Lizzie Porter tarafından yapılan İstanbul ve Londra market fiyatları karşılaştırması sosyal medyada büyük yankı uyandırdı. Temel gıda ürünleri üzerinden hazırlanan karşılaştırmalı alışveriş araştırması, Türkiye’deki yüksek enflasyon ve alım gücü tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Ödüllü gazeteci Porter’ın yaptığı çalışmada, İstanbul ile Londra arasında aynı veya benzer ürünlerden oluşan market sepetleri kıyaslandı. Araştırmanın sonucunda İstanbul’daki market sepetinin sterlin bazında bile Londra’dan daha pahalı olduğu görüldü.
19 temel ürün karşılaştırıldı
Gazeteci Lizzie Porter, İstanbul’da Carrefour, Londra’da ise Sainsbury's üzerinden online alışveriş sepeti oluşturdu.
Karşılaştırmada:
ekmek,
tereyağı,
peynir,
füme somon,
hazır kahve,
portakal suyu,
makarna,
zeytinyağı,
nohut,
pirinç,
yulaf,
yumurta,
yoğurt,
süt,
dana kıyma,
tavuk göğsü,
soğan,
domates,
elma
gibi toplam 19 temel ürün yer aldı.
Araştırmaya göre Londra’daki sepetin toplam maliyeti 44,53 sterlin olurken, İstanbul’daki sepetin karşılığı 4 bin 425,18 TL yani yaklaşık 71,99 sterlin olarak hesaplandı.
Bu tablo, İstanbul’daki market sepetinin Londra’ya göre sterlin bazında yaklaşık yüzde 60 daha pahalı olduğunu ortaya koydu.
Dana kıyma fiyatı Londra’nın iki katını geçti
Araştırmada en dikkat çeken fiyat farklarından biri et ürünlerinde yaşandı.
1 kilogram dana kıyma:
İstanbul’da 1.234,90 TL yani yaklaşık 20,09 sterlin,
Londra’da ise 9,50 sterlin seviyesinde hesaplandı.
Böylece İstanbul’daki dana kıyma fiyatının Londra’nın iki katından fazla olduğu görüldü.
Tavuk göğsü fiyatında ise farklı tablo ortaya çıktı. İstanbul’da yaklaşık 5,24 sterline satılan tavuk göğsünün Londra’daki fiyatı 6,80 sterlin oldu.
Uzmanlar, kırmızı et fiyatlarında yem maliyetleri, üretim giderleri ve enflasyon baskısının etkili olduğunu belirtiyor.
Hazır kahve ve yulaf fiyatları dikkat çekti
Araştırmada hazır kahve ve yulaf ezmesi fiyatları da sosyal medyada yoğun şekilde tartışıldı.
Yaklaşık 100 gramlık hazır kahve:
İstanbul’da 623,90 TL yani 10,15 sterlin,
Londra’da 4,50 sterlin seviyesinde satıldı.
1 kilogram yulaf ezmesi:
İstanbul’da 5,72 sterlin,
Londra’da ise yalnızca 0,85 sterlin olarak hesaplandı.
Pirinç, peynir, füme somon ve portakal suyu gibi ürünlerde de İstanbul’daki fiyatların Londra’dan belirgin şekilde yüksek olduğu görüldü.
Bazı ürünlerde Türkiye daha ucuz kaldı
Karşılaştırmada tüm ürünlerde Türkiye daha pahalı çıkmadı.
Bazı temel ürünlerde İstanbul’daki fiyatların daha düşük olduğu görüldü.
Örneğin:
yumurta,
süt,
soğan,
makarna
gibi ürünlerde İstanbul fiyatları Londra’nın altında kaldı.
Ancak bu kalemlerdeki avantajın toplam market sepetindeki büyük farkı kapatmaya yetmediği belirtildi.
Alım gücü farkı daha çarpıcı tablo ortaya koydu
Araştırmada en dikkat çeken bölümlerden biri de maaş ve alım gücü kıyaslaması oldu.
Birleşik Krallık’ta 21 yaş üstü çalışanlar için saatlik asgari ücretin 12,71 sterlin olduğu belirtilirken, haftalık 35 saat çalışan bir kişinin yaklaşık 444,85 sterlin gelir elde ettiği ifade edildi.
Bu gelirle bir İngiliz çalışanın yalnızca bir haftalık maaşıyla yaklaşık 10 market sepeti alabildiği hesaplandı.
Türkiye’de ise brüt asgari ücretin yaklaşık 537,88 sterlin seviyesinde olduğu belirtildi. Buna göre bir Türk çalışan aylık maaşıyla yalnızca yaklaşık 7 market sepeti doldurabiliyor.
Karşılaştırma sonrası sosyal medyada özellikle “fiyatlardan çok alım gücü farkı” yorumları öne çıktı.
Porter: Türkiye’deki durum sıra dışı
Lizzie Porter yaptığı değerlendirmede, küresel ekonomik baskılar ve savaşların dünya genelinde hayat pahalılığına neden olduğunu ancak Türkiye’deki tablonun daha farklı boyuta ulaştığını söyledi.
Porter, “Asıl mesele Türkiye’deki enflasyonun çılgın bir boyuta ulaşmış olması ve yaşam maliyetlerinin insanların kazandığı tutarların çok üzerine çıkmasıdır” ifadelerini kullandı.
Gazetecinin paylaşımı kısa sürede sosyal medya platformlarında viral olurken, binlerce kullanıcı market fiyatları ve maaş karşılaştırmaları üzerine yorum yaptı.
Türkiye’de hayat pahalılığı tartışmaları sürüyor
Türkiye’de son yıllarda yüksek enflasyon, kira artışları ve temel tüketim ürünlerindeki fiyat yükselişleri ekonomi gündeminin en önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Ekonomistler:
döviz kuru hareketleri,
enerji maliyetleri,
üretim giderleri,
lojistik maliyetler,
tarım ve gıda enflasyonu
gibi faktörlerin market fiyatlarını yukarı çektiğini belirtiyor.
Özellikle gıda fiyatlarının vatandaşın günlük yaşam maliyetini doğrudan etkilediği ifade edilirken, sosyal medyada yapılan Londra-İstanbul karşılaştırması kısa sürede geniş tartışma yarattı.