İstanbul’da 6.2 büyüklüğündeki depremin ardından yaşanan panik ortamı, megakentin zaten yoğun olan trafiğini felç etti. Depremin hemen ardından trafik yoğunluğu bazı bölgelerde %76 seviyelerine ulaştı. Ancak sosyal medyada dikkat çeken bir detay, trafiğin kendisinden çok bazı araçların yaşadığı teknik sorunlar oldu. Özellikle otomatik şanzımanlı araçların arıza yaptığına dair videolar kısa sürede viral oldu.
Peki gerçekten deprem otomatik vitesli araçların arızalanmasına mı neden oldu? Yoksa bu durumun ardında başka teknik sebepler mi var?
Otomatik şanzıman neden daha hassas?
Uzmanlara göre bu sorunun cevabı teknik detaylarda gizli. Otomatik vitesli araçlarda, vites geçişlerini sağlayan hidrolik sistemler bulunur ve bu sistemin çalışması için şanzıman yağı gereklidir. Ancak dur-kalk trafiğin yoğunlaştığı bir senaryoda:
Şanzıman yağı normalden fazla ısınır
Yağ incelir, koruyuculuğunu kaybeder
Bu da sistemin dengesini bozarak arızaya yol açabilir
Araçlar arızalanmadı, sürücüler yanlış alarm verdi olabilir
İstanbul'da deprem sonrası trafik yoğunluğu oluştu otomatik şanzımanlı arabalar arıza yaptı pic.twitter.com/n5hu0yWW56
— İhlas Haber Ajansı (@ihacomtr) April 23, 2025
Viral olan videolarda görülen araçların bir kısmı ise aslında gerçek anlamda arızalanmamış olabilir. Yeni nesil otomatik vitesli araçlarda bulunan araç kontrol üniteleri (ECU), şanzıman sıvısı ısındığında koruma moduna geçebilir. Bu mod, aracın kendini korumaya almasıdır ve genellikle birkaç saat içinde düzelir. Ancak gösterge panelinde bir uyarı ışığı yandığında sürücüler paniğe kapılıp aracı kenara çekmiş olabilir.
Otomatik vites almak riskli mi?
Hayır. Günümüzde satılan her 10 sıfır otomobilden 9'u otomatik vitesli. Ayrıca artık sadece otomatik vitesli araçlar için ehliyet alınabiliyor. Ancak bu araçların bakım ihtiyacı daha hassastır.
Dikkat edilmesi gerekenler:
Tork konvertörlü otomatik şanzımanlar daha dayanıklıdır.
“Robotize” adıyla bilinen otomatikleştirilmiş manuel şanzımanlar daha hassastır.
İstanbul gibi yoğun trafikli şehirlerde daha sık şanzıman yağı kontrolü yaptırılmalıdır.
Standart öneri 60-120 bin km aralığı olsa da 50 bin km’de kontrol ettirilmesi önerilir.