Ticaret Bakanlığı, rafine ayçiçeği yağında arz güvenliğinin korunması ve fiyat istikrarının desteklenmesi amacıyla yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında uygulanan gümrük vergisinin takvimini yeniden düzenledi. Yeni uygulamayla, normalde 30 Kasım’da yüzde 12’ye düşen gümrük vergisi bu yıl 1 Ekim 2026’dan itibaren yüzde 12 olarak uygulanacak.
Yüzde 12’lik vergi iki ay erken başlayacak
Mevcut uygulamada yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında yerli üreticinin korunması amacıyla hasat döneminde yüzde 20 gümrük vergisi uygulanıyor. Hasat dönemi dışında kalan 30 Kasım-15 Haziran tarihleri arasında ise söz konusu oran yüzde 12’ye indiriliyor.
Yeni düzenlemeyle bu takvim 2026 yılı için değiştirildi. Yüzde 20 olan gümrük vergisi, 30 Kasım beklenmeden 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren yüzde 12 olarak uygulanmaya başlanacak.
Ticaret ve Tarım bakanlıkları mutabakata vardı
Ticaret Bakanlığı, düzenlemenin Tarım ve Orman Bakanlığı ile yapılan değerlendirmeler sonucunda hayata geçirildiğini bildirdi. Bakanlık, ticaret politikası araçlarının temel gıda ürünlerinde arz güvenliğinin sağlanması ve spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi amacıyla kullanıldığını belirtti.
Açıklamada, ülke ihtiyacının öncelikle yerli üretimle karşılanmasının temel hedeflerden biri olduğu da vurgulandı. Buna karşılık iç piyasadaki arzın yetersiz kalabileceği dönemlerde ithalat koşullarının yeniden düzenlenebileceğine işaret edildi.
Karadeniz’deki gelişmeler ve Avrupa’daki kuraklık etkili oldu
Vergi takviminin öne çekilmesinde uluslararası piyasalarda ortaya çıkan arz risklerinin etkili olduğu belirtildi. Özellikle Karadeniz bölgesindeki gelişmeler ile Avrupa’da etkili olan kuraklığın yağlık ayçiçeği tohumu üretimi ve tedariki üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Bu gelişmelerin küresel arzı daraltarak ayçiçeği tohumu fiyatlarında yükselişe yol açabileceğine dikkat çekildi. Türkiye’de yağ sanayisinin ham madde temininde sorun yaşamaması amacıyla ithalatta daha düşük vergi oranının daha erken devreye alınmasına karar verildi.
Ayçiçeği yağı üretiminde ham madde arzı desteklenecek
Düzenlemeyle ayçiçeği yağı üreten sanayicilerin ihtiyaç duyduğu yağlık ayçiçeği tohumunu yeterli miktarda, uygun fiyatla ve zamanında temin edebilmesi hedefleniyor. Böylece ham madde maliyetlerinde oluşabilecek ani yükselişlerin rafine ayçiçeği yağı fiyatlarına yansımasının sınırlandırılması amaçlanıyor.
Ticaret Bakanlığı, temel gıda ürünlerinde arz ve fiyat gelişmelerinin ilgili kurumlarla koordinasyon içerisinde takip edilmeye devam edileceğini bildirdi. Yeni vergi takvimine göre yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında yüzde 12’lik gümrük vergisi 1 Ekim 2026’dan itibaren uygulanacak.