Gökyüzü meraklılarının uzun süredir beklediği 12 Ağustos 2026 tam güneş tutulması bugün gerçekleşecek. Ay’ın Dünya ile Güneş arasına girmesiyle oluşacak tutulmanın tam evresi Grönland, İzlanda, kuzey İspanya ve Portekiz’in küçük bir bölümünden izlenebilecek. Türkiye ise tam veya parçalı tutulmanın gözlenebileceği alanın dışında kalacak.
Güneş kısa süreliğine tamamen kaybolacak
Tam güneş tutulması sırasında Ay, belirli bölgelerde Güneş diskini tamamen örtecek ve gündüz saatlerinde kısa süreli karanlık oluşacak. Tam tutulma hattı kuzey bölgelerinden başlayarak Grönland ve İzlanda üzerinden Atlas Okyanusu’na, ardından İspanya ve Portekiz’e uzanacak.
Tutulmanın en uzun tamlık evresinin iki dakikayı biraz aşması bekleniyor. İspanya’da ise tutulma gün batımına yakın saatlerde gerçekleşeceği için gökyüzünde dikkat çekici bir görüntü ortaya çıkacak.
İspanya’da tarihi gün
Tutulma özellikle İspanya’da büyük ilgi görüyor. Ülkenin kuzey ve doğusundaki bazı bölgelerin yanı sıra Balear Adaları da tam tutulma hattında bulunuyor. İspanyol yetkililer, tutulmayı izlemek isteyen çok sayıda kişinin belirlenen gözlem bölgelerine hareket etmesi nedeniyle kapsamlı güvenlik önlemleri aldı.
İspanya’da benzer ölçekte bir tam güneş tutulması en son 30 Ağustos 1905’te görülmüştü. 1912’de ülkenin küçük bir bölümünde çok kısa süreli hibrit tutulma yaşandığı için 2026 tutulmasının “114 yıl sonra ilk kez” şeklinde tanımlanması teknik olarak tartışmalı; 1905’teki geniş çaplı tam tutulmadan bu yana 121 yıl geçti.
Avrupa'nın büyük bölümünde parçalı tutulma görülecek
Tam tutulma koridorunun dışında kalan geniş bir coğrafyada Güneş’in bir bölümü Ay tarafından örtülecek. Kanada’nın büyük bölümü, ABD’nin kuzey kesimleri, Avrupa’nın önemli bölümü ve Kuzeybatı Afrika parçalı güneş tutulmasına tanıklık edecek.
İngiltere, İrlanda, Fransa, İtalya, Portekiz ve çevresindeki bazı bölgelerde Güneş’in yüzde 90’ından fazlasının örtülebileceği belirtiliyor. Ancak tutulmanın derecesi ve gözlem saatleri bulunulan noktaya göre değişiklik gösterecek.
Türkiye’den izlenemeyecek
12 Ağustos 2026’daki güneş tutulmasının gözlem alanı Türkiye’ye ulaşmayacak. Bu nedenle bugün Türkiye’den tutulma izlenemeyecek. NASA’nın yayımladığı tutulma haritası da tam ve parçalı tutulma alanının Türkiye’nin batısında sona erdiğini gösteriyor.
Türkiye’deki gökyüzü meraklıları için bir sonraki önemli tarih 2 Ağustos 2027 olacak. Bu tarihte gerçekleşecek güneş tutulmasının Türkiye’nin bazı bölgelerinden parçalı olarak izlenebilmesi bekleniyor.
Güneşe çıplak gözle bakılmamalı
Tutulmanın izlenebildiği bölgelerde Güneş’e doğrudan çıplak gözle bakılması ciddi göz hasarına yol açabileceği için uygun güneş gözlüğü veya sertifikalı tutulma gözlüklerinin kullanılması gerekiyor. Normal güneş gözlükleri güvenli gözlem için yeterli koruma sağlamıyor.
Yalnızca tam tutulmanın Güneş’i bütünüyle örttüğü kısa evrede özel göz koruması olmadan gözlem yapılabiliyor. Ay’ın Güneş’i tamamen örtmediği bütün diğer evrelerde koruyucu ekipman kullanılması gerekiyor.