Ceza hukuku alanında uzun süredir beklenen düzenlemeler arasında yer alan 2025 yeni infaz yasası, 10. Yargı Paketi kapsamında Meclis gündemine taşındı. Türkiye’de cezaevlerinin doluluğu, adalet sistemindeki gecikmeler ve kamuoyunda oluşan cezasızlık algısı, bu düzenlemelerin gerekliliğini daha da ön plana çıkardı. Peki, 10. Yargı Paketi Meclis’ten geçti mi? Ne zaman yürürlüğe girecek? Yeni düzenleme kimleri etkileyecek? Tüm detayları bu içerikte bulabilirsiniz.
10. Yargı Paketi 2025 Meclis’e Sunuldu
29 Mayıs 2025 tarihi itibarıyla Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan 10. Yargı Paketi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na resmi olarak sunuldu. Pakette yer alan 40 madde, özellikle ceza adaleti sisteminin etkinliğini artırmayı hedefliyor. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, bu paketin uzun süren teknik çalışmalardan sonra nihai hâlini aldığını ve yargı reformu sürecinde önemli bir adım olduğunu vurguladı.
Meclis’ten Geçti mi?
-
Yargı Paketi’nin henüz Meclis Genel Kurulu’nda oylama süreci tamamlanmamış durumda. Ancak paket, Adalet Komisyonu’nda görüşülmeye başlanmış ve hızlı bir şekilde ilerlemesi planlanıyor. AK Parti ve MHP'nin desteklediği tasarının önümüzdeki haftalarda Meclis Genel Kurulu’nda görüşülüp yasalaşması bekleniyor.
Dolayısıyla infaz yasası henüz yürürlüğe girmemiştir, ancak yasal süreç içindedir ve yakın zamanda kabul edilmesi kuvvetle muhtemeldir.
Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
-
Yargı Paketi, Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilip Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek. Bazı maddeler yürürlük tarihi itibarıyla geçerli olacakken, bazı düzenlemelerin ise belirli bir geçiş süreci sonunda uygulanması planlanıyor.
Beklenti, paketin Haziran 2025’in ikinci haftasında yasalaşarak bazı hükümlerinin aynı ay içerisinde yürürlüğe girmesi yönünde. Denetimli serbestlik, ceza süreleri ve hakim takdir yetkisi gibi konular ise yürürlük tarihinden itibaren geçerli olacak.
Af Yasası Yer Alıyor mu?
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, bu soruya net bir yanıt verdi. 10. Yargı Paketi içerisinde genel af ya da kapsamlı bir af yasası bulunmuyor. Bakan Tunç, yaptığı açıklamada:
“Cezaevindeki yoğunluğu azaltmaya yönelik düzenlemeler olabilir ama bu af değildir. Genel af konusu gündemimizde yok.”
Bu ifadeyle birlikte kamuoyundaki "55 bin kişi tahliye edilecek" gibi iddialar da yalanlanmış oldu. Af yerine, ceza infaz sürelerinin yeniden yapılandırılması ve bazı özel gruplar için denetimli serbestlik hakkı gibi düzenlemeler gündemde.
Yeni İnfaz Yasası Kimleri Etkileyecek?
-
Yargı Paketi kapsamında yapılacak düzenlemeler, çok geniş bir kitleyi etkiliyor. Özellikle:
-
Kısa süreli hapis cezası alanlar
-
Açık cezaevinde bulunan hükümlüler
-
Denetimli serbestlik süresi bekleyenler
-
Hasta ve yaşlı mahkumlar
-
Kadın ve çocuklu hükümlüler
bu yasalardan doğrudan etkilenecek.
Cezanın 1/5'ini Cezaevinde Yatmak Zorunlu Hale Geliyor
Paketin en dikkat çeken maddelerinden biri, denetimli serbestlik uygulamasına ilişkin yeni kriterler oldu. Mevcut düzenlemede hükümlüler, bazı koşullarda hiç cezaevine girmeden doğrudan denetimli serbestlikten faydalanabiliyordu. Yeni yasa ile birlikte bu durum değişiyor.
Artık her hükümlü, aldığı cezanın en az 1/5’ini cezaevinde geçirmek zorunda olacak. Örnek vermek gerekirse:
-
1 yıl ceza alan bir kişi: yaklaşık 2.5 ay
-
6 ay ceza alan: 1 ay
-
3 ay ceza alan: 18 gün
-
1 ay ceza alan: 6 gün
mutlaka cezaevinde kalmak zorunda kalacak.
Bu değişiklik, cezasızlık algısının ortadan kaldırılmasını hedefliyor.
Hakimlere Takdir Yetkisi Genişliyor
Yeni infaz yasasında hakimlerin takdir yetkisini artıran düzenlemeler de yer alıyor. 2 yılın altında ceza gerektiren suçlarda daha önce genellikle tutuklama kararı verilmiyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte, şüphelinin suç işleme eğilimi varsa, kamu düzenini bozma riski taşıyorsa, hakim bu kişiyi tutuklayabilecek.
Bu madde, özellikle toplumsal güvenliği tehdit eden hafif cezalı suçların cezalandırılmasında önemli bir araç olarak görülüyor.
Ceza Alt Sınırları Yükseliyor
Bazı suç türlerinde cezaların alt sınırları da artırılıyor. Bunlar arasında:
-
Trafik suçları
-
Silahla tehdit veya tehlike oluşturma
-
Bilişim suçları
-
Telefonla dolandırıcılık
-
Genel güvenliği kasten tehlikeye sokma
gibi suçlar bulunuyor. Bu sayede bu suçların daha caydırıcı hale getirilmesi hedefleniyor.
Covid İzni Düzenlemesi Yeniden Gündemde
Pandemi döneminde uygulanan Covid izni ile binlerce mahkûm tahliye edilmişti. Bu süreçte tahliye edilenler, cezaevine dönmeden denetimli serbestlikle cezalarını çekmeye devam ettiler.
Adalet Bakanı, Covid izni düzenlemesinin kapsamının yeniden gözden geçirilebileceğini, ancak bu durumun af olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. 31 Temmuz 2023 sonrası cezası kesinleşmemiş mahkumlar bu düzenlemeden faydalanamamıştı. Bu adaletsizliği gidermek için yeni bir düzenleme yapılması ihtimali değerlendiriliyor.
Kısmi Af Beklentisi: Sessiz Gündem
Her ne kadar hükümet "af yok" dese de, bazı kulis bilgileri AK Parti’nin cezaevlerini rahatlatacak kısmi af ya da kapsamlı denetimli serbestlik düzenlemesi üzerinde çalıştığını öne sürüyor. Bu kapsamda:
-
Açık cezaevindeki mahkumların cezalarının kalan kısmının dışarıda infaz edilmesi,
-
Denetimli serbestlik süresinin artırılması,
-
Evde infaz veya elektronik kelepçe uygulamalarının yaygınlaştırılması
gibi adımlar atılabilir.
-
Yargı Paketi ve yeni infaz düzenlemeleriyle birlikte Türkiye’de ceza hukuku sisteminde ciddi bir reform süreci başlatılıyor. Bu reform;
-
Cezasızlık algısını azaltmayı,
-
Cezaevlerinin yükünü dengelemeyi,
-
Daha adil ve caydırıcı bir infaz sistemi kurmayı
amaçlıyor. Meclis’te görüşme süreci devam eden yasa teklifi, yakın zamanda kabul edilerek yürürlüğe girecek. Ancak kamuoyunun merakla beklediği genel af ya da kapsamlı bir af yasası, bu pakette yer almıyor.