Ticaret Bakanlığı, tüketicileri yanıltan ve manipülatif dijital reklamlarla ilgili dikkat çeken bir açıklama yaptı. Reklam Kurulu, 2025 yılının ilk 5 ayında aldatıcı ve haksız ticari uygulamalara yönelik yürütülen incelemeler sonucunda 661 dosya hakkında durdurma kararı verdi; 125 milyon 281 bin TL idari para cezası uygulandı.
Mayıs toplantısında 10,5 milyon TL ceza
Kurulun 15 Mayıs 2025 tarihli toplantısında görüşülen 65 dosyadan 56’sı mevzuata aykırı bulundu. Bu dosyalar için toplam 10 milyon 495 bin 800 TL idari para cezası kesilirken, tüketici mağduriyetinin önlenmesi amacıyla 5 dosya için erişim engeli tedbiri uygulandı.
Tüketiciyi yanıltan dijital tasarımlara inceleme
Bakanlığın açıklamasında, e-ticaret siteleri ve mobil uygulamalarda kullanıcı arayüzü üzerinden yapılan manipülatif yönlendirmelere dikkat çekildi. Mağaza takipçi sayıları, favorileme, değerlendirme ve indirme istatistiklerinin suni şekilde artırıldığı; bu tür uygulamaların tüketicileri yanıltarak gerçekçi olmayan algılar oluşturduğu belirtildi.
Bu kapsamda, 6 firma hakkında yaklaşık 3,5 milyon TL ceza verildi. Aynı zamanda bu firmaların reklamları durdurulurken, ilgili internet sitelerine erişim de engellendi.
“Karanlık tasarımlar” da ceza kapsamına alındı
Ayrıca, video paylaşım platformlarında ve mobil uygulamalarda sıkça görülen “önceden seçili paket” ve “gizli üyelik koşulları” gibi kullanıcıyı yanıltıcı yöntemler de mercek altına alındı. Özellikle "ücretsiz deneme" adı altında kart bilgisi istenmesi, “X” butonunun görünür olmaması gibi uygulamalar, karanlık tasarım (dark pattern) olarak değerlendirildi. Bu tür ara yüzlerle kullanıcıyı yanıltan firmalara da durdurma ve para cezası yaptırımları uygulandı.
Tüketici hakları için denetimler sürecek
Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen her türlü yanıltıcı reklam ve ticari yöntemin yakından izlendiğini vurgulayarak, bu tür uygulamalara karşı mücadelede kararlı olduklarını ifade etti. Denetimlerin artırılarak sürdürüleceği belirtildi.