Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle, belediyeler ve belediye iştiraklerinin şirket ya da kooperatif kurabilmesi için Cumhurbaşkanlığı izni zorunlu hale geldi. Düzenleme kapsamında mevcut şirketlere ortak olunması ve sermaye aktarımı gibi işlemler de izin şartına bağlandı.
“7579 Sayılı Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile yapılan değişiklik, yerel yönetimlerin ekonomik faaliyetlerine ilişkin yetki alanında önemli bir dönüşüm olarak değerlendiriliyor.
4046 sayılı kanunun ilgili maddesi değiştirildi
Yeni düzenleme kapsamında, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un belediye iştiraklerine ilişkin 26’ncı maddesi yeniden düzenlendi. Buna göre mahalli idareler, bağlı kuruluşlar, belediye birlikleri ve bunların doğrudan ya da dolaylı olarak sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler yeni ticari oluşumlar için Cumhurbaşkanlığı onayı almak zorunda olacak.
Düzenleme yalnızca yeni şirket kuruluşlarını değil, mevcut şirketlere iştirak edilmesini ve kooperatif ortaklıklarını da kapsıyor. Ayrıca belediyelerin bedelsiz hisse devri yoluyla gerçekleştireceği ortaklık işlemleri de izin kapsamına dahil edildi.
Sermaye katılımı ve ortaklık işlemleri de kapsama alındı
Kanun değişikliğiyle birlikte belediyelerin mevcut bir şirkete sermaye aktarımı yapması veya yeni bir ticari ortaklığa dahil olması da Cumhurbaşkanlığı iznine tabi hale getirildi. Böylece yerel yönetimlerin ekonomik girişimlerine ilişkin merkezi denetim alanı genişletilmiş oldu.
Düzenlemenin, belediyelerin iştirak yapıları ve yerel ekonomik projeleri üzerinde nasıl bir etki oluşturacağı ise önümüzdeki süreçte daha net ortaya çıkacak. Özellikle belediyelerin sosyal destek amaçlı ticari modelleri konusunda yeni hukuki değerlendirmelerin yapılması bekleniyor.
Kent lokantaları ve sosyal projeler tartışma konusu oldu
Düzenlemenin ardından kamuoyunda özellikle kent lokantaları, kreş projeleri ve üretici kooperatifleri gibi belediye destekli sosyal girişimlerin geleceği tartışılmaya başlandı. Bazı değerlendirmelerde, yeni izin sürecinin yerel yönetimlerin ekonomik ve sosyal projelerinde zaman kaybına yol açabileceği ifade edildi.
Öte yandan düzenlemeyi savunan görüşlerde ise belediye iştiraklerinin kontrolsüz büyümesinin önüne geçilmesinin amaçlandığı ve kamu kaynaklarının daha merkezi bir denetim mekanizmasıyla izleneceği belirtiliyor.
