Türkiye, kadına yönelik şiddetle mücadelede yeni bir döneme geçiyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının hazırladığı “Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele 5. Ulusal Eylem Planı”, 2026-2030 arasını kapsayan kapsamlı bir yol haritası sunuyor. Plan, şiddet mağduru kadınların iş hayatına daha güvenli ve sürdürülebilir şekilde katılmasını sağlayacak destekleri merkeze alıyor.
Yeni yol haritası, ilk aşamada şiddet mağduru kadınlara esnek-uzaktan çalışma imkanı, kreş ve ulaşım desteği gibi doğrudan hayat kolaylaştıran uygulamaları devreye sokacak. Bu yaklaşım yalnızca bir sosyal hizmet adımı değil; aynı zamanda kadınların yeniden güçlenmesine uzanan uzun bir sürecin kapısını aralıyor.
Eylem planının merkezinde güçlü bir destek ağı var
Bakanlığın açıkladığı plana göre, şiddetle mücadelede beş ana hedef ve 130 faaliyet hayata geçirilecek. “Psikolojik İyi Oluş ve Sosyoekonomik Güçlenme” başlığı ise kadınların kendi yaşamlarını yeniden kurmalarını destekleyen en kritik bölüm olarak öne çıkıyor.
Bu kapsamda Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerinde iş ve meslek danışmanları görevlendirilecek. Danışmanlar, şiddet mağduru kadınlara iş arama eğitimi verecek, kariyer danışmanlığı sağlayacak ve ihtiyaç duydukları her adımda yanlarında olacak. Kadınların işbaşı eğitimine yönlendirilmesi, istihdam sürecine hazır hale gelmesi ve desteklerin erişilebilir olması hedefleniyor.
Esnek çalışma modelleri ve çocuk bakım desteği öncelikli
Eylem planı, kadınların istihdama katılmasını zorlaştıran engelleri azaltmayı amaçlıyor. Kreş desteği, ulaşım yardımı ve esnek-uzaktan çalışma modelleri bu nedenle önemli yer tutuyor. Kadınların bireysel koşullarına göre düzenlenmiş çalışma seçenekleri, hem güvenlik hassasiyetini hem de iş dünyasına yeniden dahil olma sürecini güçlendirecek.
Bakanlık, işe yerleştirilen kadınlarla periyodik takip yapılacağını belirtiyor. Bu takip, kadınların yeni yaşam düzenlerini sürdürülebilir hale getirmek için oluşturulmuş bir güvence mekanizması niteliğinde.
İŞKUR ve özel sektörle geniş kapsamlı iş birliği
Şiddet mağduru kadınların güvenli koşullarda istihdama geçişi için Türkiye İş Kurumu, organize sanayi bölgeleri, özel sektör ve yerel yönetimlerle “Güvenli İstihdam İşbirliği Protokolleri” imzalanacak. Bu protokoller, “gizlilik” ve “güvenli başvuru” ilkelerine dayanacak. Kadınlar, uygun sektörlerde bireysel durumlarına göre işbaşı eğitimi, yarı zamanlı çalışma, uzaktan çalışma ve kreş desteğinden yararlanabilecek.
Yetkililer, bu adımın son dönemde artan sosyal destek tartışmalarının gölgesinde, istihdama katılımı gerçek bir dönüşüme dönüştürme hedefi taşıdığını vurguluyor. Eylem planının, kadınların sadece iş bulmasını değil, o işte güvenle kalmasını da öncelediği ifade ediliyor.
Kadınlara yönelik kapsamlı sosyoekonomik profil araştırması yapılacak
Planın önemli unsurlarından biri de şiddet mağduru kadınlara yönelik sosyoekonomik profil çalışması. Gelir durumu, borç yükü, barınma koşulları, eğitim seviyesi, dijital erişim, engellilik durumu gibi başlıklar tek tek incelenecek. Bu analiz sonucunda her kadın için kişiselleştirilmiş bir gelişim planı hazırlanacak.
Uygulama ilk etapta pilot illerde başlayacak. Etki analizleri tamamlandıktan sonra programın ülke geneline yayılması planlanıyor. Yetkililer, bu aşamalı modelin daha güçlü sonuçlar vereceğini düşünüyor.
Eğitimini yarıda bırakan kadınlar için özel dönüş programı devreye giriyor
Şiddet nedeniyle eğitim hayatı yarım kalan kadınların geri dönüşü için yeni bir mekanizma oluşturuluyor. Bakanlık, ilgili eğitim kurumlarıyla birlikte temel, orta ve yükseköğretim programlarına erişimi kolaylaştıracak. Sürecin kesintiye uğramaması için kadınlara rehberlik ve destek hizmetleri sunulacak.
Bu bölüm, planın insani yönünü en çok hissettiren maddelerden biri. Kendi hikayesini yeniden yazmak isteyen kadınlar için eğitim, güvenli bir gelecek kurmanın en güçlü yollarından biri olarak görülüyor.
Kadınların üretime katılımı için yeni kapılar açılıyor
Eylem planı, kadınların sadece istihdama değil, üretime ve girişimciliğe de dahil olmasını hedefliyor. Kooperatifçilik, e-ticaret, temel dijital beceriler, çevre dostu üretim gibi alanlarda eğitimler düzenlenecek. Kadınların pazara erişimini kolaylaştıracak destekler de bu süreci tamamlayacak.
Bu eğitimlerin özellikle yerelde kadınların ekonomik hayata görünür biçimde katılmasını sağlayacağı değerlendiriliyor. Her destek, şiddet sonrasında yeniden ayağa kalkmaya çalışan bir kadının hayatında yeni bir pencere açma potansiyeli taşıyor.
Planın odağında “güvenli yaşam” hedefi var
Eylem planı, teknik düzenlemelerin ötesinde bir anlam taşıyor. Kadına yönelik şiddetle mücadelenin yalnızca bir güvenlik meselesi olmadığı; aynı zamanda yaşamın her alanına dokunan sosyal bir dönüşüm olduğu hatırlatılıyor. Bu nedenle çalışma modellerinden eğitime, psikolojik destekten ekonomik güçlenme programlarına kadar çok yönlü bir yapıda kurgulanmış durumda.
Bakanlık, planın “Şiddetsiz Toplum” vizyonunun somut adımı olduğunu belirtiyor. Kadınların hayatlarına yeniden güvenle tutunabilmesi, bu vizyonun en güçlü göstergesi olarak kabul ediliyor.
