Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İSTOÇ Ticaret Merkezi’ndeki “İSTOÇ İş İnsanları İstişare Toplantısı”nda yönetim kurulu üyeleri ve esnafla bir araya gelerek değişen ticaret dinamiklerine uyumun önemini vurguladı. Dijitalleşme ve internetle birlikte dönüşen alışveriş alışkanlıklarına dikkat çeken Bolat, bu değişimi yakalayamayan işletmelerin ticarette geride kalabileceğinin altını çizdi.
Bolat, toplantıda “esnafı dinlemek ve şikâyetleri çözmek” amacıyla bakanlıktan geniş bir heyetle sahada olduklarını belirtti. “Türkiye her alanda büyüyor, ilerliyor” diyen Bolat; eğitimden sağlığa, enerjiden savunmaya, tarımdan sanayiye ve hizmetlerden ticarete kadar pek çok alanda kaydedilen mesafeyi hatırlattı.
İSTOÇ nedir, kaç iş yeri var? İSTOÇ’un ölçeği ve ekonomik gücü
Bolat, İSTOÇ’un Tahtakale’deki yoğunluğa sığmayan ticari faaliyeti toplu bir iş yeri kooperatifi modeliyle 1980’lerin ortasında planlanan bir yapıya taşıdığını anımsattı. Bugün gelinen noktada İSTOÇ, 7 bin 300 iş yeri, 100 bin çalışan ve günlük 500 bin kişilik sirkülasyonuyla “dev bir ticaret şehri” niteliğinde.
Bakan, İSTOÇ’un ihracattaki performansına da özel bir parantez açtı. 6,1 milyar dolarlık ihracat hacmiyle İSTOÇ’un “8. büyük ihracatçı il mertebesinde” anıldığını söyleyen Bolat, emeği geçen esnafa teşekkür etti.
“İhracattan asla vazgeçmeyin”: İç pazar–dış pazar dengesini nasıl kurmalı?
Konuşmasında ihracatın işletmeler için vazgeçilmez olduğunun altını çizen Bolat, esnafa işini ve pazarlarını çeşitlendirme çağrısı yaptı. “Ne yaparsanız yapın, ihracattan asla vazgeçmeyin, ihracatı önemseyin” diyen Bolat, 50/50, 40/60 ya da 60/40 iç pazar–ihracat dengesi gibi pratik hedefler önerdi.
Bu yaklaşımın, dış pazarlardaki dalgalanmalara karşı dayanıklılığı artıracağına işaret eden Bolat, yeni müşteri kanalları oluşturmanın yolunun da ihracat ve e-ihracattan geçtiğini belirtti. İşletmelere, farklı ülke ve bölgelere açılarak riskleri dağıtmaları tavsiyesinde bulundu.
E-ticaret ve e-ihracat: 2024’te 3 trilyon TL ciroya çıkan pazardan geri kalmayın
Bakan Bolat, e-ticaretin Türkiye’de 2024’te 3 trilyon TL ciroya ulaştığını aktararak bu alandaki ivmelenmenin altını çizdi. “Ticaretle iştigal ediyorsak, önce e-ticaret sonra e-ihracata mecburuz” ifadesiyle, çevrim içi kanallara yatırım yapmayan işletmelerin kısa sürede rakiplerine müşteri kaybedebileceğini söyledi.
Esnafa dijital vitrinlerini güçlendirmeleri, lojistik ve ödeme altyapılarını sadeleştirmeleri ve çevrim içi pazaryerlerinde etkin varlık göstermeleri tavsiye edildi. Bolat, e-ihracatın klasik ihracat kadar önemli hâle geldiğini, ihracatın tüm destek mekanizmalarından bu alanda da faydalanılabileceğini hatırlattı.
Esnafa 128 milyar TL kredi: Maliyet oranı ve 22 yılın destek tablosu
Bolat, esnaf ve üreticiye yönelik finansman olanaklarına değinerek “Esnafımıza bu yıl verdiğimiz 128 milyar liralık esnaf kredisi desteği var, bunun da maliyeti yüzde 25” dedi. Son dönemde enflasyonla mücadele ve bütçe dengeleri için sıkılaştırılmış program izlendiğini, finansman maliyetlerine dair eleştirilerin farkında olduklarını ve özel düzenlemeler yaptıklarını ifade etti.
Bakan, 22 yılda esnafa 17–18 milyar dolar tutarında finans desteği sağlandığını, toplamda 4,5 milyon kullandırım yapıldığını paylaştı. “Sıkıntıları hep birlikte aşacağız” mesajıyla, finansmana erişimin üretim, istihdam ve ihracat için stratejik önemini vurguladı.
Türkiye ekonomisinin son 22 yılı: Büyüme, istihdam ve ihracat göstergeleri
Büyük badirelere rağmen ekonomide kaydedilen ilerlemelere dikkat çeken Bolat, Kovid-19 sonrası talep patlamasıyla birlikte yüksek enflasyonla mücadelenin sürdüğünü belirtti. Buna karşın kişi başına düşen millî gelir, ekonomik büyüme, istihdam ve ihracat gibi başlıklarda göstergelerin “yukarı yönlü” seyrettiğini ifade etti.
Bakan, ihracat hedeflerine eylül ayı itibarıyla ulaşıldığını ve istihdamda 28 aydır tek haneli seviyenin korunduğunu anlattı. Dış politikada ve savunma sanayisinde görülen olumlu ivmenin, Türkiye’nin dünyadaki itibar ve saygınlığına da yansıdığını söyledi.
Yaklaşan fiyat etiketi düzenlemesi: Perakendede “devrim” niteliğinde adımlar
Bolat, perakende ticaret, abonelik sözleşmeleri, doğrudan satış, elektronik ilan, e-ticaret, emlak ve otomobil ticareti gibi alanlarda yapılan düzenlemeleri örneklerle paylaştı. “Çok yakında, birkaç gün içinde fiyat etiketi düzenlememiz geliyor” diyerek, Fiyat Etiketi Yönetmeliği’nde “devrim gibi önemli kararlar” alınacağını duyurdu.
Bu düzenlemelerin paydaşlarla istişare içinde hazırlandığını vurgulayan Bolat, “Bir odaya kapanıp kendi başımıza uydurmuyoruz” diyerek sektörle koordinasyon içinde hareket ettiklerini belirtti. Amaçlarının tüketiciyi korurken adil rekabeti güçlendirmek ve piyasa işleyişini iyileştirmek olduğunu kaydetti.
Dış ilişkiler ve anlaşmalar: AB’den Türk Devletleri Teşkilatı’na uzanan ağ
Türkiye’nin son yıllarda imzaladığı uluslararası anlaşmalara değinen Bolat, AB’den Türk Devletler Teşkilatı’na, İslam İşbirliği Teşkilatı’ndan Afrika’ya uzanan geniş bir yelpazede ilişkilerin arttığını söyledi. Bu ağın ihracatçılar için yeni kapılar açtığını ve pazar çeşitliliğini desteklediğini belirtti.
Küresel ölçekte jeopolitik ve ekonomik dalgalanmalara rağmen Türkiye’nin iş birliği kanallarını genişletmesinin, ihracat stratejisine güç verdiğini ifade etti. Bolat, bu süreçte reel sektörün rekabetçiliğini artıracak adımlar atmaya devam edeceklerini dile getirdi.
Toplantının katılımcıları: Kamu–özel sektör geniş istişaresi
İkinci bölümü basına kapalı gerçekleşen toplantıya Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan, İthalat Genel Müdürü Mehmet Azgın, Gümrükler Genel Müdürü Mustafa Gümüş, Strateji Geliştirme Başkanı Adil Yıldırım ve İç Ticaret Genel Müdür Yardımcısı Hüseyin Altındal katıldı. İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe, İTO Başkanı Şekib Avdagiç, İSTOÇDER Başkanı Ahmet Acar ile İSTOÇ yöneticileri ve esnaf da toplantıda yer aldı.
Bolat, “Destek mekanizmalarımız sizlerin emrinde” diyerek bakanlığın imkân ve çalışmalarının esnaf ve ihracatçıların kullanımına açık olduğunu hatırlattı. “7 gün 24 saat sizlerle iletişime açığız, amacımız Türkiye Yüzyılı’nı Ticaretin Yüzyılı yapmak” sözleriyle toplantıyı tamamladı.
