Anayasa Mahkemesi, HPV aşısı bedelinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmamasını hak ihlali saymadı. 19 Şubat 2026 tarihli ve oyçokluğuyla alınan karar, 6 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.
Başvurucu üç doz aşı için 8 bin 380 TL ödedi
Başvurucu, rahim ağzı kanserine karşı koruma sağlamak amacıyla Ağustos 2023 ile Şubat 2024 arasında üç doz HPV aşısı yaptırdı. Aşılar için toplam 8 bin 380 lira 49 kuruş ödeme yapan başvurucu, bedelin iadesi için SGK’ya başvurdu.
SGK, aşının Sağlık Uygulama Tebliği ekindeki “Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi”nde yer almadığını belirterek talebi reddetti. Bunun üzerine açılan davada iş mahkemesi de aşının koruma amaçlı uygulandığını ve hayati öneme sahip bir tedavi kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirterek davayı kesin olarak reddetti.
AYM sağlık hizmetinin mutlak ücretsiz sunulamayacağını vurguladı
Başvurucu, maddi ve manevi varlığın korunması hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu. AYM Genel Kurulu, başvuruyu oyçokluğuyla karara bağladı.
Mahkeme çoğunluğu, devletin sağlık hizmeti sunma yükümlülüğünün sağlık hizmetlerinin her durumda tamamen ücretsiz sağlanacağı anlamına gelmediğini belirtti. Kararda, kamu kaynaklarının kullanımında sosyal ve ekonomik gerçeklerin dikkate alınabileceği, devletin bu alanda takdir yetkisi bulunduğu ifade edildi.
Aşıya erişim değil ücretsiz erişim tartışıldı
AYM, somut olayda başvurucunun HPV aşısına erişebildiğini ve maddi külfet dışında aşıya ulaşmasını engelleyen bir durum bulunmadığını değerlendirdi. Kararda, kamusal makamların HPV aşılarını talep edilmeye ve uygulanmaya hazır tuttuğu, ancak ücretsiz sunmadığı belirtildi.
Mahkeme çoğunluğu, başvurucunun bireysel menfaati ile kamu yararı arasında adil dengenin bozulmadığı sonucuna vardı. Bu nedenle Anayasa’nın 17’nci maddesinde güvence altına alınan maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edilmediğine hükmedildi.
Üç üyeden karşıoy geldi
Karara Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan ile üyeler Engin Yıldırım ve Kenan Yaşar karşıoy yazdı. Karşıoyda, HPV aşısının Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2024 itibarıyla 147 ülkede ulusal bağışıklama programlarında yer aldığı ve DSÖ’nün “Temel İlaçlar Listesi”nde bulunduğu hatırlatıldı.
Karşıoy gerekçesinde, bilimsel etkinliği kanıtlanmış koruyucu bir aşının finansmanının tamamen bireye bırakılmasının aşıya fiili erişimi ödeme gücüne bağladığı savunuldu. Üyeler, bu durumun sosyal hukuk devleti ilkesi ve Anayasa’nın sağlık hakkına ilişkin hükümleri bakımından sorun oluşturabileceğini değerlendirdi.
Karar SGK davaları açısından emsal nitelikte
AYM’nin kararıyla, Sağlık Uygulama Tebliği’nde bedeli ödenecek ilaçlar listesinde yer almayan HPV aşısı için SGK’dan ödeme talep edilmemesi bireysel başvuru düzeyinde hak ihlali sayılmadı. Bu yönüyle karar, benzer başvurular ve davalar açısından emsal nitelik taşıyor.
Buna karşılık kararın oyçokluğuyla alınması ve karşıoyda yer verilen değerlendirmeler, HPV aşısının ulusal aşı takvimine alınması ve ücretsiz sunulması tartışmalarının devam edeceğini gösteriyor. Özellikle sağlık hakkı, sosyal devlet ilkesi ve koruyucu sağlık hizmetlerine erişim başlıkları, karar sonrasında yeniden gündeme gelecek.