Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yayımladığı “Ekonomi Notları” çalışmasında, bireysel kredi kartı (BKK) kullanımı ile gelir ve limit düzeyleri arasındaki ilişki ayrıntılı biçimde ele alındı. Çalışmada, gelirine kıyasla aşırı kredi kartı limitine sahip bireylerin limit doluluk oranlarının görece düşük olduğu, buna karşılık bakiye/gelir oranlarının diğer bireylere kıyasla daha yüksek seyrettiği tespit edildi.
Kredi kartı kullanımı tüm gelir gruplarında yaygın
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, internet sitesindeki “Ekonomi Notları” bölümünde “Kredi Kartı Kullanım Eğilimleri: Gelir Düzeyi ve Limitlerin Rolü” başlıklı çalışmayı kamuoyuyla paylaştı. Çalışmada, kredi kartlarının Türkiye’de tüm gelir gruplarında hem ödeme hem de finansman aracı olarak yaygın biçimde kullanıldığı vurgulandı.
Bu kapsamda, bireylerin kredi kartı kullanım eğilimlerinin gelir düzeyi ve kart limitleriyle olan ilişkisi incelenirken, analizlerde kişi bazında kredi kartı bakiyesi, brüt gelir ve kredi kartı limiti bilgilerini içeren kapsamlı mikro veri setlerinden yararlanıldığı belirtildi.
Yaklaşık 7 milyon kişilik veriyle analiz yapıldı
Çalışmada, yaklaşık 7 milyon yatay kesit örneklem verisi üzerinden yapılan analizlerin, gelir ve kredi kartı limiti ile BKK bakiyesi arasında pozitif bir esneklik ilişkisine işaret ettiği ifade edildi. Bulgulara göre, yüksek gelirli bireylerin kredi kartı bakiyelerinin de beklendiği üzere daha yüksek olduğu kaydedildi.
Ayrıca, limit/gelir oranı yüksek olan bireylerin ortalamada daha yüksek kredi kartı borçluluğuna sahip olduğu, limit artışı yüksek bireylerde ise gelir ile BKK bakiyesi arasındaki ilişkinin daha kuvvetli olduğu tespit edildi.
Aşırı limite sahip bireylerde çarpıcı sonuç
Çalışmada dikkat çeken bulgulardan biri, limit ile gelir arasındaki güçlü korelasyon kontrol edildiğinde ortaya çıktı. Buna göre, gelirine göre aşırı kredi kartı limitine sahip bireylerin limit doluluk oranlarının diğer bireylere kıyasla daha düşük olduğu belirlendi.
Buna karşın, aynı grubun bakiye/gelir oranlarının daha yüksek olduğu vurgulandı. Bu durumun, kredi kartı limit seviyelerinin bireysel borçlanma davranışlarında önemli bir belirleyici olduğunu gösterdiği ifade edildi.
Nedensellik uyarısı yapıldı
TCMB çalışmasında, elde edilen bulguların yorumlanmasına ilişkin önemli bir uyarıya da yer verildi. Gelir veya limit artışları ile bireylerin geçmiş finansal davranışları arasındaki ilişkinin, bu göstergelerin bakiye üzerindeki etkisinin nedensel olarak yorumlanmasını güçleştirdiği belirtildi.
Bu nedenle çalışmada saptanan ilişkilerin korelasyon içerdiği, doğrudan nedensel bir etkiyi ima etmediği vurgulandı. Gelecek çalışmaların, kredi kartı kullanım davranışları ile gelir ve limit göstergeleri arasındaki ilişkinin nedenselliğini ortaya koyacak yöntemlere odaklanmasının, politika yapıcıların borçlanma dinamiklerini daha sağlıklı değerlendirebilmesi açısından önem taşıdığı kaydedildi.