Medipol Mega Üniversite Hastanesi Çocuk Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Servet Erdal Adal, çocuklarda boy kısalığının her zaman hastalık anlamına gelmediğini belirtti. Adal, büyümenin düzenli takip edilmesi gerektiğini vurgulayarak doğal beslenme, uyku düzeni ve uzman değerlendirmesinin önemine dikkat çekti.
Çocuklarda büyüme düzenli takip edilmeli
Çocuklarda boy uzaması, ailelerin en yakından izlediği gelişim göstergeleri arasında yer alıyor. Ancak uzmanlara göre her boy kısalığı, altta yatan bir hastalık ya da büyüme hormonu eksikliği anlamına gelmiyor.
Prof. Dr. Servet Erdal Adal, çocukluk çağında görülen büyüme farklılıklarının önemli bir bölümünün normal gelişim sürecinin parçası olduğunu belirtti. Buna karşın bazı durumlarda boy kısalığının altta yatan sağlık sorunlarına işaret edebileceğini ifade etti.
Başvuran çocukların büyük bölümü normal sınırlarda
Prof. Dr. Adal, çocuk endokrinoloji polikliniklerine boy kısalığı şikayetiyle başvuran çocukların önemli bir kısmının normal gelişim varyantı içinde değerlendirildiğini söyledi. Adal, “Başvuran çocukların yaklaşık yüzde 80’i normalin varyantı dediğimiz gruptadır” bilgisini paylaştı.
Ailevi boy kısalığı ve ergenlik gecikmesine bağlı büyüme farklılıklarının sık görüldüğünü belirten Adal, bu çocukların çoğunlukla düzenli takip edilerek izlendiğini kaydetti. Uzman değerlendirmesiyle çocuğun büyüme eğrisi, genetik potansiyeli ve gelişim süreci birlikte ele alınıyor.
Yılda 5 santimetrenin altı araştırılmalı
Çocuklarda büyümenin belirli aralıklarla ölçülmesi gerektiğini vurgulayan Adal, ergenlik öncesi dönemde çocukların yılda ortalama 5 ila 7 santimetre uzadığını belirtti. Bu dönemde yıllık uzamanın beklenen değerlerin altında kalması halinde ayrıntılı değerlendirme yapılması gerekiyor.
Adal, ergenlik öncesi çocuklarda yılda ortalama 2-3 kilogram kilo artışının da büyümenin önemli göstergeleri arasında bulunduğunu ifade etti. Boy ve kilo artışında belirgin yavaşlama görülmesi halinde çocuk endokrinoloji uzmanına başvurulması öneriliyor.
Ergenlik döneminde uzama hızı artıyor
Prof. Dr. Adal, ergenlik döneminde büyüme hızının belirgin şekilde arttığını söyledi. Kız çocuklarında ergenliğin yaklaşık 2-2,5 yıl sürdüğünü ve bu süreçte ortalama 20 santimetre uzama görüldüğünü belirtti.
Erkek çocuklarında ise ergenlik süresinin daha uzun olduğunu aktaran Adal, bu dönemde ortalama 25-30 santimetre uzama olabileceğini kaydetti. Büyümenin mevsimsel olarak da değişebildiğini belirten Adal, çocukların yaz aylarında daha hızlı uzayabildiğine dikkat çekti.
Doğal beslenme büyümede önemli rol oynuyor
Adal, çocukların sağlıklı büyümesi için Akdeniz tipi beslenmenin uygun bir model olduğunu ifade etti. Mevsiminde sebze tüketimi, ev yapımı yoğurt, turşu ve doğal gıdaların büyüme açısından önemli olduğunu vurguladı.
Uzmanlara göre dengeli beslenme, düzenli uyku ve fiziksel aktivite çocukların büyüme sürecini destekleyen temel unsurlar arasında yer alıyor. Özellikle işlenmiş gıdalardan uzak durulması ve beslenme düzeninin doğal ürünlerle desteklenmesi öneriliyor.
Uyku saatleri büyüme hormonunu etkiliyor
Prof. Dr. Adal, büyüme hormonunun en yoğun şekilde 22.00 ile 03.00 saatleri arasında salgılandığını belirtti. Bu nedenle çocukların erken saatlerde uyumasının sağlıklı büyüme açısından kritik önemde olduğunu ifade etti.
Ailelerin yalnızca çocuğun boyunu değil, büyüme hızını da takip etmesi gerektiğini belirten Adal, şüpheli durumlarda vakit kaybetmeden uzman görüşü alınmasını önerdi. Düzenli izlem sayesinde normal gelişim farklılıkları ile tıbbi değerlendirme gerektiren durumlar birbirinden ayrılabiliyor.