Türkiye’de yaklaşık 17 milyon emekli ve milyonlarca çalışan, emeklilik sisteminde olası yeni düzenlemeleri yakından takip ediyor. EYT düzenlemesini kapsam dışında kalanlar kademeli emeklilik beklentisini sürdürürken, hükümete yakın kaynaklardan gelen son değerlendirmeler bu başlıkta net bir tablo ortaya koydu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan “Yılın Ekonomi Yorumcusu” ödülü alan Ekonomist Muhammet Bayram, katıldığı canlı yayında hükümetin ajandasına ilişkin kulis bilgilerini paylaştı. Bayram, kademeli emekliliğin şu aşamada hükümetin gündeminde yer almadığını söyledi.
Kademeli emeklilik yerine prim bazlı model
Bayram, mevcut çalışmanın kademeli emeklilikten ziyade “ne kadar prim, o kadar maaş” ilkesinin daha belirgin şekilde uygulanmasına yönelik olduğunu ifade etti. Bu kapsamda yüksek prim ödeyenle düşük prim ödeyen arasındaki maaş farkının daha net yansıtılacağı bir sistem üzerinde durulduğunu belirtti.
Ayrıca en düşük emekli maaşı uygulamasının gözden geçirilerek, maaşlara seyyanen artış yapılması ve sistemin daha adil bir yapıya kavuşturulmasının planlandığını söyledi. Yeni modelde prim gün sayısı ve ödenen tutarın aylık bağlama sürecinde daha belirleyici olması hedefleniyor.
Staj ve çıraklık mağdurları için olası adım
Sigorta başlangıcı sayılmayan staj ve çıraklık süreleri nedeniyle emeklilik hakkı kazanamayan kesimler için de beklenti sürüyor. Bayram, bu konuda hükümetin somut bir takvim üzerinde çalıştığı yönünde bilgiler bulunduğunu aktardı.
Özellikle Ağustos ayında, staj ve çıraklık sigortası mağdurlarına yönelik bir torba yasa düzenlemesinin gündeme gelebileceği öngörüsünü paylaştı. Ancak bu başlıkta henüz resmi bir açıklama yapılmış değil.
Enflasyon ve emeklilerin alım gücü
Bayram, enflasyon görünümüne ilişkin değerlendirmesinde, emeklilerin alım gücünde belirgin toparlanmanın 2026 sonu itibarıyla hissedilebileceğini ifade etti. Gıda, barınma ve ulaşım maliyetlerindeki artışın emekliler üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu vurguladı.
Merkez Bankası’nın enflasyon tahminleri çerçevesinde, fiyat istikrarının sağlanmasıyla birlikte emeklilerin daha rahat bir döneme girebileceğini belirtti. Ancak kısa vadede köklü bir iyileşme beklenmediği mesajı verildi.
Vatandaşlık maaşı modeli gündemde
Bayram’ın aktardığı bilgilere göre hükümet, hane bazlı gelir desteğini esas alan “vatandaşlık maaşı” modeli üzerinde çalışıyor. Bu sistemde, bir haneye giren toplam gelirin asgari ücretin altında kalmaması hedefleniyor.
Uygulamanın öncelikli olarak deprem bölgesinde başlatılması ve ardından Türkiye geneline yaygınlaştırılması planlanıyor. Sosyal yardımların daha bütüncül ve gelir temelli bir modele dönüştürülmesi, yeni sosyal politika stratejisinin temel başlıkları arasında yer alıyor.