Portekizli yetkililer, İspanya başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesini etkileyen geniş çaplı elektrik kesintisinin sebebini açıkladı. Açıklamada, aşırı sıcaklık değişimlerinin yüksek gerilim hatlarında anormal salınımlara yol açtığı ve bu durumun Avrupa genelinde elektrik sistemlerinin senkronizasyonunu bozduğu belirtildi. Türkiye'de de benzer bir riskin olup olmadığı tartışılmaya başlandı.
Portekiz'den "Anormal Salınım" Açıklaması
Portekiz’in enerji şebekesi operatörü Redes Energeticas Nacionais (REN), kesintilerin kaynağının İspanya'da meydana gelen arızalar olduğunu bildirdi. REN yetkilileri, İspanya'nın iç bölgelerinde ani sıcaklık değişimlerinin çok yüksek gerilim hatlarında "atmosferik kaynaklı titreşimlere" neden olduğunu ve bunun elektrik sistemlerinde zincirleme bir çöküşe yol açtığını ifade etti.
Yetkililer, olayın bir siber saldırıdan kaynaklandığına dair herhangi bir bulgu olmadığını da vurguladı.
Türkiye'de Benzer Endişeler Yükseldi
Portekiz’den gelen açıklamanın ardından Türkiye’de de elektrik altyapısına ilişkin endişeler gündeme geldi. Türkiye'nin de ani sıcaklık değişimlerinin sık görüldüğü bir iklim kuşağında yer alması, olası risklerin tartışılmasına yol açtı.
Nisan ayında Rize’de sıcaklık gün içinde 28,2 dereceye kadar yükselmiş, gece ise bazı ilçelerde eksi 7,5 dereceye kadar düşmüştü. Mart ayında ise Ankara, Bursa, İzmir ve İstanbul gibi büyük şehirlerde kısa süre içinde 20 dereceyi aşan sıcaklık farkları kaydedilmişti. Uzmanlar, bu tarz ani ısı değişimlerinin elektrik iletim hatları üzerinde stres oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Avrupa'da Soruşturmalar Sürüyor
Portekiz Başbakanı Luis Montenegro, kesintinin kasıtlı bir eylem sonucu meydana geldiğine dair bir kanıt bulunmadığını açıkladı. Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa da Bulgaristan ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, elektrik arzının yeniden sağlanması için çalışmaların devam ettiğini ve kesin nedenin henüz netleşmediğini belirtti.
İspanyol yetkililer ise Portekiz'in yaptığı açıklamalara ilişkin resmi bir değerlendirme yapmadı. Ancak İspanya'nın enerji operatörü Red Electrica, kesintinin ardından şebekedeki sorunların kademeli olarak giderilmeye çalışıldığını duyurdu.
Elektrik Sistemlerinde Yeni Riskler
Uzmanlar, Avrupa'da yaşanan kesintinin ardından elektrik şebekelerinin iklim değişikliğine bağlı yeni risklere karşı nasıl korunabileceğini tartışmaya başladı. Ani sıcaklık değişimlerinin neden olduğu salınımların, mevcut altyapılar üzerinde uzun vadeli etkiler oluşturabileceği uyarısında bulunuluyor.
Özellikle Türkiye gibi ani sıcaklık dalgalanmalarının yaşandığı ülkelerde, elektrik iletim hatlarının ve altyapıların bu tür olağanüstü durumlara karşı ne kadar hazırlıklı olduğu önümüzdeki dönemde daha sık gündeme gelebilir.