AYM, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 23. maddesindeki “parsel hissesi oranında teknik altyapı bedelinin %25’inin peşin, kalanının 6 ay içinde ödenmesi” kuralını Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Böylece belediyelerin geliştirme alanlarında ruhsat aşamasında talep ettiği “teknik altyapı bedeli” uygulaması 9 aylık geçiş süresinin ardından kalkacak. Mahkeme, bedelin miktarı ve hesaplama ölçütlerinin kanunda açıkça belirlenmeyip “yönetmeliğe” bırakılmasının hukuk devleti ve mülkiyet hakkının kanunla sınırlanması ilkesiyle bağdaşmadığına hükmetti.
Ne iptal edildi? Geliştirme alanlarında ruhsat alırken “parsel hissesi oranında” teknik altyapı bedelinin %25 peşin, %75’i en geç 6 ay içinde ödenmesine imkân tanıyan cümle.
Neden? Bedelin nasıl ve neye göre hesaplanacağı kanunda düzenlenmedi; yürütmeye sınırları belirsiz yetki verildi.
Ne zaman yürürlüğe girer? İptal kararı Resmî Gazete yayımından 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
BU KARAR KİMİ ETKİLER?
Belediyeler: Geliştirme alanlarında ruhsat süreçlerinde önemli bir gelir kalemini kaybedecek; tarifeleri ve yatırım planlarını yeniden gözden geçirmeleri gerekecek.
Yapı ruhsatı başvuru sahipleri (müteahhitler/arsa sahipleri): 9 aylık geçişten sonra “teknik altyapı bedeli” adıyla bir ödeme talep edilemeyecek.
İlgili idareler: Altyapı finansmanı için kanuni dayanağı net alternatif modeller (katılım payı, katkı payı vb.) oluşturulmadıkça boşluk doğabilir.
“9 AY” NE ANLAMA GELİYOR?
Karar yayım tarihinden itibaren 9 ay boyunca mevcut kuralın uygulanmasına fiilen izin veriyor.
9 ayın sonunda, iptal edilen hükme dayanılarak teknik altyapı bedeli istenemeyecek. Yeni bir kanuni düzenleme yapılırsa tablo değişebilir.
UYGULAMADA NE DEĞİŞECEK?
Ruhsat evrakı ve ücret kalemleri: Belediyeler, ruhsat aşamasında teknik altyapı bedelini talep listelerinden çıkarmak zorunda kalacak (yürürlük tarihinden sonra).
Hesap standartları: Altyapı bedelleri kanunla açık ölçütlere bağlanmadıkça, yönetmelik/idaresel düzenlemeyle belirlenemeyecek.
Devam eden başvurular: Yürürlük tarihine kadar yapılan başvurularda mevcut hüküm işletilebilir; sonrasında işletilemez.
BELEDİYE FARKLI BİR AD ALTINDA AYNI BEDELİ İSTEYEBİLİR Mİ?
Hayır. Aynı mahiyetteki bir mali yükümlülük ancak kanunla, ölçütleri açıkça belirlenerek getirilebilir.
TEKNİK ALTYAPI YATIRIMLARI NASIL FİNANSE EDİLECEK?
Mevzuatta açık ve ölçütleri kanunla belirlenmiş katılım/katkı payı türü yükümlülükler getirilebilir; bunun için yeni yasama düzenlemesi gerekir.
ŞU AN RUHSAT ALIYORUM, ÖDEME YAPACAK MIYIM?
Kararın yürürlüğe girişine kadar mevcut uygulama sürebilir. Yürürlükten sonra ise bu ad altında talep edilemez.