Küresel ısınmanın etkileri gezegenimizi her geçen gün daha fazla zorlarken, tarihin en kavurucu gününe ait rekorun yıl dönümünü yaşıyoruz. Tam 112 yıl önce bugün, 10 Temmuz 1913'te, yeryüzünde bugüne kadar ölçülmüş en yüksek hava sıcaklığı kayıtlara geçti. Uzun yıllar rekorun Libya'da kırıldığı sanılsa da, yapılan incelemeler sonucu tahtın asıl sahibi değişti ve rekorun adresi ABD oldu.
Peki, Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından resmi olarak kabul edilen en yüksek sıcaklık kaç derece ve nerede ölçüldü? İşte Libya'nın 90 yıllık rekorunun neden geçersiz sayıldığından modern zamanların kavurucu sıcaklarına, Dünya'nın en sıcak anlarının hikayesi.
Rekorun Sahibi: Ölüm Vadisi'nin Tartışmalı 56.7 Derecesi
Dünya üzerinde resmi olarak kaydedilmiş en yüksek hava sıcaklığı, 10 Temmuz 1913 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletindeki Death Valley (Ölüm Vadisi) adlı çölde ölçüldü. Furnace Creek istasyonunda termometrelerin 56.7°C'yi gösterdiği o gün, tarihe gezegenin en sıcak günü olarak geçti. Bu rekor, hâlen Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) resmi kayıtlarında zirvedeki yerini koruyor.
Ancak bu 112 yıllık rekor, bazı bilim çevrelerinde hâlâ bir tartışma konusu. Kimi uzmanlar, 1913 yılındaki ölçüm teknolojisinin güvenilirliğini ve o günkü çevresel koşulların (örneğin bir kum fırtınasının sıcaklığı yapay olarak artırmış olabileceği) ölçümü ne kadar etkilediğini sorguluyor. Yine de, aksi ispatlanana kadar Ölüm Vadisi, gezegenin en sıcak noktası unvanını elinde tutmaya devam ediyor.
Tahtından İndirilen Rekor: Libya'nın Geçersiz 58 Derecesi
Yakın zamana kadar birçok kaynakta dünyanın en sıcak günü olarak 13 Eylül 1922'de Libya'nın El Aziziye kentinde kaydedilen 58.0°C'lik değer gösteriliyordu. Tam 90 yıl boyunca rekorun sahibi olarak kabul edilen bu ölçüm, 2012 yılında WMO tarafından yapılan kapsamlı bir soruşturma sonucunda resmen geçersiz sayıldı.
WMO'nun uluslararası uzmanlardan oluşan komisyonu, bu kararın arkasında birkaç önemli neden olduğunu açıkladı. İncelemeler, ölçümü yapan gözlemcinin deneyimsiz olduğunu, kullanılan termometrenin standart dışı ve hatalı ölçüme yatkın olduğunu ve ölçümün ısıyı emen asfalt benzeri bir yüzeyin üzerinde yapıldığını ortaya koydu. Bu faktörlerin bir araya gelerek sıcaklığı olduğundan 7 dereceye kadar daha yüksek göstermiş olabileceği sonucuna varıldı ve 90 yıllık rekor tarihin tozlu sayfalarına karıştı.
Modern Zamanların Kavurucu Sıcakları: Asya ve Ortadoğu Yanıyor
Tarihi rekorlar tartışmalı olsa da, modern ve son derece güvenilir ölçüm cihazlarıyla son yıllarda kaydedilen sıcaklıklar, küresel ısınmanın ne denli ciddi bir boyuta ulaştığını gözler önüne seriyor. Özellikle Orta Doğu ve Güney Asya, son on yılda ekstrem sıcaklıklara sahne oldu:
Kuveyt, Mitribah (2016): Güvenilir olarak ölçülen en yüksek sıcaklıklardan biri 54.0°C ile Kuveyt'te kaydedildi.
Irak, Basra (2017): Komşu Irak'ta termometreler 53.9°C'yi gösterdi.
Pakistan, Turbat (2017): Asya kıtasında ise Pakistan'ın Turbat şehri 53.7°C ile kavruldu.
Bu değerler, gezegenimizin ısınan yüzünü gösteren ve gelecekte yeni rekorların kırılabileceğine dair endişeleri artıran en somut kanıtlar arasında yer alıyor.
