Türkiye’de milyonlarca esnaf, sanatkar ve çiftçi emeklisini ilgilendiren sosyal güvenlik düzenlemesi Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı. Murat Çan tarafından sunulan kanun teklifi, SSK ile Bağ-Kur arasındaki 1.800 günlük prim farkını kaldırmayı hedefliyor.
Prim gün sayısında eşitlik hedefleniyor
Mevcut sistemde SSK (4/a) kapsamında çalışanlar 7.200 prim günüyle emekliliğe hak kazanırken, Bağ-Kur (4/b) sigortalılarının 9.000 gün prim ödemesi gerekiyor. Bu fark, yaklaşık 5 yıl daha fazla çalışma anlamına geliyor.
Teklifin yasalaşması halinde Bağ-Kur’lular için prim gün şartının 7.200’e düşürülmesi öngörülüyor. Böylece aynı sosyal güvenlik sistemi içinde yer alan sigortalılar arasında norm birliği sağlanması amaçlanıyor.
Ekonomik gerekçeler öne çıkıyor
Teklifin gerekçesinde, özellikle küçük esnaf ve çiftçilerin ekonomik dalgalanmalardan daha fazla etkilendiği vurgulandı. Artan maliyetler ve düzensiz gelir yapısı nedeniyle prim ödemelerinde aksama yaşandığı ifade edildi.
Bu durumun, uzun yıllar çalışan birçok Bağ-Kur sigortalısının emekli olamamasına yol açtığı belirtilirken, düzenlemenin bu yapısal soruna çözüm getirmesi hedefleniyor.
Sosyal güvenlik sistemine etkisi tartışılıyor
Uzmanlar, prim gün sayısının düşürülmesinin kısa vadede Sosyal Güvenlik Kurumu bütçesi üzerinde yük oluşturabileceğini değerlendiriyor. Ancak uzun vadede daha fazla kişinin sisteme dahil olmasıyla prim tahsilatının artabileceği ifade ediliyor.
Ayrıca düzenlemenin kayıt dışı ekonomiyi azaltabileceği ve sigortalılık bilincini güçlendirebileceği de öne çıkan görüşler arasında yer alıyor.
Siyasi süreç ve beklentiler
Bağ-Kur ve SSK arasındaki prim farkının kaldırılması, 2023 seçimleri öncesinde de gündeme gelen başlıklardan biri olmuştu. Ancak bugüne kadar somut bir düzenleme yapılmaması, esnaf kesiminde beklenti ve eleştirileri artırdı.
Sunulan teklifin komisyon ve Genel Kurul sürecinde nasıl şekilleneceği merak edilirken, milyonlarca Bağ-Kur sigortalısı Meclis’ten çıkacak karara odaklanmış durumda.
Yasalaşırsa geniş kesimleri etkileyecek
Düzenlemenin kabul edilmesi halinde yüz binlerce kişi daha erken emeklilik hakkına kavuşabilecek. Bu adım, sosyal güvenlik sisteminde uzun süredir tartışılan eşitsizliklerden birinin giderilmesi açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Meclis’teki görüşmelerin ardından teklifin nihai hali ve yürürlük süreci netlik kazanacak.