Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, küresel ekonominin son yıllarda art arda yaşanan krizlerle yeni bir döneme girdiğini belirterek ülkelerin gelecekte yaşanabilecek yeni şoklara karşı hazırlıklı olması gerektiğini söyledi. Georgieva, krizlerin artık istisnai olaylar olmaktan çıktığını ve ekonomik sistemin kalıcı bir parçası haline geldiğini ifade etti.
Küresel ekonomide belirsizliklerin devam ettiğine dikkat çeken Georgieva, ülkelerin yalnızca mevcut sorunlara odaklanmak yerine gelecekte yaşanabilecek krizlere karşı daha dayanıklı ekonomik ve kurumsal yapılar oluşturmasının önemine vurgu yaptı.
Şoklar sona ermeyecek
Bloomberg'e verdiği değerlendirmede küresel ekonominin yeni gerçekliğine dikkat çeken Georgieva, dünyanın krizlerin sona erdiği bir döneme girmeyeceğini düşündüğünü söyledi.
IMF Başkanı, "Şokların tamamen ortadan kalktığı bir döneme ulaşmayacağız" değerlendirmesinde bulunarak hükümetlerin, merkez bankalarının ve uluslararası kuruluşların bu yeni döneme uygun politikalar geliştirmesi gerektiğini ifade etti.
Georgieva'ya göre ekonomik, siyasi ve jeopolitik risklerin iç içe geçtiği mevcut ortamda ülkelerin krizlere karşı daha hazırlıklı olması gerekiyor. Bu nedenle dayanıklılığı artıran politikaların ön plana çıkması gerektiğini belirtti.
Görev süresinde peş peşe küresel krizler yaşandı
2019 yılından bu yana IMF Başkanlığı görevini yürüten Georgieva, görev süresi boyunca dünyanın birçok büyük krizle karşı karşıya kaldığını hatırlattı.
COVID-19 salgını, Rusya-Ukrayna savaşı, küresel ticarette yaşanan gümrük vergisi gerilimleri, enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve son dönemde İsrail, ABD ve İran ekseninde yaşanan bölgesel krizlerin küresel ekonomiyi derinden etkilediğini belirtti.
Bu gelişmelerin yalnızca ekonomik büyümeyi değil, tedarik zincirlerini, enerji arzını, yatırım kararlarını ve finansal piyasaları da doğrudan etkilediğine dikkat çekildi.
IMF'nin en büyük gücü tarafsız analiz
Georgieva, IMF'nin temel görevinin 191 üye ülkenin ekonomik istikrar ve refahı için ortak hareket etmesini desteklemek olduğunu söyledi.
Kurumun en önemli aracının tarafsız, nesnel ve veri temelli analizler olduğunu belirten Georgieva, ülkelerin ekonomik politikalarını oluştururken güvenilir verilere ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
IMF'nin küresel ekonomik görünüm, finansal istikrar ve borç sürdürülebilirliği gibi alanlarda hazırladığı raporların karar alıcılar açısından önemli referans kaynakları olmaya devam ettiğini kaydetti.
Yapay zekâ konusunda dikkat çeken uyarı
IMF Başkanı'nın açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri de yapay zekâ teknolojileri oldu. Georgieva, yapay zekânın ekonomik dönüşümü hızlandıracağını ancak bu dönüşümün bazı riskleri de beraberinde getireceğini söyledi.
Geçmişte küreselleşmenin bazı toplumsal kesimler üzerindeki olumsuz etkilerinin yeterince öngörülemediğini kabul eden Georgieva, benzer bir hatanın yapay zekâ sürecinde tekrarlanmaması gerektiğini vurguladı.
Yapay zekânın verimlilik artışı, üretim kapasitesi ve ekonomik büyüme açısından önemli fırsatlar sunduğunu belirten Georgieva, iş gücü piyasasında meydana gelebilecek değişimlerin dikkatle yönetilmesi gerektiğini ifade etti.
Küreselleşme örneğini hatırlattı
Georgieva, küreselleşmenin dünya ekonomisine önemli katkılar sağladığını ancak bazı bölgelerde iş kayıplarına ve toplumsal rahatsızlıklara yol açtığını söyledi.
Bu süreçte yeterli destek mekanizmalarının oluşturulamadığını belirten IMF Başkanı, yapay zekâ kaynaklı dönüşüm sırasında benzer sorunların yaşanmaması için hükümetlerin daha proaktif davranması gerektiğini kaydetti.
Özellikle eğitim, yeniden meslek kazandırma programları ve sosyal koruma politikalarının önümüzdeki dönemde daha da önem kazanacağı ifade edildi.
IMF'nin Türkiye tahminleri aşağı yönlü güncellendi
IMF, nisan ayında yayımladığı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nda küresel büyüme beklentilerini aşağı yönlü revize etmişti. Raporda Türkiye ekonomisine ilişkin büyüme tahminlerinde de güncelleme yapılmıştı.
Kurum, Türkiye'nin 2026 yılı büyüme tahminini yüzde 3,7'den yüzde 3,4'e düşürürken, 2027 yılı büyüme beklentisini ise yüzde 4,1'den yüzde 3,5'e çekmişti.
Raporda, büyüme görünümündeki zayıflamanın nedenleri arasında beklenenden düşük ekonomik performans ile enerji fiyatlarında yaşanan yükseliş gösterilmişti. Özellikle petrol ve doğal gaz fiyatlarının küresel ekonomi üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiği belirtilmişti.
Enflasyon beklentileri de açıklandı
IMF'nin raporunda Türkiye'ye ilişkin enflasyon beklentilerine de yer verilmişti. Kurum, Türkiye'de ortalama enflasyonun 2026 yılında yüzde 28,6 seviyesinde gerçekleşeceğini öngörürken, 2027 yılı için bu oranın yüzde 21,4'e gerileyeceği tahmininde bulunmuştu.
IMF'nin değerlendirmelerine göre küresel ekonomide büyüme, enflasyon, enerji fiyatları, jeopolitik gelişmeler ve teknolojik dönüşüm önümüzdeki yıllarda da ekonomilerin temel gündem maddeleri arasında yer almaya devam edecek.
Krizlere karşı dayanıklılık vurgusu
Georgieva'nın açıklamalarında öne çıkan temel mesaj, krizlerin geçici değil kalıcı bir gerçeklik haline geldiği yönünde oldu. IMF Başkanı, ülkelerin ekonomik ve kurumsal dayanıklılıklarını artırmaları gerektiğini belirterek gelecekte yaşanabilecek yeni küresel şoklara karşı hazırlıklı olunması çağrısında bulundu.
Uzmanlar da son yıllarda yaşanan pandemi, savaşlar, enerji krizleri, ticaret gerilimleri ve teknolojik dönüşümlerin, küresel ekonomide belirsizliğin uzun süre devam edebileceğine işaret ettiğini değerlendiriyor.