Kahramanmaraş depremleri sonrası önemi daha da anlaşılan sismik izolatörler, Türkiye’de artık yerli olarak üretiliyor. Uzmanlar, bu teknolojinin yaygınlaştırılmasıyla çok sayıda binanın yıkılmadan ayakta kalabileceğini vurguluyor.
Son yıllarda afet bilincinin artmasıyla birlikte Türkiye’de de sismik izolatörlü binalara yönelik ilgi yükseliyor. Bursa Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Beyhan Bayhan ve Eskişehir Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Gökhan Özdemir, bu sistemin yerli üretimle artık daha erişilebilir olduğunu ve Kahramanmaraş merkezli depremlerde başarısının kanıtlandığını belirtti.
Sismik İzolatör Nedir, Neden Önemlidir?
Sismik izolatörler, binayı temelden ayırarak depremin oluşturduğu yatay ivmeleri üst yapıya daha az ileten özel sistemlerdir. Özellikle sağlık, güvenlik ve kamu hizmeti sağlayan yapılar için bu teknoloji, hayati öneme sahip. Prof. Dr. Beyhan Bayhan, bu sistemin daha önce yurt dışından tedarik edilmesi nedeniyle pahalı olduğunu, ancak artık Türkiye’de yerli ve milli olarak üretildiğini ve test edildiğini vurguluyor.
“Eskiden ithaldi, şimdi yerlileşti. Maliyet azaldı, peki neden hâlâ kullanılmıyor?”
– Prof. Dr. Beyhan Bayhan
Deprem Sonrası Kesintisiz Hizmet İçin Hayati
Bayhan, özellikle okullar, yurtlar, cezaevleri, polis merkezleri, kışlalar ve afet yönetim merkezleri gibi binaların bu sistemle inşa edilmesi gerektiğini belirtti. Bu yapılar, afet sonrası barınma ve hizmet merkezi olarak kullanılabilecek potansiyele sahip.
Sismik İzolasyonda Dünya Listesinde Türkiye İlk Sırada
Prof. Dr. Gökhan Özdemir’e göre Türkiye, sismik izolasyon konusunda dünya rekorları kıran bir ülke. “Dünyadaki en büyük sismik izolatörlü 10 yapının 9’u Türkiye’de. Birincisi de İstanbul’daki Çam ve Sakura Şehir Hastanesi,” diyen Özdemir, Türkiye'nin mühendislik kapasitesinin geldiği noktaya dikkat çekti.
“Biz artık sadece kullanan değil, rekor kıran bir ülkeyiz.”
– Prof. Dr. Gökhan Özdemir
Konutlarda Yaygınlaşması İçin Ne Gerekiyor?
Türkiye’de bugüne kadar sadece 350 civarında yapıda sismik izolasyon uygulandığını belirten Özdemir, Japonya’da bu sayının 10 binin üzerinde olduğunu söyledi. Kahramanmaraş depremlerine kadar yalnızca iki konut projesinde bu sistemin kullanıldığını aktaran Özdemir, bu tabloyu değiştirmek için siyasi iradeye ve toplumsal talebe ihtiyaç olduğunu belirtti.
Yaygın Kullanım Neden Kritik?
Depremler sadece can kaybı değil, aynı zamanda büyük ekonomik yıkım da getiriyor. Sismik izolatörlü binalar, bu maliyeti en aza indirme potansiyeline sahip. Hem yeniden inşa masraflarını hem de afet sonrası hizmet kesintilerini önleyebiliyor.