Sosyal medyada paylaşılan ve kısa sürede geniş kitlelere ulaşan bir video, kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşlar arasında merak ve tedirginliğe yol açtı. Bir çoban tarafından çekilen görüntülerde, arazide çok sayıda bulunan kare şekilli, içinde sıvı olan ve üzerinde kırmızı uyarı işaretleri bulunan kapsüller dikkat çekti. “Her yerde bundan var” sözleriyle paylaşılan video sonrası, bu nesnelerin ne olduğu sorusu gündeme oturdu.
Görüntülerin yayılması üzerine yapılan resmi açıklamalar, söz konusu kapsüllerin rastgele bırakılmış ya da tehlikeli bir madde olmadığını ortaya koydu. Tarım ve Orman Bakanlığı, kapsüllerin yaban hayatında kuduzla mücadele amacıyla kullanılan oral aşı tabletleri olduğunu duyurdu.
Yaban hayatında kuduzla mücadele programı yürütülüyor
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından her yıl belirli dönemlerde uygulanan kuduzla mücadele programı kapsamında, yaban hayvanlarının bağışıklık kazanması hedefleniyor. Ekim ayında başlatılan çalışma çerçevesinde, özellikle tilki, çakal ve kurt gibi yaban hayvanlarının yoğun olduğu ormanlık alanlara uçaklar aracılığıyla oral kuduz aşıları bırakılıyor.
Yetkililer, bu uygulamanın Türkiye genelinde uzun süredir sürdürülen ve bilimsel temellere dayanan bir halk sağlığı önlemi olduğunu vurguluyor. Kuduz hastalığının yaban hayatı üzerinden evcil hayvanlara ve dolaylı olarak insanlara bulaşma riskine karşı, bu yöntemin en etkili mücadele araçlarından biri olduğu belirtiliyor.
Rüzgâr etkisiyle yerleşim alanlarına düşebiliyor
Bakanlık kaynakları, aşı tabletlerinin esas olarak ormanlık ve kırsal alanlara bırakıldığını ancak rüzgâr gibi çevresel faktörler nedeniyle zaman zaman otlaklara ya da yerleşim yerlerinin yakınına düşebildiğini ifade ediyor. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerdeki kapsüllerin de bu şekilde hedef alan dışına çıktığı değerlendiriliyor.
Yetkililer, bu durumun olağan olduğunu ve kontrolsüz bir uygulama anlamına gelmediğini belirtiyor. Programın planlı ve denetimli şekilde yürütüldüğü, sahadaki dağılımın da düzenli olarak takip edildiği bilgisi paylaşılıyor.
Oral kuduz aşısı nasıl etki ediyor
Yaban hayatı için özel olarak geliştirilen bu aşılar, hayvanların ilgisini çekecek bir yem yapısına sahip. Tabletin dış kısmı genellikle balık unu benzeri kokular içerirken, iç kısmında plastik bir kapsül içinde sıvı kuduz aşısı bulunuyor. Hayvan yemi ısırdığında kapsül ağız içinde patlıyor ve aşı mukoza yoluyla emilerek bağışıklık sağlıyor.
Bu yöntem sayesinde hayvanın yakalanmasına ya da iğneyle aşılanmasına gerek kalmadan, doğal yaşam döngüsü içinde kuduzla mücadele edilebiliyor. Uzmanlar, bu uygulamanın Avrupa ülkelerinde de yaygın olarak kullanıldığını hatırlatıyor.
Vatandaşlara kritik uyarı: Çıplak elle temas etmeyin
Tarım ve Orman Bakanlığı ile sağlık otoriteleri, arazide bu kapsüllerle karşılaşan vatandaşlar için önemli uyarılarda bulunuyor. Aşı tabletlerine kesinlikle çıplak elle dokunulmaması gerektiği vurgulanıyor. İnsan kokusunun kapsüle sinmesi halinde, yaban hayvanlarının yemi yemeyebileceği ve aşının amacına ulaşamayacağı belirtiliyor.
Kapsülün zarar görmesi ve içindeki sıvının göze, ağza ya da açık bir yaraya temas etmesi durumunda ise en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması isteniyor. Evcil hayvanların bu aşıyı yemesi halinde genellikle ciddi bir risk oluşmadığı, ancak mide rahatsızlığı ihtimaline karşı veteriner hekime danışılmasının uygun olacağı ifade ediliyor.
Yetkililer, bu kapsüllerin birer çöp ya da tehlikeli kimyasal olmadığını, halk ve çevre sağlığını korumaya yönelik kontrollü bir çalışmanın parçası olduğunu vurgulayarak, vatandaşlardan gördükleri yerde dokunmadan uzaklaşmalarını istiyor.
