Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026’da uygulanmaya başlanan Depozito Yönetim Sistemi kapsamında ilk 17 günde 33 milyon 333 bin 990 içecek ambalajı geri dönüşüme kazandırıldı. Sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı 2 milyon 331 bin 984’e ulaşırken, en fazla ambalaj İstanbul ve Denizli’de toplandı.
Her ambalaj için 1 lira iade ediliyor
Sıfır Atık çalışmaları kapsamında hayata geçirilen sistemle depozito işareti taşıyan cam, plastik ve alüminyum içecek ambalajları iade noktalarında toplanıyor. Vatandaşların hesabına, kabul edilen her ambalaj için 1 liralık depozito bedeli aktarılıyor.
İade işlemleri Türkiye Çevre Ajansı koordinasyonunda kurulan makineler ve DOA mobil uygulaması üzerinden gerçekleştiriliyor. Toplanan ambalajların kaynağında ayrıştırılarak yeniden ham maddeye dönüştürülmesi hedefleniyor.
İstanbul toplama sayısında ilk sırada
İlk 17 günlük verilere göre İstanbul’da 2 milyon 760 bin 802 ambalaj sisteme teslim edildi. İstanbul böylece uygulamanın ülke genelinde başlamasının ardından en fazla ambalaj toplanan şehir oldu.
Denizli’de ise 1 milyon 332 bin 752 içecek ambalajı geri dönüşüme kazandırıldı. Sakarya 1 milyon 260 bin 888, Ankara 1 milyon 225 bin 795 ve Bursa 1 milyon 200 bin 501 ambalajla ilk beş içerisinde yer aldı.
Sakarya’da sayı 92 milyonu geçti
Depozito sisteminin pilot olarak ilk uygulandığı illerden Sakarya’da Şubat 2025’ten bu yana toplanan ambalaj sayısı 92 milyon 538 bin 888’e ulaştı. Kentteki toplam rakam, sistemin Türkiye genelinde başlatılmasından önceki pilot dönem verilerini de kapsıyor.
Bu nedenle Sakarya’nın 92 milyonu aşan toplamı ile 1 Temmuz sonrasındaki 17 günlük şehir sıralamasının ayrı değerlendirilmesi gerekiyor. Pilot uygulamadan elde edilen deneyimin, sistemin diğer illere yaygınlaştırılmasında kullanıldığı belirtiliyor.
Bakan Kurum rakamları açıkladı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sistemin ilk 17 günlük verilerini sosyal medya hesabından paylaştı. Kurum, vatandaşların depozito uygulamasına yoğun ilgi gösterdiğini belirterek kaynakların korunması ve atıkların ekonomiye kazandırılması mesajını verdi.
Bakanlığın açıklamasında, 33 milyondan fazla ambalajın kısa sürede geri toplanmasının çevre bilincinin yaygınlaşması açısından önemli olduğu vurgulandı. Sistemin daha fazla iade noktasıyla ülke genelinde genişletilmesi planlanıyor.
İade işlemlerine QR kod şartı getirildi
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, bazı kişilerin yakınlarına ait kimlik ve telefon bilgilerini kullanarak günlük 200 ambalaj sınırını aştığının tespit edildiğini açıkladı. Bazı kullanıcıların bin 500 ile 2 bin ambalajla makinelere gelmesi nedeniyle uzun kuyruklar oluştuğu belirtildi.
Suistimalleri önlemek amacıyla T.C. kimlik numarası ve cep telefonu bilgileriyle yapılan girişler geçici olarak kısıtlandı. İade işlemleri bu süreçte yalnızca DOA mobil uygulamasında oluşturulan QR kodun makineye okutulmasıyla gerçekleştirilecek.
Günlük sınır 200 ambalaj olarak uygulanıyor
Sistemde bir kullanıcının günlük olarak en fazla 200 ambalaj teslim etmesine izin veriliyor. QR kod uygulamasıyla farklı kişilere ait bilgiler kullanılarak bu sınırın aşılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
TÜÇA Başkanı Öztürk, QR kod doğrulamasının yaklaşık iki aylık geçiş sürecinin ardından temel giriş yöntemi haline getirilmesinin planlandığını söyledi. Düzenlemeyle makinelerdeki yoğunluğun azaltılması ve daha fazla vatandaşın sisteme erişebilmesi hedefleniyor.
Hedef 50 bin iade noktası
Depozito sisteminin ülke genelinde yaygınlaştırılması kapsamında yaklaşık 10 bin otomatik iade makinesi kurulması planlanıyor. Manuel toplama yapılacak bakkal, büfe ve diğer işletmelerle birlikte toplam iade noktası sayısının 50 bine çıkarılması hedefleniyor.
Türkiye’de yılda yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının piyasaya sunulduğunu belirten TÜÇA, 2026 yılı sonuna kadar 4 milyardan fazla ambalajı geri toplamayı amaçlıyor. Otel, restoran ve kafelerin de Depozito Bilgi Sistemi’ne kaydolması isteniyor.
