UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan ve dünyanın en eski yerleşim bölgelerinden biri olan Harran Ören Yeri’nde arkeolojik kazılar sırasında baklava dilimi desenli tarihi bir ekmek kalıbı gün yüzüne çıkarıldı. Yaklaşık 40 santimetre çapındaki kalıp, sağlam şekilde ele geçirilmesiyle dikkat çekti.
Kazı çalışmalarını Kültür ve Turizm Bakanlığı finansmanıyla, Şanlıurfa Valiliği ve Büyükşehir Belediyesi desteğiyle sürdüren Harran Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mehmet Önal, bulgunun hem kültürel hem de sembolik açıdan büyük önem taşıdığını söyledi.
Tarihi Medrese Kazılarından Çıktı
Prof. Dr. Önal, Harran Ulu Camisi’nin kuzeyinde yer alan medrese kalıntılarında çok sayıda eser bulunduğunu, bu yıl yapılan kazılarda ise tonozlu odalarda tandırların ortaya çıkarıldığını aktardı. Tandırların hemen yanında bulunan pişmiş toprak ekmek kalıbı, üzerindeki baklava dilimi desenleriyle dikkat çekti.
Önal, “Ekmeğe biçim vermek, güvenli olduğunu göstermek ve daha iyi pişmesini sağlamak için kalıplar tarih boyunca kullanılmıştır. Pompei’de de benzer kalıplarla yapılmış pişmiş ekmekler bulundu. İlk buğdayın toprakla buluşturulduğu yerlerden biri olan Harran’da da böyle bir eserin bulunması, ekmek kültürünün zarifliğini ortaya koyuyor” dedi.
Ekmek Kültürünün Tarihsel İzleri
Eserin günümüzden 800 yıl önce, Moğol istilası öncesi Harran’ın bilim, kültür ve ticaret merkezi olduğu döneme ait olduğu tahmin ediliyor. Kazı başkanı Önal, kalıptaki baklava desenlerinin, günümüzde Urfa pidesinde görülen kabartma desenlere benzediğini de vurguladı.
Önal, “Bilimin, matematiğin, astronominin, geometrinin, tıbbın ve felsefenin öğretildiği Harran medreseleri tarihte çok önemli bir yere sahip. Bu kalıp da yalnızca ekmek yapımına dair değil, aynı zamanda dönemin sanat anlayışını ve kültürel inceliğini de yansıtıyor” ifadelerini kullandı.
Ziyaretçilere Sunulacak
Kazılardan çıkan eserlerin bilimsel incelemelerinin ardından müzelerde sergilenmesi planlanıyor. Harran Ören Yeri’nde bugüne kadar ortaya çıkarılan bulguların, bölgenin hem arkeolojik hem de kültürel değerini güçlendirdiğini belirten uzmanlar, ekmek kalıbının ziyaretçilerin ilgisini çekecek nadide parçalar arasında yer alacağını söyledi.