Geçen yıl zirai don ve kuraklık nedeniyle önemli kayıpların yaşandığı tarım sektöründe bu yıl üretim açısından olumlu bir tablo ortaya çıktı. Kış ve ilkbahar yağışlarının beklentilerin üzerinde gerçekleşmesiyle birlikte özellikle meyve ve tahıl üretiminde dikkat çekici artışlar bekleniyor.
Uzmanlar, üretimde yaşanacak yükselişin yaz aylarından itibaren market ve manav tezgahlarına da yansıyarak tüketicilerin meyve ve sebzeye erişimini kolaylaştırabileceğini değerlendiriyor.
Geçen yıl üretim ciddi oranda gerilemişti
2025 yılında etkili olan zirai don ve kuraklık, tarımsal üretimde önemli kayıplara neden olmuştu.
Geçen yıl bir önceki yıla göre tahıl ve diğer bitkisel ürünlerin üretimi yüzde 10,4 azalarak 67 milyon ton seviyesine gerilerken, sebze üretimi yüzde 0,8 düşüşle 33,3 milyon ton olarak gerçekleşti.
En büyük kayıp ise meyve grubunda yaşandı. Meyve, içecek ve baharat bitkileri üretimi yüzde 30,4 azalarak yaklaşık 19,8 milyon tona düştü. Tahıl üretimi de yüzde 12,3'lük gerilemeyle yaklaşık 34,2 milyon ton seviyesinde kaldı.
Yağışlar üretimde toparlanmayı beraberinde getirdi
2026 yılında ise hava koşullarının tarımsal üretim açısından daha elverişli seyretmesi sektörün beklentilerini yükseltti.
Özellikle son yılların en yüksek kış yağışlarından birinin yaşanması, barajlar ve yer altı su kaynakları açısından olumlu sonuçlar doğurdu. Kış ve ilkbahar yağışlarının normal seviyelerin üzerinde gerçekleşmesi, toprak nemini artırarak üretim için uygun şartlar oluşturdu.
Tarımsal kuraklık riskinin büyük ölçüde azalmasıyla birlikte hububat başta olmak üzere birçok üründe rekor üretim beklentisi oluştu.
Meyve üretiminde yüzde 57,8 artış bekleniyor
Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı 2026 yılı Bitkisel Üretim Birinci Tahmini verileri, özellikle meyve grubunda güçlü bir toparlanmaya işaret ediyor.
Tahminlere göre bu yıl tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde üretim yüzde 12,6 artacak. Meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise yüzde 57,8 oranında artış bekleniyor.
Toplam üretimin tahıllarda ve diğer bitkisel ürünlerde 75,4 milyon tona, sebzelerde 33,3 milyon tona ve meyvelerde yaklaşık 31 milyon tona ulaşacağı öngörülüyor.
Buğday ve arpada dikkat çeken yükseliş
Hububat üretiminde de önemli artışlar bekleniyor.
Tahıl üretiminin geçen yıla göre yüzde 21,7 artarak yaklaşık 41,6 milyon tona ulaşacağı tahmin edilirken, buğday üretiminin yüzde 26,7 artışla 22,8 milyon tona çıkması öngörülüyor.
Arpa üretiminde ise yüzde 50'lik artış bekleniyor. Üretimin yaklaşık 9 milyon tona ulaşması halinde yem maliyetlerinde rahatlama yaşanabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlar, özellikle arpa arzındaki yükselişin hayvancılık sektöründe yem maliyetleri üzerindeki baskıyı azaltabileceğine dikkat çekiyor.
Meyvede rekor artışlar bekleniyor
Geçen yıl zirai dondan en fazla etkilenen ürünler arasında yer alan meyvelerde bu yıl dikkat çekici üretim artışları öngörülüyor.
Tahminlere göre;
-
Elma üretimi yüzde 93,6,
-
Şeftali üretimi yüzde 88,6,
-
Nektarin üretimi yüzde 107,7,
-
Kiraz üretimi yüzde 255,7,
-
Üzüm üretimi yüzde 53,
-
Çilek üretimi yüzde 1,4
oranında artacak.
Turunçgil grubunda ise;
-
Mandalina üretiminde yüzde 46,3,
-
Portakal üretiminde yüzde 63,9,
-
Limon üretiminde yüzde 63,8
artış bekleniyor.
Fındık, ceviz ve Antep fıstığında da yükseliş öngörülüyor
Sert kabuklu meyvelerde de üretimin önemli ölçüde artacağı tahmin ediliyor.
Verilere göre;
-
Fındık üretimi yüzde 62,2,
-
Ceviz üretimi yüzde 95,1,
-
Antep fıstığı üretimi yüzde 113,6
oranında yükselecek.
Bu artışların hem iç piyasa arzını güçlendirmesi hem de ihracata olumlu katkı sağlaması bekleniyor.
Bolluğun fiyatlara da yansıması bekleniyor
Tarım sektöründeki olumlu üretim beklentileri, iç piyasada arzın güçlenmesine yönelik umutları artırdı.
Üretimde önemli bir sorun yaşanmaması halinde meyve ve sebze başta olmak üzere birçok tarımsal üründe bolluk yaşanması, tüketicilerin ürünlere daha kolay ulaşabilmesi ve ihracatta yeni rekorların kırılması bekleniyor.
Sektör temsilcileri, yılın geri kalan bölümünde olağanüstü bir hava olayı yaşanmaması durumunda 2026'nın tarım açısından "bereket yılı" olarak kayıtlara geçebileceğini ifade ediyor.