen bu önerge, 2025 yılında başlayan ve onlarca kişinin gözaltına alındığı geniş kapsamlı soruşturmalarla yeniden gündeme geldi.
Sahte diplomalı uzmanlar TÜBİTAK’a, akademisyenler üniversitelere yerleştirildi
CHP’nin önergesinde yer alan ifadeler, soruşturma dosyalarındaki örneklerle birebir örtüştü. Kamu kurumlarına sahte diplomalı atamalar yapıldığı net şekilde ortaya çıktı.
Meclis'e sunulan gerekçede, özellikle TÜBİTAK ve üniversiteler gibi yüksek nitelik gerektiren kurumlara sahte belgelerle giren kişilere dikkat çekilmişti. Gerekçede, “Liyakatin yok edilmesi, nepotizmin teşvik edilmesi ve denetim eksikliği, sahte diploma üretimini cesaretlendirmektedir” ifadeleri yer aldı. 2025’te başlatılan adli soruşturmada da sahte diplomaların özellikle mühendislik, psikoloji, rehberlik ve akademik kadrolarda kullanıldığı belirlendi.
Facebook’tan psikolog oldular, hipnoz eğitimi verdiler
Sanıkların e-Devlet’e sahte kayıt işlediği, sosyal medya üzerinden diploma satışı yaptığı ve ücret karşılığı akademik unvan temin ettiği belgelerle ortaya kondu.
Güler Kahraman Büyükkelleş isimli şahsın, Facebook’ta gördüğü “devlet onaylı yaşam koçluğu” reklamı aracılığıyla 100 bin TL karşılığında Atatürk Üniversitesi mezunu olarak sisteme kaydedildiği tespit edildi. Sanıkların telefonlarında, bu tür işlemlere dair çok sayıda yazışma, diploma görselleri ve unvan satışı konuşmaları bulundu. Psikolojik danışmanlık faaliyeti yürüten bazı şirketlerin aslında danışmanlık değil, sahte belge üretimi yaptığı da soruşturma dosyasına yansıdı.
Adana’da anahtarcıydı, e-Devlet’te mühendis olarak çıktı
Adnan Taşdemir isimli bir yurttaş, Ege Üniversitesi’nden mezun gösterilerek e-Devlet’e kayıt edildi. Oysa kendisinin ne üniversite kaydı ne de ders geçmişi vardı.
Adana'nın Çukurova ilçesinde anahtarcılık yapan Taşdemir, bir tanıdığı aracılığıyla üniversite diploması vaadi aldıktan sonra e-Devlet’te “Makine Mühendisi” olarak göründüğünü fark etti. İlgili kayıtların tamamen dışarıdan müdahale ile işlendiği belirlendi. Bu olayın, sahte diplomaların bireysel kullanımın ötesine geçerek sistemsel açıklar kullanılarak işlendiğini gösterdiği vurgulandı.
Depremde ölenlerin kayıtları silindi, kontenjan sahtecilere açıldı
En çarpıcı yöntemlerden biri ise 6 Şubat 2023 depremlerinde yaşamını yitirenlerin mezuniyet kayıtlarının sistemden silinmesiyle ortaya çıktı.
Ziya Kadiroğlu ve Yelda Boğa arasında geçen mesajlaşmalar, yeni bir yöntemin daha ortaya çıkarılmasını sağladı. Depremde hayatını kaybeden bazı avukatların kayıtları üniversite sistemlerinden silinerek, bu kontenjanlara sahte belge temin edilen kişiler eklendi. Yazışmalarda tarafların “rahmet dileme” şeklindeki ifadelerle dalga geçtikleri görüldü. Bu yöntem, dolandırıcıların yalnızca sahte belge üretmekle kalmayıp ölü kişilerin sistemdeki boşluklarını kullandığını ortaya koydu.
Akademik unvanlar 250 bin TL’ye satıldı
Soruşturma dosyasındaki veriler, doçentlik belgelerinden yüksek lisans diplomalarına kadar birçok sahte akademik belgenin ücret karşılığı pazarlanabildiğini gösterdi.
Sanıklardan Abdullah Volkan Uçak’ın telefon incelemesinde Ege Üniversitesi logolu diploma şablonları, yüksek lisans belgeleri ve akademik unvan satışı mesajları bulundu. Bu belgelerin sahte kimliklerle ya da gerçek kişisel bilgilerle düzenlendiği belirlendi. Diploma başına belirlenen ücretin 250 bin TL’ye kadar çıktığı tespit edildi. Ayrıca, sahte diploma sahiplerinin sistemden mezuniyet sorgulaması yaparak kendilerini doğruladıkları belirlendi.
Sadece lise diplomasıyla klinik psikolog oldu
Gerekul Kirova isimli şahsın yalnızca lise diploması olmasına rağmen, Ege Üniversitesi Psikoloji ve Klinik Psikoloji bölümlerinden mezun gibi kaydedildiği tespit edildi.
Kirova’nın kişisel bilgileriyle yapılan bu kayıt işlemi, kendi internet hattı üzerinden gerçekleşti. Yani kişi, işlemin farkında olmasa da sistem onun IP’si üzerinden değiştirildi. Bu durum, sahte kayıt işlemlerinin zaman zaman bireylerin bilgisi dışında yapıldığını, ancak devlet sistemlerinde gerçek mezun gibi göründüklerini ortaya koydu.
Sahte diploma skandalı büyürken Meclis hâlâ sessiz
2025 yılında yürütülen kapsamlı soruşturmalarla yüzlerce belge ve dijital delil elde edildi. Ancak 2022 yılında yapılan tüm uyarılar, üç yıl boyunca görmezden gelinmişti.
Güzelmansur’un önergesinde belirttiği “İnternette iktidarı eleştiren bir yorum anında tespit edilirken, sahte diploma siteleri hâlâ erişime açık” tespiti, yaşananları net şekilde özetledi. Ceza kanunundaki boşluklar nedeniyle sahte belge kullananlara yalnızca 2 yıla kadar ceza verilebilmesi, suçun artmasına neden oldu. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması da caydırıcılığı ortadan kaldırdı. Bu nedenle dosya sayısı arttıkça kamuoyunda tepki de büyüdü.
