Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, TRT Haber canlı yayınında yaptığı açıklamalarda, Türkiye’nin orman yangınlarıyla mücadelesine dair kapsamlı bilgiler paylaştı. Yumaklı, "Cumhuriyet tarihimizin en güçlü hava ve kara filosuna sahibiz" diyerek, mevcut envanteri kamuoyuyla paylaştı.
Bakan Yumaklı'nın verdiği bilgilere göre, Türkiye genelinde 27 yangın söndürme uçağı, 105 helikopter, 14 adet Bayraktar İHA ile yangınlara havadan müdahale ediliyor. Kara gücünde ise 1786 arazöz, 2742 ilk müdahale aracı ve 831 iş makinesi aktif olarak görev yapıyor. Bu araçlar, 1600 noktada konuşlandırılarak risk bölgelerine göre hazır bekletiliyor. Hava unsurları ise 58 ayrı noktada görev yapıyor.
Yangınların yüzde 95’i 10 hektarı geçmeden kontrol altına alınıyor
2002 yılında Türkiye'nin hava gücünün su atma kapasitesi yalnızca 73 ton iken, bugün bu rakam 438 tona ulaştı. Aynı şekilde, kara araçlarının sayısında da ciddi bir artış yaşandı. Yumaklı, bu modernizasyon sayesinde çıkan yangınların yüzde 95’inin 10 hektarlık alanı geçmeden söndürülebildiğini ifade etti.
Gece görüşlü 5 helikopterin de gerektiğinde devreye alındığını belirten Bakan, “Yangınların büyümeden kontrol altına alınmasında teknolojik kabiliyetimiz çok güçlü. Gece görüşlü uçak diye bir şey yok, bu kavram yanlış. Ancak gece görüşlü helikopterlerimiz kritik anlarda kullanılıyor” açıklamasında bulundu.
2024’te orman varlığının sadece yüzde 0,11’i zarar gördü
Türkiye’nin toplam 23,4 milyon hektar orman alanı olduğunu belirten Yumaklı, 2024 yılında bu alanın sadece yüzde 0,11’inin yangınlardan etkilendiğini açıkladı. 2020–2024 arası beş yıllık dönemde ise bu oran yüzde 0,18 oldu. Aynı dönemde Fransa dışında tüm Avrupa ülkelerine kıyasla Türkiye'nin daha iyi bir performans sergilediğini ifade etti.
İtalya’da bu oran 2024’te yüzde 0,36 iken, son beş yılda yüzde 0,74'e çıktı. Portekiz’de ise bu rakamlar sırasıyla yüzde 2,18 ve yüzde 1,15 olarak kaydedildi. Yumaklı, bu oranların Türkiye’nin orman yangınlarıyla mücadelede başarılı olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.
Orman yangınlarının yüzde 96’sı insan kaynaklı
Bakan Yumaklı, yangınların büyük çoğunluğunun doğrudan ya da dolaylı olarak insan kaynaklı olduğunu vurguladı. 2025’in ilk yedi ayında çıkan toplam 4 bin 477 yangının 2 bin 549’u orman dışı alanda, 1.928’i ise doğrudan ormanlık alanda meydana geldi.
Yumaklı, orman dışı alanlarda başlayan yangınların yüzde 30’unun ormana sirayet ettiğini, yüzde 13’ünün ise doğrudan orman içinde başladığını belirtti. “Bir sigara izmariti, yanlış park edilmiş bir araç ya da kontrolsüz bir ateş yakılması büyük felaketlere yol açabiliyor. Küçük bir kıvılcım bile tüm ekosistemi yok edebilir” dedi.
3-30 kuralı: Sıcaklık, rüzgar ve nem yangın riskini belirliyor
Yangınların çıkışında çevresel faktörlerin de önemli olduğunu hatırlatan Yumaklı, “30 derece sıcaklık, 30 kilometre üzeri rüzgar hızı ve yüzde 30’un altındaki nem — işte bu üçlü bir araya geldiğinde risk maksimum seviyeye çıkar” diyerek 3-30 kuralını hatırlattı.
Bu koşullar altında vatandaşların açık alanda ateş yakmaması gerektiğini belirten Yumaklı, 2024 yazının son 100 yılın en sıcak yazı olarak kayda geçtiğini, kuraklık ve iklim değişikliğinin yangınlara zemin hazırladığını ifade etti.
Ormanlar bilimsel verilerle ağaçlandırılıyor: “Çam dışında yüzlerce tür dikiyoruz”
Yanan ormanların imara açıldığı yönündeki iddiaları net bir dille reddeden Yumaklı, “Bu alanları anayasa gereği tekrar ağaçlandırmak zorundayız” dedi. Türkiye’de yalnızca çam ağacı dikildiği yönündeki algının da doğru olmadığını belirterek, bölgenin toprak yapısı, rakımı, iklimi ve biyolojik çeşitliliğine göre ağaç türlerinin belirlendiğini ifade etti.
Karadeniz’de kestane, ladin ve kızılağaç, Akdeniz’de sedir ve meşe gibi yerli türlerin hakim olduğunu, bu doğrultuda her bölgenin kendi bitki örtüsüne uygun olarak yeniden ağaçlandırıldığını vurguladı.
Gönüllü gücü: 132 bin kişilik destek hattı
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın orman yangınlarıyla mücadelede insan kaynağını da güçlendirdiğini belirten Bakan Yumaklı, şu anda 132 bin kayıtlı gönüllünün bulunduğunu söyledi. Bunların bir kısmı doğrudan yangınla mücadele ederken, diğerleri lojistik ve destek görevlerinde yer alıyor.
Ayrıca AFAD, Karayolları, Diyanet İşleri, askerî birlikler ve sivil toplum kuruluşları da yangınlara karşı seferberlik halinde. “Köylerde yaşayan vatandaşlarımız yöreyi çok iyi bildiği için sahada en etkili desteği veren unsurlar arasında yer alıyorlar” dedi.
Air Traktör filosu genişliyor, TUSAŞ’tan yerli helikopter geliyor
Türkiye’nin yangınla mücadelede kullandığı Air Traktör uçaklarının sayısının 12’den 20’ye çıkarılacağını açıklayan Yumaklı, her birinin 3 ton su kapasitesine sahip olduğunu belirtti. Ayrıca TUSAŞ ile yapılan anlaşma kapsamında, 2028’den itibaren Türkiye’ye ağır sınıf yangın söndürme helikopterleri teslim edilmeye başlanacak.
Bu araçların manevra kabiliyeti ve yangın anında etkili kullanım avantajlarıyla sistemin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Yumaklı, “Her araç kendi alanında etkilidir. Helikopter, uçak ve kara araçlarının her biri birbirini tamamlayan bir yapının parçasıdır” dedi.
Ekim 2025’e kadar teyakkuz halindeyiz
Tarım ve Orman Bakanı, yangın sezonunun Ekim 2025'e kadar süreceğini ve bu süre boyunca tüm ekiplerin hazır bekletileceğini belirtti. “Yangını önlemek de en az söndürmek kadar önemlidir. Basit ihmallerle ülke kaynaklarını heba etmeye kimsenin hakkı yok” ifadelerini kullandı.
Son olarak vatandaşlara çağrıda bulunan Bakan Yumaklı, 11 Kasım’daki Milli Ağaçlandırma Günü'ne herkesi davet ederek, “Bu alanları birlikte ağaçlandıralım. Gerçekleri görmek isteyenler gelsin, yerinde görsün” dedi.
