Antik Yunanca kökenli “skolyoz” kelimesi, omurganın yana doğru eğilmesini ifade ediyor. Ayakta çekilen röntgen filmlerinde 10 derece ve üzerindeki eğrilikler skolyoz kabul ediliyor. 7 derecenin altındaki eğrilikler ise normal sayılıyor.
Türkiye’de yapılan taramalarda skolyozun görülme sıklığı %1.3 olarak tespit edilmiş durumda. Uzmanlar, kız çocuklarında ilerleyici skolyozun erkeklere göre daha fazla görüldüğüne dikkat çekiyor. Hastalığın en sık ortaya çıktığı dönemler; yaşamın ilk yılı, 5-6 yaş arası ve 11 yaşından iskelet gelişiminin tamamlanmasına kadar geçen dönem olarak sıralanıyor.
Skolyoz Tipleri ve Belirtiler
Skolyoz, deformitenin başladığı yaşa göre üç grupta inceleniyor:
İnfantil (3 yaş altı): Erkeklerde daha sık, genellikle sol torakal eğrilik görülüyor.
Jüvenil (3-10 yaş): Her iki cinsiyette eşit oranda, sıklıkla sol torokal yönde ve ilerleyici özelliğe sahip.
Adölesan (10 yaş-iskelet gelişimi tamamlanana kadar): En sık görülen tip, kızlarda yaygın ve genellikle sağ torakal-sol lomber eğrilik şeklinde.
Skolyozlu hastaların çoğunda ciddi ağrı olmamakla birlikte, noktasal ağrı, kas kasılması veya omurga hareket kısıtlılığı gibi bulgular ek tetkik gerektiriyor. Eğriliğin 80 dereceyi aşması halinde solunum sıkıntısı riski doğabiliyor.
Tedavi Yöntemleri
Skolyoz tedavisinde temel yaklaşım, hastanın kemik olgunluğu ve eğrilik derecesine göre belirleniyor:
İskelet olgunlaşmamış hastalarda:
5-25 derece: Düzenli aralıklarla izlem
25-40 derece: Korse tedavisi
40 derece üzeri: Cerrahi müdahale
İskelet olgunlaşmış hastalarda:
5-30 derece: 3-5 yıllık aralarla izlem
30-50 derece: 1-2 yıllık aralarla izlem
50 derece üzeri: Cerrahi veya yıllık izlem
Korse tedavisinde gün boyu (en az 20 saat) kullanım önerilirken, iskelet olgunlaşmasının tamamlanmasıyla birlikte gece kullanımına geçilip tedavi sonlandırılıyor.
Erken Teşhisin Önemi
Uzmanlar, travmalar veya soğuk havalarda çekilen röntgenlerin bazen yalancı eğrilik gösterebileceğini belirtiyor. Şüpheli durumlarda skolyoz röntgeniyle değerlendirme yapılması tavsiye ediliyor. Sırt eğriliği veya kamburluk fark edildiğinde vakit kaybetmeden ortopedi uzmanına başvurulması gerektiği vurgulanıyor.