Türkiye’nin “bahis oynayan hakemler” skandalını konuştuğu günlerde, Spor Toto Teşkilat Başkanlığı’nın son iki Sayıştay raporu sanal bahis denetiminde ciddi eksikliklere işaret etti. Rapora göre, yıllık 500 milyar liranın üzerinde kazanç dönen sanal bahis oyunlarında etkin bir kontrol ve denetim sistemi bulunmuyor.
Sayıştay, 2023 ve 2024 yılı denetim raporlarında, sanal bahis bayilerinin denetiminden sorumlu birimin sadece 8 personelden oluştuğunu belirterek, bu yapının mevcut sistemde manipülasyonları önlemede yetersiz kaldığını vurguladı.
“Etkin Kontrol Sistemi Kurulmalı”
2023 yılı raporunda, spora dayalı bahis ve şans oyunlarında mevzuata aykırı işlemlerin tespiti için ilave düzenlemelere ihtiyaç olduğu belirtildi. Raporda şu ifadelere yer verildi:
“Türkiye’de 3 bin 408 sabit bayi ve 2 bin 811 gezici bayi olmak üzere toplam 6 bin 219 terminal bulunmaktadır. Buna karşılık denetim biriminde yalnızca 8 personel görev yapmaktadır. Bu sayı yeterli değildir, daha etkin bir yapılanma gerekmektedir.”
Sayıştay, denetimlerin çoğunlukla bayilerden gelen raporlar üzerinden yapıldığını, bu nedenle sanal oyuncuların muhtemel manipülasyonlarının tespit edilemediğini kaydetti. Raporda, “Teşkilat bünyesinde bir bilişim ve teknik kontrol sistemi kurularak oyunların canlı izlenip kontrol edilmesi büyük önem taşımaktadır.” ifadeleri yer aldı.
TÜBİTAK ile Çalışma Başlatıldı
Spor Toto Teşkilat Başkanlığı, Sayıştay’ın uyarılarına yanıt olarak TÜBİTAK ile ortak bir proje başlattığını bildirdi. Çalışma kapsamında sanal ortamda oynanan oyunların anlık olarak izlenebilmesi ve manipülatif hareketlerin tespiti hedefleniyor.
Ancak Sayıştay’ın 2024 raporu, bu konuda önemli bir ilerleme sağlanamadığını ortaya koydu. Raporda, “TÜBİTAK işbirliğiyle başlatılan sistemin etkinliğinin artırılması ve sonuçlandırılması gerekmektedir.” denildi.
2024 Raporu: 500 Milyar Liralık Sanal Kazanç
2024 yılı Sayıştay raporuna göre, Türkiye’deki bahis oyunlarının toplam yıllık hasılatı 581 milyar 496 milyon TL’ye ulaştı. Bunun 502 milyar 219 milyon TL’si sanal bayiler tarafından gerçekleştirildi.
Raporda, “Hasılatın yüzde 86’sı sanal ortamda elde edilmektedir. Bu nedenle sanal bayilerin de fiziki bayiler gibi doğrudan kurum tarafından denetime tabi tutulması büyük önem arz etmektedir.” denilerek, mevcut sistemin yetersiz kaldığı vurgulandı.
“Manipülasyonlara Karşı Dijital Gözetim Şart”
Sayıştay, hem 2023 hem 2024 raporlarında sanal bahis oyunlarının büyük finansal hacmine dikkat çekerek, manipülasyon ve yasa dışı işlemleri engellemek için teknik bir gözetim altyapısının kurulması gerektiğini yineledi.
Denetçiler, “Oyun hareketlerinin canlı takibi, olağan dışı kullanıcı davranışlarının tespiti ve anlık uyarı sistemlerinin geliştirilmesi, kurumun güvenilirliği açısından zorunludur.” görüşünü paylaştı.