Ekonomi

Borcu olan araç sahiplerine kötü haber: Satış yasağı geldi

Vergi borçlularına uzun vadeli ödeme imkanı tanıyan yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Ancak araç sahiplerini yakından ilgilendiren önemli bir şart dikkat çekti.

Abone Ol

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Tahsilat Genel Tebliği Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle bazı kamu alacakları için 72 aya varan taksit imkanı tanınırken, yıllık tecil faizi yüzde 29 olarak belirlendi.

Düzenleme, vergi dairelerine borcu bulunan mükellefler için yeni ödeme kolaylığı getiriyor. Ancak motorlu taşıt borçları yapılandırılmış olsa bile, ilgili borçlar tamamen nakden ödenmeden araçların üçüncü kişilere satış ve devir işlemleri yapılamayacak.

Vergi borçları için yeni dönem başladı

Kamu alacaklarının tahsilat sürecinde yeni bir idari düzenlemeye gidildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında Tahsilat Genel Tebliği’ni yayımladı.

Tebliğle birlikte borçlu durumdaki kişilere, vergi dairelerine olan bazı borçlarını daha düşük tecil faiziyle taksitlendirme imkanı tanındı. Düzenleme, borçlarını vadesinde ödeyemeyen mükellefler için ödeme sürecini daha uzun vadeye yaymayı amaçlıyor.

5 Haziran 2026 tarihi esas alınacak

Yeni düzenlemede 5 Haziran 2026 tarihi kritik eşik olarak belirlendi. Bu tarih itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş olan ve vergi daireleri tarafından yasal takibi sürdürülen bazı kamu alacakları tecil kapsamına alındı.

Borçların taksitlendirme imkanından yararlanabilmesi için ilgili alacakların düzenleme kapsamına girmesi gerekiyor. Buna karşılık bazı vergi türleri ve bunlara bağlı cezalar, gecikme faizleri ve gecikme zamları kapsam dışında bırakıldı.

Başvurular 31 Ağustos’a kadar yapılacak

Taksitlendirme imkanından yararlanmak isteyen borçluların 31 Ağustos 2026 tarihine kadar başvuru yapması gerekiyor. Başvurular, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet platformu, Dijital Vergi Dairesi veya e-Devlet üzerinden elektronik ortamda yapılabilecek.

Borçlular ayrıca bağlı bulundukları vergi dairesine yazılı dilekçeyle de başvurabilecek. Birden fazla vergi dairesine borcu bulunan mükelleflerin, her vergi dairesi için ayrı ayrı başvuru yapması gerekecek.

Her vergi dairesi için ayrı müracaat şartı var

Farklı idari bölgelerde veya birden fazla vergi dairesinde borcu bulunanların tek başvuru ile tüm borçlarını yapılandırması mümkün olmayacak. Her vergi dairesi için bağımsız başvuru dosyası oluşturulacak.

Ayrıca tecil başvurusunun, ilgili vergi dairesindeki tüm borç kalemlerini kapsaması gerekecek. Bu nedenle mükelleflerin başvuru öncesinde hangi vergi dairesinde hangi borçlarının bulunduğunu kontrol etmesi önem taşıyor.

Borçlar 72 aya kadar taksitlendirilebilecek

Tebliğ kapsamında tecil edilen borçlar için ilk taksit ödemesi Eylül 2026 döneminde başlayacak. Ödemeler aylık eşit taksitler halinde yapılacak.

Taksit sayısı, borçlunun mali durumuna, borcun türüne ve mükellefin yasal statüsüne göre değişecek. Ekonomik faaliyeti devam eden mükelleflerde taksit sayısının belirlenmesinde likidite oranı dikkate alınacak.

Likidite oranına göre taksit sayısı belirlenecek

Tebliğin yayımlandığı tarih itibarıyla faal mükellefiyet kaydı bulunan ve bilanço esasına ya da işletme hesabı esasına göre defter tutan borçluların “çok zor durum” hali mali veriler üzerinden değerlendirilecek. Bu kapsamda mükelleflerin likidite oranları esas alınacak.

Likidite oranı 0,50 veya 0,50’den büyük olanların borçları 36 eşit taksitte ödenecek. Likidite oranı 0,50’den küçük ve 0,30’dan büyük olanların borçları 48 eşit taksite bölünecek.

En zor durumdaki borçluya 72 taksit imkanı

Likidite oranı 0,30 veya 0,30’dan küçük olan mükellefler için en uzun ödeme süresi uygulanacak. Bu gruptaki borçluların kapsam dahilindeki borçları 72 eşit taksitte tahsil edilecek.

Düzenleme, mali durumu daha zayıf olan mükelleflerin borçlarını daha uzun vadede ödemesine imkan tanıyor. Böylece kamu alacağının tahsil edilmesi ile borçlunun faaliyetini sürdürebilmesi arasında denge kurulması hedefleniyor.

KDV ve BSMV borçlarında üst sınır 12 taksit

Her borç türü için 72 taksit imkanı uygulanmayacak. Banka ve sigorta muameleleri vergisi ile katma değer vergisinden kaynaklanan borçlar için daha sınırlı bir taksitlendirme yapılacak.

Bu borçlara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları ve beyannamelere ait damga vergileri de en fazla 12 eşit taksitte ödenebilecek. Böylece KDV ve BSMV kaynaklı borçlarda genel taksitlendirme süresinden farklı bir üst sınır getirilmiş oldu.

Belediye ve il özel idaresi borçlarında 72 taksit uygulanabilecek

İl özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar için düzenlemede ayrı bir hüküm yer aldı. Sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait olan şirketlerin borçları da bu kapsamda değerlendirilecek.

Bu kurumlara ait borçlar, tür ayrımı yapılmaksızın 72 takside kadar bölünebilecek. Böylece yerel yönetimler ve bağlı kuruluşları için daha uzun vadeli ödeme imkanı sağlanmış oldu.

ÖTV ve 2026 geçici vergileri kapsam dışında bırakıldı

Düzenleme tüm kamu borçlarını kapsamıyor. Özel Tüketim Vergisi, 2026 yılı gelir vergisine mahsup edilecek geçici vergi ve 2026 yılı kurumlar vergisine mahsup edilecek geçici vergi kapsam dışında tutuldu.

Bu vergilere bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları ve beyannamelere ait damga vergileri de yapılandırma kapsamına dahil edilmedi. Bu nedenle borçluların başvuru yapmadan önce borç türlerini ayrı ayrı kontrol etmesi gerekiyor.

Tecil faizi yüzde 29 olacak

Tebliğ kapsamında yapılandırılan borçlara yıllık yüzde 29 oranında tecil faizi uygulanacak. Bu oran, taksitlendirme süresi boyunca borç tutarına işletilecek.

Yeni faiz oranı, borçlarını tek seferde ödeyemeyen mükellefler için ödeme maliyetini belirleyen en önemli unsurlardan biri olacak. Taksit sayısı arttıkça toplam ödeme yükü de tecil faiziyle birlikte hesaplanacak.

10 milyon liraya kadar teminat istenmeyecek

Yeni düzenlemede teminat şartına ilişkin de önemli bir değişiklik yapıldı. 10 milyon TL’ye kadar olan amme alacakları için borçlulardan teminat talep edilmeyecek.

Borç tutarının 10 milyon TL’yi aşması halinde ise yalnızca bu sınırı aşan kısmın yüzde 50’si oranında teminat gösterilmesi gerekecek. Böylece düşük ve orta ölçekli borçlarda teminat yükümlülüğü önemli ölçüde hafifletilmiş oldu.

Motorlu taşıt borçlarında özel şart uygulanacak

Motorlu taşıtlar vergisi mükelleflerinin düzenlemeden yararlanabilmesi için her bir taşıt itibarıyla hesaplanacak toplam borç tutarı üzerinden başvuru yapması gerekecek. Bu kapsamda motorlu taşıtlar vergisi, bu vergiye ait gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezaları dikkate alınacak.

Ayrıca Karayolları Trafik Kanunu kapsamında kesilen trafik idari para cezaları ile geçiş ücreti ve idari para cezaları da ilgili taşıta bağlı alacaklar arasında yer alacak. Bu borçların ve bunlara bağlı fer’i alacakların tecil edilmesi halinde bazı işlemler için kolaylık sağlanabilecek.

Muayene belgesi alınabilecek, satış yapılamayacak

Tebliğe göre motorlu taşıta ilişkin borçların tecil edilmesi ve tecil şartlarının ihlal edilmemesi halinde fenni muayene izin belgesi düzenlenebilecek. Uçuşa elverişlilik belgesi gereken taşıtlar için de aynı çerçevede işlem yapılabilecek.

Ancak araç sahipleri için en kritik sınırlama satış ve devir işlemlerinde uygulanacak. Tecil edilen borçların tamamı nakden ödenmeden, söz konusu motorlu taşıtların üçüncü kişilere satış ve devir işlemleri gerçekleştirilemeyecek.

Borç bitmeden araç devri mümkün olmayacak

Yeni düzenleme, motorlu taşıt borçlarının taksitlendirilmesini mümkün kılıyor ancak satış konusunda kesin şart getiriyor. Araç sahibi borcunu yapılandırmış ve taksitlerini düzenli ödüyor olsa bile, borcun tamamı kapanmadan satış işlemi yapılamayacak.

Bu nedenle aracını satmak isteyen borçluların, satış veya devir öncesinde tecil edilen motorlu taşıt borçlarının tamamını nakden ödemesi gerekecek. Düzenleme, araç üzerindeki kamu alacaklarının tahsil edilmesini güvence altına almayı amaçlıyor.

İlk taksit Eylül 2026’da ödenecek

Başvurusu kabul edilen borçlular için ödeme süreci Eylül 2026’da başlayacak. Tecil edilen borçlar, belirlenen taksit sayısına göre her ay eşit tutarlarda ödenecek.

Taksitlerin süresinde ödenmesi, tecil şartlarının korunması açısından önem taşıyor. Şartların ihlal edilmesi halinde borçluların sağlanan ödeme kolaylığını kaybetmesi gündeme gelebilecek.

Milyonlarca borçluyu ilgilendiriyor

Yeni tebliğ, vergi dairelerine borcu bulunan milyonlarca kişiyi ve işletmeyi yakından ilgilendiriyor. Özellikle uzun vadeli taksit imkanı, borçlarını tek seferde ödeme güçlüğü yaşayan mükellefler için önemli bir seçenek oluşturuyor.

Bununla birlikte düzenlemenin tüm borçları kapsamadığı ve bazı borç türlerinde daha kısa taksit sınırları getirildiği unutulmamalı. Araç sahipleri açısından ise en dikkat çeken başlık, borçlar tamamen ödenmeden satış ve devir işlemlerinin yapılamayacak olması oldu.