Türkiye’de 15 Ağustos 2027’den itibaren araç muayene hizmetlerini üstlenecek Turka, 81 ilde uygulanacak yeni sistemin ilk örneğini İstanbul’da tanıttı. Arnavutköy’de kurulan merkezde yapay zeka destekli görüntüleme, dijital ölçüm, araç altı tarama, lastik kontrolü, fren ve süspansiyon testleri ile robotik sistemler gerçek araçlar üzerinde uygulamalı olarak gösterildi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun katılımıyla gerçekleştirilen tanıtım programında, 2 bin 500 metrekare kapalı alana sahip 5 kanallı örnek merkez incelendi. Turka, yeni sistemle muayene süresinin kısaltılmasını, bekleme sürelerinin azaltılmasını ve Türkiye genelinde aynı hizmet standardının uygulanmasını hedefliyor.
Muayene süreci dijital olarak takip edilebilecek
Yeni dönemde araç sahipleri randevu aşamasından muayenenin tamamlanmasına kadar geçen süreci dijital ortamdan izleyebilecek. Araçların hangi kontrol aşamasında olduğu anlık olarak görülebilecek ve muayene sonuçlarına da elektronik ortamdan ulaşılabilecek.
Merkezlerde elde edilen veriler, yapay zeka destekli sistemlerle görsel kanıtlarla birlikte dijital raporlara aktarılacak. Teknisyenlerin yaptığı kontroller de görüntü ve ölçüm verileriyle desteklenerek merkezi sistemler üzerinden takip edilecek.
Yapay zeka ve robotik sistemler kullanılacak
Turka’nın yeni nesil muayene sisteminde yapay zeka destekli görüntü işleme altyapıları, yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer tabanlı ölçüm ve tarama sistemleri, sensör teknolojileri, gerçek zamanlı veri analizi ve otomasyon sistemleri kullanılacak.
Bu teknolojilerle plaka ve araç tipi tanımlamadan karoseri ve araç altındaki kusurların tespitine, lastik kontrollerinden araç ölçülerinin belirlenmesine kadar birçok işlemin daha objektif ve standart şekilde yapılması planlanıyor. Otomatik kusur tespit oranının artırılması da sistemin temel hedefleri arasında yer alıyor.
81 ildeki sistem önce İstanbul’da test edilecek
İstanbul’daki örnek merkez, yalnızca araç muayenesi yapılacak bir tesis olarak değil, yeni teknolojilerin ve operasyon süreçlerinin test alanı olarak da kullanılacak. Yazılım güncellemeleri, ekipman karşılaştırmaları ve farklı muayene modelleri gerçek araçlar üzerinde burada denenecek.
Merkezde elde edilen sonuçların 81 ilde kurulacak araç muayene istasyonlarına aktarılması planlanıyor. Tesis aynı zamanda eğitim ve AR-GE merkezi olarak kullanılacak ve farklı şehirlerde görev yapacak personel burada uygulamalı eğitim alacak.
Yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım planlanıyor
Turka Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer, yeni araç muayene dönemini büyük bir dönüşüm programı olarak tanımladı. Ezer, önümüzdeki 20 yıllık dönemde milyonlarca araca hizmet verecek altyapı için yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programı planladıklarını açıkladı.
Ezer, İstanbul’daki örnek merkezde geliştirilecek standartların Türkiye genelindeki tüm istasyonlara taşınacağını belirtti. Hizmetin devralınacağı ilk günden itibaren kesintisiz, güvenilir ve güçlü teknolojik altyapıya sahip bir muayene sistemi kurulmasının hedeflendiğini söyledi.
249 sabit ve 100’ün üzerinde mobil istasyon planlanıyor
Turka Yönetim Kurulu Üyesi Serhan Salman, yeni dönemde 249 sabit istasyon ile 100’ün üzerinde mobil istasyon grubunun hizmete alınacağını açıkladı. İlk aşamada yaklaşık 900 muayene kanalının kullanılmasının planlandığını belirten Salman, ihtiyaçlara göre ilerleyen yıllarda istasyon ve kanal sayılarının artırılabileceğini ifade etti.
Türkiye’de yıllık yaklaşık 16 milyon aracın muayeneden geçtiğini belirten Salman, araç parkının yaklaşık 35 milyona ulaştığını söyledi. Yeni sistemin önümüzdeki 20 yıllık araç sayısı ve teknolojik değişim projeksiyonları dikkate alınarak hazırlandığını kaydetti.
İstasyonlar afetlerde de kullanılabilecek
Yeni araç muayene merkezlerinin yalnızca muayene hizmeti için değil, afet ve acil durumlarda farklı amaçlarla kullanılabilecek biçimde tasarlanması planlanıyor. İstasyonların ihtiyaç halinde toplanma alanı veya sahra hastanesi altyapısına uygun hale getirilebileceği belirtildi.
Turka ayrıca tesislerin çevre dostu ve kendi enerjisini üretebilen yapılar olmasını hedefliyor. Sıfır atık uygulamaları, kağıtsız işlem süreçleri ve yenilenebilir enerji sistemlerinin yeni merkezlerde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Elektrikli araçlar için yeni kontroller gündemde
Yeni nesil araç muayene merkezleri elektrikli araç teknolojilerindeki gelişmelere göre de hazırlanacak. Fren, far ve karoseri gibi mevcut kontrollerin yanı sıra gelecekte batarya sağlığı gibi yeni başlıkların da muayene süreçlerine dahil edilmesi öngörülüyor.
Turka, uluslararası standartlar ve teknik yeterlilikler oluşturulduğunda elektrikli araçların batarya ve diğer yeni sistemlerine yönelik kontrolleri de istasyonlarda uygulamayı planlıyor. Yeni sistemin 15 Ağustos 2027 tarihinde Türkiye genelinde devreye alınması hedefleniyor.