İran ile İsrail arasında yeniden tırmanan gerilim, küresel enerji piyasalarında sert fiyat hareketlerine neden oldu. Karşılıklı saldırıların sürmesi ve bölgede ilan edilen kırılgan ateşkesin bozulabileceğine yönelik endişeler nedeniyle petrol fiyatları haftanın ilk işlem gününde güçlü yükseliş kaydetti.
Piyasalar, çatışmaların uzaması halinde Orta Doğu’daki enerji arzının olumsuz etkilenebileceği ihtimalini fiyatlarken, yatırımcıların güvenli liman arayışı ve arz kaygıları petrol fiyatlarını yukarı taşıdı.
Brent petrol 96 dolar seviyesini aştı
Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,18 yükselerek 96,05 dolara çıktı. ABD ham petrolü (WTI) ise yüzde 3,46 değer kazanarak varil başına 93,67 dolardan işlem gördü.
Petrol fiyatlarında yaşanan yükselişte, Orta Doğu'daki gelişmelerin küresel enerji arzını tehdit edebileceği yönündeki beklentiler etkili oldu. Analistler, bölgedeki her yeni gerilim haberinin piyasalar tarafından yakından izlendiğini belirtiyor.
İsrail’den İran’daki hedeflere operasyon
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), yaptığı açıklamada İsrail Hava Kuvvetleri'nin İran'ın batı ve orta kesimlerinde bulunan bazı askeri hedeflere yönelik operasyon gerçekleştirdiğini duyurdu.
Açıklamaya göre saldırılar pazartesi günü yerel saatle gerçekleştirildi. Operasyonun ardından bölgedeki tansiyon yeniden yükselirken, yatırımcılar çatışmaların daha geniş bir alana yayılma ihtimalini değerlendirmeye başladı.
Beyaz Saray'dan Trump açıklaması
Beyaz Saray, ateşkesin başlamasının ardından İsrail'in ilk kez İran tarafından fırlatılan bir füzenin hedefi olması sonrasında ABD Başkanı Donald Trump'ın gelişmeler hakkında bilgilendirildiğini açıkladı.
Trump da Fox News'e yaptığı değerlendirmede füze saldırılarının müzakere süreçlerine katkı sağlamadığını belirterek, yaşanan gelişmelerin diplomatik çabalara zarar verebileceğini ifade etti.
Piyasalar arz kesintisi riskini fiyatlıyor
Enerji piyasalarında temel endişe, çatışmaların bölgedeki petrol ve doğal gaz üretimi ile sevkiyatını etkileyebilme ihtimali olarak öne çıkıyor.
Özellikle dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek olası gelişmelerin küresel arz üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle yatırımcılar, bölgeden gelecek her açıklamayı yakından takip ediyor.
OPEC+ üretimi artırma kararı aldı
Petrol fiyatlarındaki yükselişe rağmen OPEC+ ülkeleri pazar günü gerçekleştirdikleri toplantıda üretim artışı kararı aldı. Böylece son dört ay içerisinde dördüncü kez üretim artışı yönünde adım atılmış oldu.
Kararın temel amacının küresel piyasalardaki arz endişelerini azaltmak ve fiyat istikrarına katkı sağlamak olduğu belirtiliyor. Ancak uzmanlar, üretim artışının beklenen etkiyi oluşturmasının zor olduğunu ifade ediyor.
Üretim artışının etkisi sınırlı kalabilir
Analistler, bazı OPEC+ ülkelerinin çeşitli nedenlerle hedeflenen üretim seviyelerine ulaşmakta zorlandığını belirtiyor. Hürmüz Boğazı çevresindeki riskler, bölgesel güvenlik sorunları ve Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırıların üretim kapasitesi üzerinde baskı oluşturduğu değerlendiriliyor.
Bu nedenle açıklanan üretim artışı kararının teorik olarak arzı artıracak olsa da piyasadaki fiili etkiyi sınırlı düzeyde bırakabileceği ifade ediliyor.
Enerji piyasalarında gözler Orta Doğu'da
Uzmanlar, petrol fiyatlarının yönünün önümüzdeki günlerde büyük ölçüde İran-İsrail hattında yaşanacak gelişmelere bağlı olacağını belirtiyor. Çatışmaların genişlemesi veya enerji altyapılarını hedef alması durumunda petrol fiyatlarında yeni yükselişlerin görülebileceği ifade ediliyor.
Buna karşılık diplomatik girişimlerin sonuç vermesi ve gerilimin düşmesi halinde piyasalarda kısmi bir rahatlama yaşanabileceği belirtiliyor. Ancak mevcut tabloda enerji piyasalarında jeopolitik risklerin fiyatlamalar üzerindeki etkisini koruduğu değerlendiriliyor.