BirGün Gazetesi’nden Mustafa Bildircin’in haberine göre, Cumhurbaşkanlığının 2026 yılı hedef ve politikalarının yer aldığı Yıllık Program, Türkiye’de derinleşen yoksulluğun boyutlarını resmi verilerle ortaya koydu. Rapora göre, sosyal yardıma muhtaç hane sayısı 4,5 milyonu aştı, Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcunu ödeyemeyen kişi sayısı ise 9,5 milyona dayandı.
Program, son yıllarda uygulanan ekonomi politikalarının gelir adaletsizliğini artırdığını, milyonlarca yurttaşın temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamaz duruma geldiğini gözler önüne serdi.
Sosyal Yardım Alan Hane Sayısı Rekor Kırdı
Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na göre, sosyal yardıma muhtaç hane sayısı 2024 yılı sonunda 4 milyon 574 bin 684’e yükseldi. Bu rakam, Covid-19 salgını döneminde (2022) rekor seviyelere ulaşan yardım başvurularını dahi geride bıraktı.
TÜİK’in dört kişilik hane ortalamasına göre yapılan hesaplamaya göre, sosyal yardımlardan yararlanan kişi sayısı 18 milyon 298 bin 736’ya ulaştı. Bu veriler, Türkiye’de her beş kişiden birinin geçimini devlet yardımlarıyla sürdürdüğünü ortaya koydu.
Uzmanlara göre, bu durum sadece gelir dağılımındaki bozulmayı değil, aynı zamanda sosyal koruma sisteminin kalıcı bir yoksullukla iç içe geçtiğini gösteriyor.
GSS Prim Borçluları 9,5 Milyona Yaklaştı
Raporda yer alan bir diğer çarpıcı veri, Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlularına ilişkin oldu.
2023 yılında 9 milyon 21 bin 162 olan GSS borçlusu sayısı, 2024 sonunda 9 milyon 444 bin 458 kişiye yükseldi.
Bu artış, milyonlarca yurttaşın sağlık hizmetlerine erişimde zorluk yaşadığını, gelir düzeyinin zorunlu sigorta ödemelerini karşılamaya yetmediğini gösteriyor.
Kömür Yardımı Devam Ediyor
Yıllık raporda, hükümetin en bilinen sosyal yardım kalemlerinden biri olan kömür desteğine ilişkin veriler de paylaşıldı. 2024 yılında 1 milyon 579 bin 863 haneye kömür yardımı yapıldığı belirtildi.
Bu yardım, “yoksulluğun fotoğrafı” olarak nitelendirilirken, enerji maliyetlerindeki artışın dar gelirli haneler üzerindeki baskıyı artırdığı ifade ediliyor.
“Yoksulluğun İtirafı” Niteliğinde
Cumhurbaşkanlığı programındaki veriler, AKP hükümetinin uzun süredir eleştirilen ekonomi politikalarının toplum üzerindeki etkisini somut biçimde ortaya koydu.
Sosyal yardım bağımlılığının kalıcı hale gelmesi, gelir eşitsizliği ve borçluluk oranlarının artması, uzmanlarca “yoksulluğun kurumsallaşması” olarak yorumlanıyor.
Rapora göre, önümüzdeki dönemde hükümet, sosyal yardımların kapsamını genişletmeyi ve gelir desteği programlarını sürdürmeyi planlıyor. Ancak, ekonomistler kalıcı refah için “yardım temelli değil, üretim ve gelir artırıcı politikaların” hayata geçirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.