AYM’den Devlet Memurları Kanunu’na kritik iptal: Kınama cezasında süre sınırı getirilmeli
Anayasa Mahkemesi (AYM), kamu görevlilerinin disiplin cezalarına ilişkin önemli bir iptale imza attı. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 127. maddesinin 2. fıkrasında yer alan, kınama cezası verilmesinde zaman sınırının bulunmaması hükmü Anayasa’ya aykırı bulundu. Yüksek Mahkeme, kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarının önüne geçilmesi gerektiğini vurgulayarak, söz konusu kuralın 9 ay sonra yürürlüğe girecek şekilde iptaline hükmetti.
AYM: Süresiz ceza tehdidi hukuki güvenliği zedeliyor
Rize İdare Mahkemesi'nin başvurusunu değerlendiren AYM, disiplin cezalarının yeniden tesis edilmesi sürecinde makul bir sürenin belirlenmemesinin hukuki öngörülebilirliğe zarar verdiğini belirtti. Kararda şu ifadeler yer aldı:
“Kamu yararı ile kişilerin süresiz olarak ceza tehdidiyle karşı karşıya kalmaması arasında adil denge kurulmamış, kural hukuk devleti ilkesini ihlal etmiştir.”
AYM ayrıca, idarenin yargı kararı sonrası yeni bir disiplin cezası verirken belirsiz bir zaman dilimine yayılmasının keyfiliğe açık bir uygulamaya yol açabileceğini vurguladı.
Kınama cezasında belirsizlik sona erecek
Mevcut düzenlemede, memurluktan çıkarma cezası için disiplin süresi 6 ay içinde başlatılmak ve en geç 2 yıl içinde tamamlanmak zorunda. Ancak kınama cezası gibi daha hafif yaptırımlar için böyle bir zaman sınırı öngörülmüyordu. AYM işte bu boşluğun, kamu görevlilerinin sürekli olarak ceza tehdidi altında kalmasına neden olduğunu belirtti.
Yeni düzenleme yapılana kadar, idarelerin disiplin cezalarını makul süre içinde tesis etmesi gerektiği vurgulandı. Mahkeme, Meclis'e 9 aylık bir geçiş süresi tanıdı.
Memuriyetle bağdaşmayan hâl hükmü de iptal edilmişti
AYM, aynı hafta içinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda yer alan “memuriyetle bağdaşmayacak hâl ve hareket” ifadesini de iptal etmişti. O kararda da kamu hizmetinde kalma hakkını sınırlayan düzenlemenin yeterli güvenceleri içermediği belirtilmişti.
Ne değişecek? Yeni yasa için süreç başladı
Anayasa Mahkemesi’nin kararı, Meclis’i disiplin hükümlerini yeniden düzenlemeye zorluyor. Yeni yasa yapılana kadar, idarelerin yargı kararı sonrası vereceği disiplin cezaları için makul süre içinde harekete geçmesi gerekiyor. Aksi halde bu tür uygulamalar yargı denetimine açık hale gelecek.
