Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilmesiyle kanuni faiz oranının hesaplanma yöntemi değiştirildi. Yeni sistem, Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında faiz ödenmesi gerektiği hâlde faiz oranının sözleşmede belirlenmediği borç ve tazminat uyuşmazlıklarında uygulanacak.
Kanuni faiz reeskont oranına göre belirlenecek
Yeni düzenlemeye göre faiz ödenmesi gereken ancak tarafların sözleşmede oran belirlemediği durumlarda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerine uyguladığı reeskont oranı esas alınacak. Yıllık kanuni faiz, bu oranın yüzde 80’i üzerinden hesaplanacak.
Böylece kanuni faiz oranı sabit bir oran yerine Merkez Bankasının reeskont faizindeki değişime bağlı olarak güncellenecek. Düzenleme, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un ilgili hükmünün yeniden düzenlenmesini içeriyor.
Oran yılda iki kez değişebilecek
Merkez Bankasının 30 Haziran günü uyguladığı reeskont oranı, önceki yılın 31 Aralık tarihindeki orandan 5 puan veya daha fazla farklı olursa yeni hesaplama yılın ikinci yarısında da uygulanacak. Bu durumda 1 Temmuz’dan itibaren 30 Haziran tarihli reeskont oranının yüzde 80’i geçerli olacak.
Farkın 5 puanın altında kalması hâlinde ise yıl başında belirlenen kanuni faiz oranı yılın ikinci yarısında da devam edecek. Bu yöntemle ekonomik koşullardaki belirgin değişimlerin kanuni faiz oranına daha hızlı yansıtılması amaçlanıyor.
Her kredi ve kredi kartı borcunu kapsamıyor
Düzenleme, mevcut bütün banka kredilerinin veya kredi kartı borçlarının faizlerinin kendiliğinden yeniden hesaplanacağı anlamına gelmiyor. Banka ile müşteri arasındaki sözleşmede kredi, gecikme veya akdi faiz oranı açıkça belirlenmişse öncelikle sözleşme hükümleri ve ilgili bankacılık düzenlemeleri uygulanacak.
Yeni hesaplama yöntemi esas olarak faiz ödenmesi gerektiği hâlde taraflarca bir oran kararlaştırılmamış alacaklarda önem taşıyacak. Sözleşmesiz borçlar, bazı ticari alacaklar ve mahkemelerce hükmedilen tazminatlarda uygulanacak kanuni faiz, yeni oran üzerinden hesaplanabilecek.
Düzenleme IBAN mağdurlarını da kapsıyor
12.Yargı Paketi’nde kanuni faizin yanı sıra banka veya kredi kartları ile ödeme ve kripto varlık hesaplarının dolandırıcılık suçlarında kullanılmasına ilişkin hükümler de yer aldı. Hesap bilgilerini haksız menfaat sağlamak amacıyla başkasına veren kişilerin suça iştirakinin belirli eylemlerle sınırlı kalması hâlinde cezalarında yarı oranında indirim yapılması öngörüldü.
Paket, kamuoyunda daha çok banka hesabını başkasına kullandırdığı için hakkında işlem yapılan kişiler üzerinden tartışıldı. Kanuni faiz düzenlemesi ise borç ve tazminat davalarında uygulanacak faiz oranının ekonomik göstergelere bağlanması bakımından ayrı bir önem taşıyor.