Adalet Komisyonu’nda görüşülmeye başlanan ve kamuoyunda “10. Yargı Paketi” olarak bilinen yeni yasa teklifi, infaz düzenlemelerinden noterlik disiplin işlemlerine, internet içeriklerine erişimden idari yargıdaki temyiz sınırlarına kadar birçok farklı alanda kapsamlı değişiklikler getiriyor. Toplamda 30 maddeden oluşan ve 101 milletvekilinin imzasını taşıyan teklifin en dikkat çeken yönü, hasta ve yaşlı hükümlülere tahliye kapısını aralaması. Ancak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar bu kapsamda değerlendirilmeyecek.
Hangi kanunlar değişiyor, hangi maddeler öne çıkıyor?
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler’in Meclis’te yaptığı açıklamaya göre teklif, dokuz ayrı kanunda değişiklik öngörüyor. Bu kapsamda:
-
Madde 1: İcra ve İflas Kanunu’nda dava tarihindeki parasal sınırların esas alınması kabul ediliyor.
-
Madde 2-6: Noterlerin görevleriyle bağdaşmayan davranışlara disiplin cezaları getirilirken, cezaların kapsamı netleştiriliyor ve zamanaşımı süreleri belirleniyor.
-
Madde 7: İdari yargıda istinaf ve temyiz sınırı, davanın açıldığı tarihteki parasal değere göre belirlenecek.
-
Madde 8: Suça teşebbüs durumunda verilen cezalarda alt ve üst sınır artırılıyor.
-
Madde 9-10: Kasten yaralama suçlarında cezalar yükseltiliyor, neticesi ağırlaşan hallerde daha ağır cezalar geliyor.
-
Madde 11: Tehdit suçu için hapis cezasının alt sınırı artırılıyor.
-
Madde 12: Kurusıkı silahla topluluk içinde ateş açmak artık TCK kapsamına alınarak suç sayılacak.
-
Madde 13: Alkol veya uyuşturucu etkisiyle araç kullanmanın cezası artırılıyor, kamu güvenliği riske atanlara daha sert yaptırımlar geliyor.
-
Madde 14: Ulaşım araçlarının hareketini engelleyen eylemler için ceza artırımı ve suçun işleniş şekline göre ilave suçlamalar yapılabilecek.
-
Madde 15: Kalabalık ortamlarda işlenen genel güvenliği tehlikeye sokma suçları seri muhakeme kapsamı dışına alınıyor.
Çocuk hükümlülere özel düzenleme mi geliyor?
-
Madde 16-17: Çocuk hükümlülerin infaz süreci yeniden yapılandırılıyor. Ceza süresi ve suçun niteliğine göre doğrudan çocuk eğitimevinde infaz yolu açılıyor. İyi hal değerlendirmeleriyle kapalıdan açık kuruma geçiş sağlanacak.
-
Madde 18: Denetimli serbestlikten yararlanmak isteyen hükümlülerin, cezalarının en az onda birini cezaevinde geçirmiş olması zorunlu hale getiriliyor. Bu süre beş günden az olamayacak.
-
Madde 19: Tekerrür eden hükümlüler için koşullu salıverme yolu açılıyor. Ağırlaştırılmış müebbette 39 yıl, müebbette 33 yıl, süreli hapislerde cezanın dörtte üçünün infaz kurumunda geçirilmesi koşuluyla bu imkândan faydalanılabilecek. Nihai karar, hükümlünün tutum ve davranışlarına göre verilecek.
-
Madde 20: Konutta ve hafta sonu infazının kapsamı genişletiliyor. Cezasını özel infaz usulüne göre çekenlerin bu süreci ihlal etmesi durumunda, genel hükümlere göre infaza geçilecek.
Geçici maddelerle hangi istisnalar getiriliyor?
-
Madde 21-22: 105/A maddesinde yapılan denetimli serbestlik düzenlemesi, bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce işlenen suçlara uygulanmayacak.
-
Madde 23-25: 5651 sayılı kanun uyarınca Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda internet içeriklerinin çıkarılma süreci yeniden tanımlanıyor. İçeriğin internet ortamından çıkarılması esas alınıyor, sulh ceza hâkimliklerinin içeriklere erişim engeli kararı verme yetkileri genişletiliyor. 10 milyondan fazla erişimi olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarına yönelik yükümlülükler artırılıyor.
-
Madde 26: İş sözleşmelerinde daha sıkı ilişkili hukuk uygulanabilecek. İşin yapıldığı yerin hukuku, belirli başlıklarda geçerli olacak.
-
Madde 27: Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nda görev yapan üyelerin yüksek yargıya geri dönüşleriyle ilgili süre düzenlemesi yapılıyor.
-
Madde 28: Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda, temyiz ve istinaf sınırlarının belirlenmesinde dava tarihinin esas alınması düzenleniyor.
Devam eden maddeler:
Henüz 29 ve 30. maddelerle ilgili detaylar verilmedi. Ancak bu maddelerin teklifin yürürlüğe girme esaslarını düzenlemesi bekleniyor.
