Tarım ve Orman Bakanlığı, iki yıl boyunca ekilmeyen ve üretime katılmayan tarım arazilerine ilişkin güncel verileri açıkladı. Bakanlığın tespitlerine göre 2024 üretim yılında 2.5 milyon dekar, 2025 üretim yılı kapsamında ise 1.3 milyon dekar arazi işlenmedi. Bu rakamlar, tarımsal üretimde kaybedilen potansiyelin boyutunu gözler önüne sererken, yeni kiralama mekanizmasının etkilerinin de ortaya çıkmaya başladığını gösteriyor.
Bakanlık, 2024 sezonunda işlenmeyen 25 bin 328 parselden yaklaşık yüzde 55’ine denk gelen 14 bin 58 parselde üretimin yeniden başladığını duyurdu. Gelen kiralama teklifleri doğrultusunda kalan parseller için süreç devam edecek.
81 İlde Tespit Tamamlandı, Kiralama Süreci Başlıyor
Bakanlıktan yapılan açıklamada, 2024 ve 2025 üretim yıllarında tüm illerde gerçek ve tüzel kişilere ait işlenmeyen tarım arazilerinin tespit çalışmalarının tamamlandığı belirtildi. Bu çalışmaların ardından kiralama için gerekli ilanların yayımlandığı ve tekliflerin alınmaya başlandığı ifade edildi.
Kiralama sürecinin her yıl güncellenecek üretim planlamasıyla paralel ilerleyeceği, yönetmelik çerçevesinde her yeni üretim döneminde yeniden tespit ve kiraya verme adımlarının sürdürüleceği bildirildi. Tarım arazilerinin toprağa yeniden kazandırılması, hem üretim verimliliği hem de gıda arz güvenliği açısından kritik görülüyor.
Yönetmelik Ne Getiriyor? Üretim Dışı Araziler Ekonomiye Kazandırılacak
İşlenmeyen tarım arazilerinin kiraya verilmesine ilişkin yönetmelik, geçen yıl ağustos ayında Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmişti.
Bu düzenlemeyle, farklı sebeplerle iki yıl üst üste ekilmeyen tarım alanlarının bakanlık eliyle tarımsal üretime kazandırılmasının önü açılmıştı.
Yönetmelik, şu amaçları taşıyordu:
Tarım arazilerinin etkin kullanımını sağlamak,
Çiftçi Kayıt Sistemi’ne dahil olmayan arazileri üretime çekmek,
Planlı üretim modelinin yaygınlaşmasına destek olmak,
Türkiye’nin gıda arz güvenliğini güçlendirmek.
Eylül 2025’te yapılan açıklamada da 1 Eylül 2023 – 31 Ağustos 2024 döneminde 25 bin 328 parselde yaklaşık 300 bin dekar alanın işlenmeyen tarım arazisi olarak kayda geçtiği belirtilmişti.
Yapay Zekâ ve Uydu Destekli Takip: Dijital Toprak Haritası Çıkıyor
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda süreçte ileri teknoloji kullanımının önemine dikkat çekmişti. Yumaklı, işlenmeyen tarım arazilerinin tespitinde yapay zekâ ve uydu görüntülerinin aktif rol aldığını ifade etmişti.
Bakan Yumaklı’nın açıklaması şöyleydi:
“Verimliliği artırmak ve iklim değişikliğine dirençli üretimi güçlendirmek amacıyla teknolojiyi daha yoğun ve etkin kullanıyoruz. Uydu temelli uzaktan algılama verilerini yapay zekâ ile işleyerek işlenmeyen tarım arazileri, dikili alanlar ve stratejik ürün desenlerini tespit ediyoruz. Türkiye’nin ilk Dijital Toprak Haritasını çıkarıyoruz.”
Bu teknolojik altyapı sayesinde, işlenmeyen arazilerin daha hızlı tespit edilmesi, verim tahminlerinin daha doğru yapılması ve planlı üretim dönemine daha sağlıklı geçiş sağlanması hedefleniyor.
Tarım sektöründe giderek büyüyen bu dijital dönüşümün, önümüzdeki yıllarda üretim kapasitesi ve gıda güvenliği açısından kritik katkılar sunması bekleniyor.