ABD’de petrol fiyatlarının varil başına 100 dolara yakın seviyelerde kalması, ateşkes ilan edilmesine rağmen piyasalarda risk algısının sürdüğünü gösteriyor. Brent petrol 95–96 dolar bandında, WTI ise 98 dolar civarında işlem görürken fiyatların savaş öncesi seviyelere gerilememesinin arkasında birden fazla temel faktör bulunuyor.
Arz tarafındaki kayıplar fiyatları yukarıda tutuyor
Çatışmaların doğrudan üretim ve lojistik altyapıya verdiği zarar, fiyatların düşmesini engelleyen en kritik unsur olarak öne çıkıyor. Özellikle Suudi Arabistan’da petrol tesisleri ve boru hatlarına yönelik saldırılar sonrası günlük yaklaşık 1,3 milyon varillik kayıp oluştu.
Bu kayıp, küresel arzın önemli bir bölümünü etkiliyor. Piyasalar için esas belirleyici olan yalnızca ateşkes değil, üretimin eski kapasitesine ne zaman döneceği. Bu belirsizlik sürdükçe fiyatlar da yüksek kalıyor.
Hürmüz Boğazı risk unsuru olmaya devam ediyor
Dünya petrol ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin hâlâ sınırlı olması, arz zincirinde ciddi bir baskı yaratıyor. Tanker geçişlerinin azalması, piyasada fiziksel petrol akışının kesintiye uğradığı algısını güçlendiriyor.
Enerji piyasalarında fiyatlar yalnızca mevcut duruma göre değil, olası risklere göre de şekillendiği için boğazdaki en küçük aksama bile fiyatların yukarıda kalmasına neden oluyor.
Ateşkes kırılgan, jeopolitik risk primi devam ediyor
Ateşkesin kalıcı olup olmayacağına dair belirsizlik, petrol fiyatlarında “risk primi” oluşmasına yol açıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik açıklamaları ve bölgedeki askeri gerilimler, piyasaların temkinli kalmasına neden oluyor.
Analistler, ateşkesin kısa sürede bozulma ihtimalinin fiyatlara yansıtıldığını ve bu nedenle düşüşlerin sınırlı kaldığını belirtiyor. Bu durum, yatırımcıların “bekle-gör” pozisyonuna geçmesine yol açıyor.
Alternatif tedarik ve stok kullanımı geçici çözüm sunuyor
Goldman Sachs analistlerine göre, Basra Körfezi’nden petrol alan ülkeler kısa vadede stoklara ve alternatif kaynaklara yönelmek zorunda kalabilir. Bu da piyasada arzın tamamen kesilmediği, ancak sürdürülebilir olmadığı bir denge oluşturuyor.
Japonya gibi ülkelerin stratejik rezervleri devreye alma kararı da fiyatların daha fazla yükselmesini sınırlarken, düşmesini sağlayacak kadar güçlü bir etki yaratmıyor.
Sonuç: Fiyatlar risk ve arz dengesine göre şekilleniyor
Petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelere dönmemesinin temel nedeni, arz kayıpları, lojistik aksaklıklar ve jeopolitik belirsizliklerin hâlâ devam etmesi. Ateşkes tek başına yeterli olmuyor; piyasalar üretimin tamamen normale dönmesini ve risklerin ortadan kalkmasını bekliyor.
Bu nedenle kısa vadede dalgalı ancak yüksek seviyelerin korunması, orta vadede ise jeopolitik gelişmelere bağlı olarak yön arayışının sürmesi bekleniyor.