31 Mart 2026 itibarıyla, BirGün’de Ebru Çelik imzasıyla yayımlanan habere göre, artan enerji maliyetleri ve Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle gıda fiyatlarında sert yükseliş yaşanıyor. Üreticiden 200-250 TL bandında çıkan sivri biberin bazı marketlerde 500 TL’yi aşması, sebze fiyatlarında yaşanan krizi gözler önüne serdi.
Enerji maliyetleri üretimi doğrudan etkiliyor
Haberde yer alan değerlendirmelere göre, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri müdahaleleri sonrası yükselen enerji fiyatları, tarımsal üretim maliyetlerini ciddi şekilde artırdı. Mazot, gübre ve ilaç giderlerindeki artış, üretim sürecini doğrudan etkileyerek fiyatların yükselmesine neden oldu.
Ziraat Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ebru Kaçın, BirGün’e yaptığı açıklamada mazot fiyatlarındaki artışın üretim maliyetlerini katladığını belirterek, bu durumun doğrudan tüketici fiyatlarına yansıdığını ifade etti.
Nakliye maliyetleri fiyatları katladı
Habere göre artan akaryakıt fiyatları, lojistik giderleri de önemli ölçüde yükseltti. Antalya’dan İstanbul’a bir ton ürün taşıma maliyetinin 30 bin liradan 45 bin liraya çıkması, sebze fiyatlarının raflara yüksek yansımasına neden oldu.
Demiryolu taşımacılığının sınırlı kullanılması da maliyet baskısını artıran unsurlar arasında gösterildi. Bu durum, özellikle büyük şehirlerde sebze fiyatlarının daha hızlı yükselmesine yol açıyor.
Tedarik zinciri ve ihracat etkisi fiyatları artırıyor
BirGün’de yer alan haberde, savaşın etkisiyle oluşan tedarik zinciri sorunlarının iç piyasada fiyatları yukarı çektiği vurgulandı. İran’ın bazı pazarlara ürün gönderememesi nedeniyle Türkiye’nin bu pazarlara yönelmesi, ihracat talebini artırarak iç piyasada arz daralmasına yol açtı.
Bu gelişmelerin, üretici açısından fırsat gibi görünse de iç tüketimde fiyatların yükselmesine neden olduğu ifade edildi.
Üretici de maliyet baskısı altında
Haberde Antalya’da üretim yapan çiftçilerin görüşlerine de yer verildi. Üretici Hasan Şahin, hal fiyatları ile market fiyatları arasındaki farkın büyüdüğüne dikkat çekerek maliyetlerin hızla arttığını vurguladı.
Domates üreticisi Yılmaz Balcı ise BirGün’e yaptığı açıklamada, yüksek fiyatlara rağmen verimin düştüğünü ve gelirlerinin artmadığını belirtti. Artan girdi maliyetleri nedeniyle üreticilerin borç yükünün ağırlaştığı ifade edildi.
Ekonomik güven verileri tabloyu destekliyor
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ekonomik güven endeksi mart ayında yüzde 2,8 düşerek 97,9 seviyesine geriledi. Tüketici güven endeksi 85’e inerken, reel kesim ve inşaat sektörü güven endekslerinde de düşüş kaydedildi.
Bu veriler, hem üretici hem de tüketici tarafında ekonomik beklentilerin zayıfladığını ortaya koyuyor.
Hal fiyatları bir ayda katlandı
BirGün’de aktarılan Antalya Toptancı Hali verilerine göre, şubat sonunda 37 TL olan domates mart sonunda 60 TL’ye, oval domates 50 TL’den 130 TL’ye yükseldi.
Çarli biber 60 TL’den 140 TL’ye, kıl biber ise 100 TL’den 200 TL’ye çıktı. Bu artışlar, üretimden tüketime kadar tüm zincirde maliyet baskısının sürdüğünü ortaya koydu.
Borç yükü ve destek yetersizliği gündemde
Ömer Fethi Gürer, haberde yer alan açıklamasında çiftçi borçlarının son yıllarda katlanarak arttığını belirterek üreticinin ciddi bir finansal baskı altında olduğunu ifade etti.
Uzmanlar, artan maliyetler karşısında desteklerin yetersiz kaldığını ve bu durumun hem üretimi hem de tüketici fiyatlarını olumsuz etkilediğini vurguluyor. Bu tablo, gıda fiyatlarındaki yükselişin kısa vadede devam edebileceğine işaret ediyor.