Stanford University tarafından yürütülen kapsamlı bir araştırma, yaşlanmanın sanıldığı gibi yavaş ve sürekli ilerleyen bir süreç olmadığını ortaya koydu. Araştırmaya göre insan vücudu, özellikle 44 ve 60 yaşlarında iki büyük biyolojik kırılma yaşayarak ani yaşlanma dalgalarına giriyor.
Araştırmada binlerce biyolojik veri incelendi
Çalışma, genetik uzmanı Michael Snyder liderliğinde gerçekleştirildi. Araştırma kapsamında yaşları 25 ile 70 arasında değişen 108 yetişkin uzun yıllar boyunca takip edildi.
Katılımcılardan belirli aralıklarla alınan biyolojik örneklerde RNA, proteinler, lipidler ve bağırsak mikrobiyomu dahil 135 binden fazla biyolojik özellik analiz edildi. Bilim insanları, elde edilen milyarlarca veri noktasını inceleyerek yaşlanma sürecindeki moleküler değişimleri değerlendirdi.
44 ve 60 yaş kritik dönem olarak öne çıktı
Araştırma sonuçlarına göre yaşlanmaya bağlı değişimler doğrusal ilerlemiyor. Bilim insanları, özellikle 44 yaş civarında ilk büyük biyolojik kırılmanın yaşandığını belirledi.
Bu dönemde lipid metabolizması, alkol ve kafein işleme süreçleri ile deri ve kas dokularında dikkat çekici değişimler gözlemlendi. Araştırmacılar başlangıçta bu durumun menopozla ilişkili olabileceğini değerlendirse de erkeklerde de benzer değişimlerin görülmesi, sürecin daha geniş biyolojik faktörlerle bağlantılı olduğunu ortaya koydu.
İkinci büyük yaşlanma dalgası 60 yaş civarında görülüyor
Araştırmada ikinci büyük değişim dalgasının ise 60 yaş civarında meydana geldiği tespit edildi. Bu dönemde bağışıklık sistemi, karbonhidrat metabolizması ve böbrek fonksiyonlarında belirgin değişimler yaşandığı kaydedildi.
Bilim insanları, Alzheimer ve kalp-damar hastalıkları gibi yaşlanmaya bağlı rahatsızlıkların riskinin zamanla kademeli biçimde değil, bu kritik yaş eşiklerinden sonra keskin şekilde arttığını ifade etti.
Moleküllerin büyük kısmında ani değişim görüldü
Araştırmada incelenen moleküllerin yaklaşık yüzde 81’inin, 44 veya 60 yaş dönemlerinden en az birinde ciddi değişim gösterdiği belirlendi.
Uzmanlar, elde edilen bulguların yaşlanma sürecinin daha iyi anlaşılması ve yaşa bağlı hastalıkların önlenmesine yönelik yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi açısından önemli veriler sunduğunu değerlendirdi.