Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşının çözümünde kilit rol mü üstleniyor? Bu soru, son günlerde uluslararası basında sıklıkla gündeme geliyor. 2025 yılı itibarıyla savaş üçüncü yılına girerken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in İstanbul’da görüşme ihtimali, diplomatik çevrelerde büyük yankı uyandırdı. Zelensky ve Putin neden Türkiye’yi seçti? Türkiye neden bu görüşmenin merkezi oluyor? İşte detaylar…
Türkiye, barış diplomasisinin merkezinde
Türkiye, son yıllarda bölgesel krizlerde arabulucu rolüyle ön plana çıkıyor. Daha önceki dönemlerde İstanbul ve Antalya’da düzenlenen Rusya-Ukrayna görüşmeleri, her ne kadar kalıcı bir çözüme ulaşamasa da önemli diplomatik zemin hazırlıklarıydı. Bugün gelinen noktada, her iki ülke liderinin yeniden Türkiye’de yüz yüze görüşmeyi gündeme alması, Türkiye’nin uluslararası barış diplomasisinde ne denli güvenilir bir pozisyonda olduğunu gösteriyor.
Zelensky, Türkiye’ye neden geliyor?
Ukrayna lideri Volodimir Zelensky, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada “15 Mayıs’ta Türkiye’de Putin’i şahsen bekliyorum” diyerek dikkatleri üzerine çekti. Bu çağrı, barış müzakerelerine yeniden başlamak için açık bir davet niteliği taşıyor. Zelensky, Türkiye'yi tarafsız ve güvenilir bir müzakere alanı olarak gördüğünü ifade ederken, İstanbul'da bir araya gelme talebinin savaşın seyrini değiştirebileceği düşünülüyor.
Putin neden Türkiye’yi tercih etti?
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçtiğimiz günlerde yaptığı basın toplantısında "Müzakerelerin kaldığı yerden devam etmesi için Türkiye'de yeniden masaya oturalım" çağrısında bulundu. Bu öneri, Moskova'nın müzakereye kapılarını tamamen kapatmadığını gösterirken, Türkiye'nin geçmişte sunduğu diplomatik zeminin yeniden kullanılabilir olduğunun da bir göstergesi.
İstanbul’da barış mümkün mü?
İstanbul, 2022 yılının ilk aylarında Rusya-Ukrayna heyetlerinin yüz yüze geldiği birkaç lokasyondan biriydi. Ancak o dönem yapılan görüşmelerde nihai bir uzlaşma sağlanamamıştı. Aradan geçen süre zarfında çatışmaların şiddetlenmesi, diplomasinin önemini daha da artırdı. Şimdi ise hem Zelensky’nin hem de Putin’in yeniden İstanbul’u işaret etmesi, uluslararası gözlemciler tarafından “yeni bir barış sayfası” olarak yorumlanıyor.
Erdoğan’ın rolü ne olacak?
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, her iki liderle de güçlü bir diplomatik iletişimi bulunuyor. Türkiye, savaşın başlangıcından bu yana hem Ukrayna hem de Rusya ile ilişkilerini koparmadan sürdürebilen nadir ülkelerden biri. Erdoğan’ın İstanbul’da yapılacak olası bir görüşmede ev sahibi ve arabulucu rolü üstlenmesi bekleniyor. Bu bağlamda Türkiye, yalnızca bir mekân değil, aktif bir tarafsız aktör olarak sürece katkı sağlıyor.
Uluslararası toplum ne diyor?
ABD, AB ülkeleri ve Birleşmiş Milletler gibi küresel aktörler, Türkiye’nin sunduğu diplomatik alanı desteklediklerini ifade ettiler. Birleşmiş Milletler Sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, "Türkiye’nin barış müzakereleri için sunduğu ortamın olumlu bir adım olduğunu düşünüyoruz" ifadeleri yer aldı. Bu destek, görüşmelerin ciddiyetini ve uluslararası etkisini artırıyor.
Ateşkes mümkün mü?
Zelensky, müzakereler öncesinde tam ve kalıcı ateşkes çağrısı yaptı. Bu çağrıya karşılık olarak Putin, üçüncü kez ateşkes ilan ettiklerini ve Türkiye'de doğrudan görüşmeye hazır olduklarını belirtti. Taraflar arasında ciddi görüş ayrılıkları olsa da, İstanbul'da gerçekleşebilecek olası bir zirve, barış sürecinin ilk gerçek adımı olabilir.
Türkiye’nin barış planı mı var?
Bazı diplomatik kaynaklar, Türkiye’nin perde arkasında taraflara yönelik bir çerçeve plan sunduğunu öne sürüyor. Bu planın enerji koridorları, tahıl sevkiyat güvenliği, insani yardım ve esir değişimi gibi konuları kapsadığı belirtiliyor. Henüz resmi olarak açıklanmayan bu planın, olası İstanbul görüşmelerinde masaya yatırılması bekleniyor.